Zespół napięcia przedmiesiączkowego – czym jest i jakie są objawy?

Zespół napięcia przedmiesiączkowego (PMS) ma wiele różnych objawów, w tym wahania nastroju, tkliwość piersi, wzmożony apetyt na jedzenie, zmęczenie, drażliwość i stany depresyjne. Szacuje się, że aż 3 na 4 miesiączkujące kobiety doświadczyły jakiejś formy zespołu napięcia przedmiesiączkowego. Objawy mają tendencję do nawracania w przewidywalnym schemacie. Fizyczne i emocjonalne zmiany, które zachodzą przypadku PMS, mogą różnić się między sobą od ledwo zauważalnych do intensywnych i utrudniających codzienne funkcjonowanie.

Zespół napięcia przedmiesiączkowego – co to jest?

Zespół napięcia przedmiesiączkowego (PMS) to połączenie fizycznych i emocjonalnych objawów, które wiele kobiet doświadcza po owulacji i przed rozpoczęciem miesiączki, czyli na około tydzień lub dwa przed miesiączką. Większość kobiet twierdzi, że odczuwa niewielkie objawy napięcia przedmiesiączkowego, takie jak wzdęcia, bóle głowy i złe nastroje. Ale u innych objawy te mogą być na tyle poważne, że opuszczają pracę lub szkołę. Objawy PMS ustępują w ciągu kilku dni po rozpoczęciu miesiączki, gdy poziom hormonów zaczyna ponownie rosnąć. Dokładne przyczyny napięcia przedmiesiączkowego nie są znane. Uważa się, że jest to częściowo związane ze zmianami poziomu hormonów podczas cyklu menstruacyjnego. PMS nie jest spowodowany stresem ani problemami psychologicznymi, chociaż mogą one nasilać objawy.

Zespół napięcia przedmiesiączkowego – objawy

Lista objawów zespołu napięcia przedmiesiączkowego obejmuje:

Emocjonalne i behawioralne oznaki i objawy

• napięcie lub niepokój,
• depresyjny nastrój,
• płaczliwość, 
• wahania nastroju,
• drażliwość lub złość,
• wzmożony apetyt na jedzenie,
• kłopoty z zasypianiem (bezsenność),
• wycofanie społeczne,
• słaba koncentracja,
• zmiana libido.

Fizyczne oznaki i objawy

• ból stawów lub mięśni,
• ból głowy (czasem migrenowe bóle głowy),
• zmęczenie,
• przyrost masy ciała związany z zatrzymywaniem płynów,
• wzdęcia brzucha,
• tkliwość piersi,
• nawroty trądziku,
• zaparcia lub biegunka,
• nietolerancja alkoholu.

U niektórych kobiet ból fizyczny i stres emocjonalny są na tyle silne, że wpływają na ich codzienne życie. Niezależnie od nasilenia, objawy zwykle ustępują w ciągu czterech dni po rozpoczęciu miesiączki. Jeżeli PMS znacząco zmienia i utrudnia Twoje życie, skontaktuj się z lekarzem. 

Jak zmniejszyć objawy PMS?

Istnieje wiele sposobów na radzenie sobie z napięciem przedmiesiączkowym. Poniższe sposoby mogą złagodzić objawy PMS: 

• ćwiczenia fizyczne – około 30 minut dziennie,
• zdrowa żywność, taka jak produkty pełnoziarniste, owoce i warzywa,
• dostarczanie do organizmu odpowiedniej ilość wapnia (nabiał, zielone warzywa liściaste i łosoś),
• unikaj soli, kofeiny i alkoholu,
• nie pal papierosów,
• śpij dużo,
• znajdź sposoby na obniżenie stresu,
• zapisuj swoje nastroje i objawy w dzienniku,
• wypróbuj dostępne bez recepty leki przeciwbólowe, takie jak ibuprofen, paracetamol lub naproksen (pamiętaj, aby postępować zgodnie z instrukcjami dawkowania dokładnie tak, jak jest napisane na etykiecie),

Niektóre kobiety przyjmują również witaminy i minerały, takie jak kwas foliowy, magnez, witamina B-6, witamina E i wapń z witaminą D, a jeszcze inne uważają, że pomagają im ziołowe środki lecznicze. Jeśli zdecydujesz się na jakiekolwiek witaminy lub suplementy, najpierw skonsultuj się z lekarzem, aby upewnić się, że są one dla Ciebie bezpieczne.

