Co to jest choroba lokomocyjna?

Choroba lokomocyjna to mdłości i ogólne złe samopoczucie podczas jazdy samochodem lub podróży statkiem, samolotem i pociągiem. Może uderzyć nagle, przechodząc od uczucia niepokoju do zimnego potu, zawrotów głowy i wymiotów. Zwykle cichnie, gdy tylko ruch pojazdu ustaje. Choroba lokomocyjna nie zagraża życiu. Może jednak sprawić, że podróżowanie będzie nieprzyjemne. Na szczęście istnieją skuteczne strategie zapobiegania i leczenia choroby. Z artykułu dowiesz się, jakie są objawy i co jest przyczyną choroby lokomocyjnej, a także, czy można wyleczyć chorobę lokomocyjną?

Choroba lokomocyjna – objawy

Objawy mogą pojawiać się nagle i bez ostrzeżenia, a także mogą się szybko pogarszać. Choroba lokomocyjna u dorosłych i dzieci zwykle powoduje rozstrój żołądka. Typowe objawy choroby lokomocyjnej to:

• nudności,
• wymioty, 
• bladość skóry, 
• ból głowy, 
• zimne poty, zawroty głowy,
• problem z utrzymaniem równowagi,
• przyspieszony oddech,
• drażliwość.

Każdy może cierpieć na chorobę lokomocyjną, ale najczęściej występuje u dzieci i kobiet w ciąży. 

Czy z choroby lokomocyjnej się wyrasta? Wszystkie objawy choroby lokomocyjnej zwykle ustępują po 4 godzinach od zatrzymania ruchu. Ludzie zwykle nie wyrastają z choroby lokomocyjnej. Czasami choroba staje się mniej dotkliwa u dorosłych.

Choroba lokomocyjna – przyczyny

Mózg odbiera sygnały z części ciała odczuwających ruch, czyli z oczu, ucha wewnętrznego, mięśni i stawów. Kiedy części te wysyłają sprzeczne informacje, mózg nie wie, czy ciało jest nieruchome, czy w ruchu. Na przykład, gdy oczy widzą, że samochód jedzie do przodu, ale ciało stoi w miejscu. Zdezorientowana reakcja mózgu wywołuje złe samopoczucie, mdłości i wymioty. Choroba lokomocyjna to brak równowagi między tym, co się widzi, a tym, co czuje.

Czy można się wyleczyć z choroby lokomocyjnej? Zastanawiasz się, czy choroba lokomocyjna mija? Większość osób z chorobą lokomocyjną może złagodzić jej objawy, przyjmując leki. Większość leków stosowanych w leczeniu choroby lokomocyjnej może pomóc w jej zapobieganiu, ale nie można jej wyleczyć.

Co może pomóc na chorobę lokomocyjną?

Jeśli wiesz, że podczas podróży możesz się źle czuć, przygotuj się do drogi już wcześniej. Poniższe kroki mogą zapobiec lub złagodzić objawy choroby lokomocyjnej:

• weź lek na chorobę lokomocyjną na jedną do dwóch godzin przed podróżą,
• wybierz odpowiednie miejsce – w samochodzie najlepszy będzie fotel pasażera z przodu, na łodzi wybierz punkt środkowy, w samolocie jeżeli to możliwe to usiądź nad skrzydłem, w pociągu usiądź przy oknie zgodnie z kierunkiem jazdy,
• zaczerpnij dużo powietrza – użyj klimatyzacji lub opuść szybę w samochodzie. Skieruj odpowietrznik w swoją stronę w samolocie, usiądź przy oknie, gdy jesteś na zadaszonej łodzi,
• nie czytaj podczas jazdy, 
• unikaj ciężkich posiłków przed podróżą lub w jej trakcie, zamiast tego jedz małe porcje lekkiego jedzenia,
• pij dużo wody i unikaj alkoholu.
  

U większości osób objawy zwykle nie trwają długo. Często odchodzą, gdy przyzwyczaisz się do sytuacji, niezależnie od tego, czy jest to kołysanie łodzi, czy ruch pociągu. Istnieje kilka prostych rzeczy, które można zrobić, jeśli choroba lokomocyjna nie ustąpi sama:

• zrelaksuj się – znajdź coś, na czym możesz się skupić, niezależnie od tego, czy bierzesz głęboki oddech, czy odliczasz do 100 lub przypominasz sobie tabliczkę mnożenia 😉
• spójrz na stabilny przedmiot – jeśli jesteś na łodzi, spójrz na horyzont, jeśli jesteś w samochodzie, patrz przez przednią szybę.
• oddychaj świeżym powietrzem  i nie pal papierosów.

