Grzybica skóry – rodzaje i objawy

Istnieją miliony gatunków grzybów. Żyją w błocie, na roślinach, na powierzchniach domowych, ale także na Twojej skórze. Czasami mogą prowadzić do problemów skórnych, takich jak wysypki lub guzy. Infekcja grzybicza, zwana również grzybicą skóry, to choroba skóry wywoływana właśnie przez grzyby. Jest to powszechna infekcja wywoływana przez drobnoustroje, które rozwijają się w odpowiednich warunkach, takich jak ciepło i wilgotność. Z artykułu dowiesz się, jakie są objawy grzybicy skóry, od czego jest grzybica skóry, jakie są rodzaje grzybicy oraz czy można się nią zarazić?

Grzybica skóry – objawy

Grzybica skóry objawia się zmianami w powłoce ciała, włosach i paznokciach. Najczęstsze infekcje występują na skórze stóp, między palcami, na podeszwie, na rękach – jednej lub obu rąk i rzadziej w pachwinie. Grzyby łatwiej zarażają skórę, gdy jest uszkodzona. 

Ze względu na to, że lubią wilgoć i ciepło, często grzybice pojawiają się w fałdach skóry (np. na brzuchu lub pod pachami), między pośladkami lub pod biustem. 

Grzybica skóry może powodować:

• podrażnienie,
• łuszczenie skóry,
• zaczerwienienie,
• swędzenie,
• obrzęk,
• pęcherze.

Co powoduje grzybice?

Ze względu na niespecyficzność i indywidualność objawów grzybicy skóry, zdiagnozowanie rzeczywistych źródeł problemu może być trudne. W celu ustalenia przyczyn dolegliwości warto wykonać test obciążenia organizmu. Osoby z obniżoną odpornością są bardziej podatni do wystąpienia grzybic, ale mogą się one rozwinąć także u zdrowych pacjentów. Niestety nie ma sprawdzonego sposobu zapobiegania grzybicy skóry. Natomiast możesz zmniejszyć ryzyko związane z pojawieniem się infekcji, umawiając regularne wizyty u lekarza. Jeśli wykryjesz grzybicę we wczesnym stadium, leczenie będzie znacznie łatwiejsze. Badania kontrolne mogą zwiększyć szanse na jej wczesne wykrycie. Dodatkowo warto wykonywać comiesięczne samokontrole skóry pod kątem wysypki, pieprzyków lub innych zmian skórnych. Jeśli zauważysz u siebie jakiekolwiek zmiany, umów się na wizytę u dermatologa na edoktorzy.pl.

Rodzaje grzybicy

Nadmierny rozwój grzybów na naskórku, skórze głowy i paznokciach powoduje infekcje, infekcje grzybicze, które wyróżnia się:

Łupież pstry (Pityriasis versicolor) – przewlekła powierzchowna infekcja grzybicza, zlokalizowana głównie na tułowiu i ramionach. Charakteryzuje się okrągłymi lub owalnymi plamami bez towarzyszących innych objawów. Choroba wywoływana jest przez lipofilne drożdżaki, które naturalnie występują w skórze osoby dorosłej. Wysoka temperatura, wilgoć i obniżona odporność przekształcają grzyby w stan patologiczny poprzez uwidocznienie choroby. 

Dermatofitoza – wpływa na warstwę keratynową skóry, paznokci i włosów. Inwazje dotykające skórę głowy dotyczą dzieci, a częstość grzybicy paznokci rośnie wraz z wiekiem. Zdjęcia grzybicy dermatofitozy najczęściej pokazują okrągłe rumieniowo-złuszczające zmiany na skórze o odgraniczonych brzegach. Zwykle objawom towarzyszy swędzenie.

Kandydoza– jest to infekcja grzybicza wywołana przez grzyb Candida albicans, która występuje w fałdach, błonach śluzowych i paznokciach. Pacjenci zwykle mają rumieniowo-złuszczające zmiany na skórze, pęcherze obwodowe i odczuwają swędzenie.

Czy grzybica skóry można się zarazić?

Grzybice skóry i błon śluzowych należą do grupy chorób zakaźnych wywoływanych przez grzyby chorobotwórcze. Infekcje grzybicze mogą przenosić się z osoby na osobę. Dodatkowo mogą również przenosić się ze zwierząt na ludzi i rzadziej z gleby na ludzi. Grzyby mogą być przenosić się podczas używania skażonych przedmiotów, takich jak ubrania, pościel lub szczotki do włosów. Statystyki szacują, że grzybice występują u prawie 20% ludzi żyjących w strefie klimatu umiarkowanego.  

Dlaczego grzybica skóry tak łatwo się rozwija i nawraca?