Czym PMS różni się od PMDD i kiedy objawy powinny niepokoić?

Choć zespół napięcia przedmiesiączkowego jest bardzo powszechny, warto wiedzieć, że u części kobiet objawy mogą przyjmować znacznie cięższą postać, określaną jako przedmiesiączkowe zaburzenie dysforyczne (PMDD). W odróżnieniu od klasycznego PMS, PMDD charakteryzuje się bardzo nasilonymi objawami psychicznymi, takimi jak głęboki smutek, silna drażliwość, poczucie beznadziejności, wybuchy złości czy trudności w funkcjonowaniu społecznym i zawodowym. Objawy te pojawiają się cyklicznie w fazie lutealnej cyklu i ustępują wraz z rozpoczęciem miesiączki, jednak ich intensywność może znacząco obniżać jakość życia. Szacuje się, że PMDD dotyczy około 3–8% miesiączkujących kobiet. Jeżeli objawy PMS prowadzą do częstych konfliktów, absencji w pracy, problemów w relacjach lub utraty kontroli nad emocjami, konieczna jest konsultacja lekarska, aby odróżnić PMS od poważniejszych zaburzeń nastroju i wdrożyć odpowiednie leczenie.

Jak hormony wpływają na nastrój i ciało w przebiegu PMS?

Mechanizm powstawania zespołu napięcia przedmiesiączkowego jest ściśle związany z naturalnymi wahaniami hormonów płciowych, przede wszystkim estrogenu i progesteronu, które zachodzą po owulacji. Zmiany te oddziałują nie tylko na układ rozrodczy, ale również na neuroprzekaźniki w mózgu, w tym serotoninę, odpowiedzialną za regulację nastroju, snu i apetytu. U kobiet podatnych na PMS nawet fizjologiczne wahania hormonalne mogą prowadzić do nadwrażliwości układu nerwowego, co objawia się rozdrażnieniem, spadkiem energii, trudnościami z koncentracją i obniżeniem nastroju. Jednocześnie progesteron sprzyja zatrzymywaniu wody w organizmie, co tłumaczy wzdęcia, uczucie ciężkości, tkliwość piersi oraz przejściowy przyrost masy ciała. Zrozumienie hormonalnego podłoża PMS pomaga nie tylko lepiej interpretować objawy, ale również dobrać skuteczne strategie łagodzenia dolegliwości, dostosowane do indywidualnej reakcji organizmu.

Kiedy leczenie PMS wymaga konsultacji lekarskiej?

Wiele kobiet radzi sobie z objawami PMS poprzez modyfikację stylu życia, dietę i techniki redukcji stresu, jednak nie zawsze te metody są wystarczające. Konsultacja lekarska jest wskazana wtedy, gdy objawy są nasilone, utrzymują się przez wiele cykli lub wyraźnie zaburzają codzienne funkcjonowanie. Lekarz może zalecić prowadzenie dziennika objawów przez kilka miesięcy, co pozwala ocenić ich cykliczność i nasilenie. W niektórych przypadkach stosuje się leczenie farmakologiczne, obejmujące leki przeciwbólowe, hormonalne środki antykoncepcyjne, a u wybranych pacjentek także leki wpływające na gospodarkę serotoninową. Ważne jest również wykluczenie innych schorzeń, takich jak zaburzenia tarczycy, depresja czy endometrioza, które mogą dawać objawy podobne do PMS. Wczesna diagnoza i indywidualnie dobrane leczenie pozwalają znacząco zmniejszyć dolegliwości i poprawić komfort życia kobiet z nasilonym zespołem napięcia przedmiesiączkowego.
Humanize 395 words
Źródła:

1. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/premenstrual-syndrome/symptoms-causes/syc-20376780
2. https://www.webmd.com/women/pms/what-is-pms
3. https://familydoctor.org/condition/premenstrual-syndrome-pms/

Artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie zastępuje porady lekarskiej ani konsultacji ze specjalistą. Treść została opracowana na podstawie aktualnej wiedzy medycznej oraz dostępnych wytycznych i publikacji naukowych.