Ważne jest, aby dużo odpocząć w nocy przed podróżą i unikać picia alkoholu. Odwodnienie, ból głowy i niepokój prowadzą do gorszego stanu. Miej pod ręką lekarstwo polecone przez Twojego lekarza/farmaceutę lub wypróbuj alternatywne terapie. Wielu ekspertów twierdzi, że może pomóc mięta pieprzowa, a także imbir i mierznica czarna. Chociaż ich skuteczność nie została udowodniona naukowo, to warto próbować.

Kto jest szczególnie narażony na chorobę lokomocyjną i dlaczego?

Choroba lokomocyjna może dotknąć każdego, jednak badania i obserwacje kliniczne wskazują na grupy osób, u których występuje znacznie częściej. Szczególnie podatne są dzieci w wieku od 2 do około 12 lat, ponieważ ich układ nerwowy i zmysł równowagi nie są jeszcze w pełni dojrzałe. U kobiet objawy pojawiają się częściej niż u mężczyzn, co wiąże się z wpływem hormonów na funkcjonowanie układu przedsionkowego. Zwiększoną podatność obserwuje się także u kobiet w ciąży, zwłaszcza w pierwszym trymestrze, gdy organizm intensywnie reaguje na zmiany hormonalne. Na chorobę lokomocyjną częściej skarżą się również osoby cierpiące na migreny, zaburzenia lękowe oraz schorzenia ucha wewnętrznego. Istotnym czynnikiem ryzyka jest także brak snu, stres oraz przemęczenie, ponieważ osłabiają one zdolność mózgu do adaptacji do bodźców ruchowych.

Choroba lokomocyjna u dzieci – jak rozpoznać i jak pomóc?

U dzieci choroba lokomocyjna może mieć nieco inny przebieg niż u dorosłych i bywa trudniejsza do rozpoznania, zwłaszcza u młodszych maluchów. Zamiast wyraźnych nudności, pierwszymi objawami mogą być apatia, nagła drażliwość, ziewanie, nadmierna senność lub bladość skóry. Dziecko może skarżyć się na ból brzucha lub głowy, a dopiero później pojawiają się wymioty. Kluczowe znaczenie ma obserwacja zachowania dziecka podczas podróży oraz szybka reakcja na pierwsze sygnały złego samopoczucia. W przypadku dzieci szczególnie ważne jest odpowiednie przygotowanie do podróży, lekkostrawny posiłek przed wyjazdem, regularne przerwy w czasie jazdy oraz zapewnienie świeżego powietrza. Dziecko powinno siedzieć przodem do kierunku jazdy i mieć możliwość patrzenia na stabilne punkty w otoczeniu. W razie nasilonych objawów warto skonsultować się z lekarzem, który doradzi bezpieczne metody łagodzenia dolegliwości.

Czy choroba lokomocyjna może być objawem innych problemów zdrowotnych?

W większości przypadków choroba lokomocyjna jest zjawiskiem fizjologicznym i nie świadczy o poważnym schorzeniu. Istnieją jednak sytuacje, w których nawracające lub wyjątkowo nasilone objawy powinny skłonić do dalszej diagnostyki. Jeżeli nudności, zawroty głowy i zaburzenia równowagi pojawiają się również poza podróżą lub towarzyszą im objawy neurologiczne, takie jak zaburzenia widzenia, problemy z mową czy osłabienie kończyn, konieczna jest konsultacja lekarska. Przewlekłe problemy z chorobą lokomocyjną mogą czasem współwystępować z zaburzeniami ucha wewnętrznego, migreną przedsionkową lub nadwrażliwością układu nerwowego. W takich przypadkach leczenie objawowe może nie być wystarczające, a kluczowe staje się rozpoznanie i leczenie choroby podstawowej. Wczesna diagnoza pozwala nie tylko poprawić komfort podróżowania, ale również wykluczyć poważniejsze przyczyny dolegliwości.

Źródła

1. https://familydoctor.org/condition/motion-sickness/
2. https://my.clevelandclinic.org/health/articles/12782-motion-sickness
3. https://www.healthline.com/health/motion-sickness
4. https://wwwnc.cdc.gov/travel/page/motion-sickness