Grzybica skóry jest jedną z tych infekcji, które wyjątkowo łatwo znajdują sprzyjające warunki do rozwoju, ponieważ grzyby naturalnie bytują na powierzchni ludzkiej skóry. W normalnych warunkach nie powodują one żadnych dolegliwości, jednak gdy dochodzi do zaburzenia równowagi mikrobiologicznej lub osłabienia bariery ochronnej naskórka, mogą szybko przejść w stan chorobowy. Wilgoć, podwyższona temperatura skóry, mikrourazy oraz długotrwałe noszenie nieprzewiewnej odzieży tworzą środowisko idealne do ich namnażania. Z tego powodu grzybice często lokalizują się w fałdach skórnych, między palcami stóp oraz w miejscach narażonych na pocenie się. Nawrotowy charakter infekcji wynika natomiast z faktu, że nawet po ustąpieniu objawów grzyby mogą przetrwać w głębszych warstwach naskórka lub na powierzchniach codziennego użytku, ponownie wywołując zakażenie.

Istotną rolę w rozwoju grzybicy odgrywa również ogólny stan organizmu. Obniżona odporność, choroby przewlekłe, długotrwały stres czy niektóre terapie farmakologiczne mogą sprzyjać częstszemu występowaniu infekcji skórnych. Co ważne, grzybica nie zawsze daje od razu intensywne objawy, dlatego bywa bagatelizowana na wczesnym etapie. Nieleczona lub leczona nieprawidłowo może stopniowo się rozszerzać, obejmując coraz większe obszary skóry lub przechodząc na paznokcie i skórę głowy.

Jak odróżnić grzybicę skóry od innych chorób dermatologicznych?

Rozpoznanie grzybicy skóry bywa trudne, ponieważ jej objawy mogą przypominać wiele innych schorzeń dermatologicznych, takich jak atopowe zapalenie skóry, łuszczyca czy reakcje alergiczne. Zmiany grzybicze często mają charakter rumieniowo-złuszczający, mogą swędzieć i powodować pieczenie, jednak ich wygląd i lokalizacja bywają bardzo zróżnicowane. U części osób dominującym objawem jest świąd, u innych łuszczenie się skóry lub drobne pęcherze. Charakterystyczną cechą wielu grzybic jest stopniowe powiększanie się zmian oraz wyraźniejsze brzegi w porównaniu do środkowej części ogniska chorobowego.

W praktyce klinicznej kluczowe znaczenie ma dokładna ocena dermatologiczna oraz, w razie potrzeby, wykonanie badań potwierdzających obecność grzybów. Sam wygląd zmian nie zawsze pozwala na jednoznaczne rozpoznanie, dlatego samodzielne leczenie „na własną rękę” może prowadzić do opóźnienia właściwej terapii. Wczesna diagnoza pozwala nie tylko szybciej opanować objawy, ale także zapobiec przenoszeniu infekcji na inne obszary ciała lub na osoby z najbliższego otoczenia.

Jak ograniczyć ryzyko zakażenia i nawrotów grzybicy skóry?

Choć nie istnieje jeden skuteczny sposób całkowitego zapobiegania grzybicy skóry, codzienne nawyki mają ogromne znaczenie w ograniczaniu ryzyka zakażenia i nawrotów choroby. Utrzymywanie skóry w suchości, szczególnie w miejscach narażonych na wilgoć, pomaga stworzyć mniej sprzyjające warunki do rozwoju grzybów. Regularna higiena, dokładne osuszanie skóry po kąpieli oraz noszenie przewiewnej odzieży z naturalnych materiałów to podstawowe elementy profilaktyki. Ważne jest także unikanie wspólnego używania ręczników, obuwia czy akcesoriów do pielęgnacji, ponieważ grzyby mogą przetrwać na tych przedmiotach przez długi czas.

Osoby, które miały już grzybicę skóry, powinny zwracać szczególną uwagę na pierwsze niepokojące objawy i reagować na nie jak najwcześniej. Wczesne rozpoczęcie leczenia zmniejsza ryzyko rozprzestrzenienia się infekcji i skraca czas terapii. Regularna obserwacja skóry oraz szybka konsultacja dermatologiczna w przypadku zmian o niejasnym charakterze pozwalają lepiej kontrolować problem i ograniczyć jego nawroty. Dzięki świadomemu podejściu i konsekwentnej profilaktyce grzybica skóry w wielu przypadkach może być skutecznie opanowana.

Źródła

1. https://dermatologycosmeticlab.com/clinical-dermatology/625/Skin-Mycosis/
2. https://dermnetnz.org/topics/skin-manifestations-of-systemic-mycoses
3. https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/21827-mycosis-fungoides

Artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie zastępuje porady lekarskiej ani konsultacji ze specjalistą. Treść została opracowana na podstawie aktualnej wiedzy medycznej oraz dostępnych wytycznych i publikacji naukowych.