Czkawka u noworodka – przyczyny

Większość ludzi od czasu do czasu ma czkawkę. Pojawia się, gdy przepona – mięsień, który oddziela klatkę piersiową od brzucha i odgrywa ważną rolę w oddychaniu – nagle i mimowolnie napina się, powodując odgłos czkawki wytwarzany w górnej części tchawicy. Czkawka może dotknąć ludzi w każdym wieku, w tym dzieci i noworodki. Jest to całkowicie normalne zjawisko i zwykle nie ma powodu do zmartwień. Sprawdź, jakie mogą być przyczyny czkawki u Twojego noworodka i jakie są sposoby na czkawkę u dziecka?

Czkawka u noworodka – jakie są przyczyny?

Podobnie jak u osób dorosłych, niemowlęca czkawka jest spowodowana skurczem przepony, czyli dużego mięśnia biegnącego u dołu klatki piersiowej i poruszającego się w górę i w dół podczas oddychania. Choć nikt jeszcze nie wie, w jakim celu pojawia się czkawka, to skurcze te mogą być wywołane przez wiele rzeczy.

Czkawka noworodkowa jest najczęściej spowodowana przekarmianiem dziecka, zbyt szybkim jedzeniem lub połykaniem dużej ilości powietrza. Każda z tych rzeczy może prowadzić do rozdęcia żołądka, a gdy żołądek się rozciąga, naciska na przeponę, co powoduje skurcz i voilà – czkawka gotowa! 😉 U noworodków bardzo często pojawia się czkawka od razu po karmieniu lub nawet jeszcze w jego trakcie.

Czkawka dziecka może być również wynikiem nagłej zmiany temperatury w żołądku. Na przykład, gdy dajesz dziecku trochę zimnego mleka, a kilka minut później karmisz je ciepłymi płatkami ryżowymi. Taka kombinacja może również wywołać czkawkę u dziecka.

Czkawka u dziecka – refluks

Oprócz wyzwalaczy związanych z karmieniem, od czasu do czasu, czkawka u dziecka lub noworodka może być spowodowana czymś zupełnie innym. Winowajcą jest wtedy najczęściej refluks żołądkowo-przełykowy. Gdy dziecko cierpi na refluks, częściowo strawiony pokarm i kwaśne soki z żołądka cofają się do przełyku, powodując pieczenie i dyskomfort. Przełyk przechodzi przez przeponę, dlatego może się zdarzyć, że zostanie ona podrażniona i powstanie czkawka. Należy jednak zauważyć, że czkawka sama w sobie nie jest oznaką refluksu. Oto kilka innych wskazówek, na które należy zwrócić uwagę, które mogą oznaczać refluks żołądkowo-przełykowy:

• dziecko płacze częściej, 
• dziecko nadmiernie wygina plecy podczas lub po karmieniu,
• dziecko pluje bardziej niż normalnie. 

Jeśli zauważysz kilka z tych objawów i podejrzewasz, że czkawka u dziecka lub noworodka może być spowodowana refluksem żołądkowo-przełykowym, porozmawiaj ze swoim pediatrą. Dobrą wiadomością jest to, że schorzenie można łatwo wyleczyć.

Ile może trwać czkawka u noworodka?

Niemowlęta mogą mieć czkawkę nawet kilka razy dziennie, trwającą 10 minut lub dłużej. Zasadniczo, jeśli dziecko zachowuje się szczęśliwie i nie wydaje się nieswojo, czkawka nie jest powodem do niepokoju. Możesz po prostu przeczekać i pozwolić, aby czkawka minęła samoistnie.

Jak się pozbyć czkawki u dziecka? Jeśli Twoje dziecko nie ma objawów refluksu, nie musisz się stresować czkawką. Ale jeśli chcesz trochę przyspieszyć odejście czkawki to:

• zmień pozycje karmienia – spróbuj karmić malucha w bardziej wyprostowanej pozycji. Oparcie dziecka na poduszce, aby nie leżało płasko, może pomóc mu w przyjmowaniu mniejszej ilości powietrza podczas posiłków.
• pomóż dziecku w odbijaniu podczas i po karmieniu. Spróbuj zrobić sobie przerwę na beknięcie po 2 lub 3 porcjach mleka lub innego pokarmu. Aby pomóc w odbijaniu możesz delikatnie poklepać dziecko po plecach. 

