Nareszcie na dworze zaczyna być ciepło. Piękna pogoda sprawia, że spędzamy więcej czasu z rodziną na podwórku, na spacerze czy pikniku. Niestety twoje dziecko ma chore gardło i nie może korzystać z uroków natury. Po raz kolejny. Dlaczego? Czy można zapobiec infekcjom gardła? Jak sobie z nimi poradzić?
Wbrew pozorom jesień i zima to nie okres, w którym dzieci najczęściej doświadczają infekcji gardła – większość przypadków występuje wiosną i latem. Przyczyną tego są między innymi zimne napoje i lody. W przypadku wysokiej temperatury na zewnątrz te przysmaki powodują silny wstrząs w gardle wywołany różnicą temperatur. To sprawia, że gardło podrażnia się i przesusza, a naturalny śluz ochronny znika, ułatwiając patogenom penetrację błony śluzowej.
Podobnym działaniem charakteryzują się alergeny. Liczba dzieci uczulonych na różne pyłki rośnie. Maluch, który z powodu kataru nie może oddychać nosem, przesusza sobie gardło oddychają właśnie przez nie.
Również żłobki i przedszkola odgrywają dużą rolę w procesie zachorowania. Dzieci często korzystają z tej samej butelki i dzielą się smakołykami. Przez to nie trudno o złapanie patogenu od rówieśników. Wystarczy jedno chore dziecko w placówce, aby zaraz cała reszta była chora.
Statystyki pokazują, że infekcje górnych dróg oddechowych (w tym infekcje gardła) są najczęstszą przyczyną wizyt u pediatry (ponad połowa wszystkich zgłoszeń). Szacuje się, że dzieci w wieku 2-5 lat mogą zarazić się tego typu infekcją nawet osiem razy w roku!
Co właściwie powoduje infekcje? W większości przypadków są to wirusy, które powodują zaczerwienienie gardła albo nawet występowanie małych pęcherzyków z bezbarwnym płynem. U większości dzieci infekcje przebiegają bez gorączki.
Podczas infekcji bakteryjnej na migdałkach i języku pojawi się również biaława powłoka. Najczęściej towarzyszy temu gorączka. Wyjątkiem jest mononukleoza zakaźna, która mimo że jest chorobą wirusową, może wywoływać podobne objawy. Infekcje bakteryjne są rzadkie, ale są również bardziej niebezpieczne, ponieważ nieleczone mogą powodować wiele poważnych powikłań.
Biorąc pod uwagę rozpowszechnienie chorób gardła i górnych dróg oddechowych u dzieci, wydaje się, że na rynku powinno być leków pod dostatkiem. Nie do końca. Wiele leków odciążających gardło można stosować od szóstego roku życia, a nawet od dziesiątego roku życia! Rodzice są bezradni, bo często myślą, że jedyne, co im zostało, są to środki bezpieczne, łagodne i … nieskuteczne. Czy to prawda?
W przypadku małych dzieci nie warto faszerować ich chemią. Złą opcją na pewno będzie stosowanie antybiotyków na własną rękę, które były przeznaczone na inną chorobę niż ta aktualna. Szczególnie, że większość infekcji gardła jest powodowana przez wirusy, a tylko w niektórych przypadkach przez bakterie, czyli anginę. Jeśli stan malucha jest nienajgorszy należy stosować naturalne środki, które są łagodniejsze, a mimo to skuteczne.
Niezastąpione będą napary ziołowe. Szczególnie dobre są napary z szałwii. Płukanki na jej bazie powinno się stosować profilaktycznie. Ma ona właściwości antyseptyczne oraz odpowiednio chroni gardło. Warte uwagi są również rzepik i tymianek. Ten drugi można uprawiać w kuchni na parapecie.
Wspaniałym sposobem na walkę z infekcją gardła będzie zastosowanie grzyba – płucnica islandzka. Wytwarza on duże ilości śluzu mającego lepkość i konsystencję jak naturalny śluz znajdujący się w gardle. Dzięki tej właściwości może on zastąpić śluz znajdujący się w wysuszonym gardle. Płucnica posiada właściwości antyseptyczne. Środki zawierające owy grzyb mogą być stosowane przez dzieci a nawet przez kobiety w ciąży.
Jak powszechnie wiadomo lepiej zapobiegać niż leczyć. Jeśli nasze dziecko chodzi do przedszkola powinniśmy uczyć je podstawowych zasad higieny. Na pewno pomoże to zmniejszyć ilość sytuacji zagrażających złapaniu infekcji przez twoje dziecko.
Nie powinniśmy podawać maluchowi zimnych napojów, czy lodów podczas upalnych dni. Zmniejszy to narażenie gardła na nagłe zmiany temperatury, które są częstą przyczyną infekcji.
Warto również podawać dziecku profilaktycznie pastylki z płucnicą. Ich atutem jest dostępność bez recepty, więc można po nie sięgnąć w każdej chwili. Jeżeli jednak potrzebujemy poradzić się lekarza, warto skorzystać z teleporady online.
Również warto zainwestować w nawilżacz powietrza, jeżeli nasze dziecko często choruje. Szczególnie pomocne będzie nawilżenie powietrza w nocy, kiedy nasza pociecha śpi.
Choć zapalenie gardła u dzieci bardzo często ma łagodny przebieg i ustępuje samoistnie w ciągu kilku dni, są sytuacje, w których objawy wymagają pilnej konsultacji lekarskiej. Szczególną uwagę powinny zwrócić trudności w połykaniu, nasilający się ból gardła uniemożliwiający przyjmowanie płynów, wysoka gorączka utrzymująca się dłużej niż trzy dni oraz wyraźne powiększenie węzłów chłonnych szyi. Niepokojące są także objawy ogólne, takie jak apatia, silne osłabienie, bladość czy skarżenie się na ból brzucha, które mogą towarzyszyć infekcjom bakteryjnym.
U młodszych dzieci sygnałem ostrzegawczym bywa zmiana zachowania. Maluch staje się drażliwy, płaczliwy, odmawia jedzenia i picia, a nocny sen jest niespokojny. W takich przypadkach warto pamiętać, że dziecko nie zawsze potrafi precyzyjnie opisać swoje dolegliwości, dlatego to właśnie obserwacja codziennego funkcjonowania stanowi klucz do właściwej reakcji. Szybka ocena lekarska pozwala odróżnić łagodne zapalenie gardła od anginy czy innych chorób wymagających leczenia celowanego.
Częste infekcje gardła u dzieci bardzo rzadko są wyłącznie kwestią „słabej odporności”. Najczęściej wynikają z nakładających się czynników środowiskowych, takich jak przebywanie w dużych skupiskach rówieśników, niewystarczająca regeneracja organizmu, przewlekłe przesuszenie śluzówek oraz dieta uboga w składniki wspierające układ immunologiczny. Gardło, jako pierwsza linia kontaktu z patogenami, reaguje szybciej niż inne elementy układu oddechowego.
Znaczenie ma także jakość snu i codzienny rytm dnia. Przemęczone dziecko, które śpi zbyt krótko lub nieregularnie, gorzej radzi sobie z drobnymi infekcjami wirusowymi. Podobnie działa przewlekły stres, który u dzieci może wynikać nawet z nadmiaru bodźców, hałasu czy napięć w grupie przedszkolnej. Dbanie o spokojne wieczory, stałe pory snu oraz odpowiednie nawodnienie organizmu realnie zmniejsza częstość nawrotów zapaleń gardła.
Okres zdrowienia po zapaleniu gardła jest równie ważny jak samo leczenie. Nawet gdy ból ustąpi, błona śluzowa gardła potrzebuje czasu, aby odzyskać pełną funkcję ochronną. W tym czasie warto unikać czynników drażniących, takich jak bardzo zimne lub bardzo gorące napoje, suche powietrze oraz intensywne krzyki czy długie mówienie. Delikatne nawilżanie gardła i utrzymanie odpowiedniej wilgotności powietrza sprzyjają szybszej regeneracji.
Dobrym wsparciem są lekkostrawne posiłki o półpłynnej konsystencji oraz regularne podawanie płynów w małych porcjach. Po infekcji nie należy od razu wracać do pełnej aktywności fizycznej, szczególnie na świeżym, chłodnym powietrzu. Kilkudniowy okres adaptacji pozwala zmniejszyć ryzyko nawrotu choroby i chroni dziecko przed kolejną infekcją. Świadome podejście do rekonwalescencji sprawia, że zapalenie gardła nie staje się problemem powracającym co kilka tygodni.
Źródła:
Artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie zastępuje porady lekarskiej ani konsultacji ze specjalistą. Treść została opracowana na podstawie aktualnej wiedzy medycznej oraz dostępnych wytycznych i publikacji naukowych.
Czy częste zapalenia gardła oznaczają obniżoną odporność dziecka?
Niekoniecznie. U małych dzieci układ odpornościowy dopiero się uczy reagować na wirusy i bakterie, dlatego infekcje gardła mogą pojawiać się często, zwłaszcza w wieku przedszkolnym. O obniżonej odporności myśli się dopiero wtedy, gdy choroby są wyjątkowo ciężkie, długo trwają lub towarzyszą im inne niepokojące objawy.
Kiedy ból gardła u dziecka powinien skłonić do wykonania wymazu?
Wymaz z gardła rozważa się wtedy, gdy dziecko ma wysoką gorączkę, silny ból gardła, powiększone węzły chłonne i brak typowych objawów infekcji wirusowej, takich jak katar czy kaszel. Badanie pomaga odróżnić infekcję bakteryjną od wirusowej.
Czy dziecko z zapaleniem gardła zawsze musi zostać w domu?
Tak, w fazie ostrej infekcji dziecko powinno odpoczywać w domu. Chodzi nie tylko o jego regenerację, ale także o ograniczenie rozprzestrzeniania się zakażenia wśród rówieśników. Powrót do przedszkola lub szkoły jest bezpieczny dopiero po ustąpieniu objawów.
Dlaczego ból gardła często nasila się w nocy?
W nocy gardło łatwiej się przesusza, zwłaszcza gdy dziecko oddycha przez usta lub powietrze w pokoju jest suche. Zmniejszona produkcja śliny podczas snu dodatkowo potęguje uczucie drapania i bólu.
Prosty formularz! Wybierz godzinę konsultacji i oczekuj na kontakt z lekarzem online
Odkryj aktualne i rzetelne treści dotyczące zdrowia, profilaktyki oraz nowoczesnych usług medycznych.