Kiedy czkawka u noworodka powinna zwrócić uwagę rodziców?

W zdecydowanej większości przypadków czkawka u noworodka jest zjawiskiem fizjologicznym i nie wymaga żadnej interwencji. Istnieją jednak sytuacje, w których warto zachować czujność i uważniej obserwować dziecko. Niepokój może budzić czkawka, która występuje wyjątkowo często, trwa bardzo długo lub pojawia się zawsze w połączeniu z wyraźnym dyskomfortem, płaczem i trudnością w karmieniu. Jeśli czkawce towarzyszą objawy takie jak słaby przyrost masy ciała, częste ulewania, krztuszenie się, bezdechy lub wyraźna niechęć do jedzenia, może to sugerować problem wymagający konsultacji lekarskiej. W takich przypadkach czkawka nie jest problemem samym w sobie, ale jednym z sygnałów, że układ pokarmowy lub oddechowy dziecka może potrzebować oceny specjalisty. Pediatra, po zebraniu wywiadu i badaniu dziecka, pomoże ocenić, czy mamy do czynienia z wariantem normy, czy z dolegliwością wymagającą leczenia.

Czkawka a rozwój układu nerwowego i oddech niemowlęcia

U noworodków czkawka jest często związana z niedojrzałością układu nerwowego, który dopiero uczy się precyzyjnie regulować pracę przepony i rytm oddechu. Odruchy odpowiedzialne za oddychanie, połykanie i reakcję przepony na rozciąganie żołądka nie są jeszcze w pełni zsynchronizowane, dlatego czkawka może pojawiać się łatwiej niż u starszych dzieci i dorosłych. Warto wiedzieć, że u płodu czkawka występuje już w życiu prenatalnym i jest uznawana za naturalny element rozwoju. Po urodzeniu ten mechanizm stopniowo dojrzewa, a częstotliwość czkawki zwykle zmniejsza się wraz z wiekiem. U większości niemowląt epizody czkawki stają się rzadsze po kilku pierwszych miesiącach życia, gdy układ nerwowy i pokarmowy zaczynają działać bardziej stabilnie i przewidywalnie.

Czego nie robić, gdy noworodek ma czkawkę?

Choć czkawka u noworodka może być dla rodziców stresująca, bardzo ważne jest unikanie metod, które są popularne w przypadku dorosłych, ale mogą być niebezpieczne dla dziecka. Nie należy straszyć niemowlęcia, podawać mu wody ani zmuszać do wstrzymywania oddechu. Również gwałtowne zmiany pozycji czy uciskanie brzucha nie są wskazane. Takie działania nie tylko nie pomagają, ale mogą wywołać dodatkowy stres i dyskomfort u dziecka. Najbezpieczniejszym podejściem jest spokojna obserwacja, delikatne odbicie po karmieniu i zapewnienie dziecku komfortu. Warto pamiętać, że czkawka zazwyczaj nie przeszkadza noworodkowi w oddychaniu ani nie powoduje bólu. Zachowanie spokoju przez opiekuna pomaga dziecku szybciej się wyciszyć, co często sprzyja samoistnemu ustąpieniu czkawki.

Czytaj też: Ból ucha u dziecka? Sprawdź przyczyny!

Źródła:

• https://www.thebump.com/a/newborn-hiccups-why-babies-get-how-to-get-rid
• https://health.clevelandclinic.org/heres-what-to-do-when-your-baby-has-the-hiccups/
• https://www.webmd.com/baby/what-to-do-if-your-baby-has-hiccups

Artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie zastępuje porady lekarskiej ani konsultacji ze specjalistą. Treść została opracowana na podstawie aktualnej wiedzy medycznej oraz dostępnych wytycznych i publikacji naukowych.