1. Home
  2. Rodzaje antykoncepcji hormonalnej

Rodzaje antykoncepcji hormonalnej

Rodzaje antykoncepcji hormonalnej

Antykoncepcja hormonalna to środki zapobiegające ciąży. Dowiedz się, jaka jest różnica i jakie metody antykoncepcji powinnaś stosować.

Antykoncepcja hormonalna jest jedną z najskuteczniejszych metod antykoncepcji. Dziś mamy wiele sposobów zapobiegania ciąży i każdy może znaleźć coś dla siebie, o ile wie, które cechy są dla niego najważniejsze. Dla Twojej wygody stworzyliśmy krótki przewodnik dotyczący obecnie stosowanych hormonalnych środków antykoncepcyjnych.

Co to jest antykoncepcja hormonalna?

Antykoncepcja hormonalna to wszystkie metody wymagające stosowania hormonów. Ich metody obsługi są różne. Obejmują: doustne środki antykoncepcyjne, plaster transdermalny, pierścień dopochwowy, wstrzyknięcie domięśniowe czy implanty podskórne.

Indeks Pearl’a

Tak zwany indeks perłowy. Wynika z niego ile par rocznie zajdzie w ciąże stosując daną metodę antykoncepcji. Im mniejszy indeks, tym skuteczniejsza metoda. Najczęstsze wartości tego wskaźnika to:

– zastosowanie danej metody w idealnych warunkach, dokładnie tak, jak sugerowano

– z dopuszczeniem błędu.

W przypadku braku jakiejkolwiek metody antykoncepcji wskaźnik Pearla dla stosunku płciowego wynosi 85. Oprócz powyższych wskaźników skuteczność można również ocenić procentowo, a także wziąć pod uwagę procent par, które nie zajdą w ciążę daną metodą. Metodę tę stosują WHO

 

Rodzaje antykoncepcji w formie tabletek

Istnieją dwa rodzaje takich środków antykoncepcyjnych: Mieszanka antykoncepcyjna zawierająca estrogen i progesteron oraz środki antykoncepcyjne zawierające tylko progesteron (tzw. „Mini tabletki” i awaryjne środki antykoncepcyjne). Różnią się nie tylko składem, ale także funkcjami, wskazaniami czy przeciwwskazaniami. Pigułki antykoncepcyjne to jeden z najskuteczniejszych sposobów zapobiegania ciąży.

 

Działanie tabletek antykoncepcyjnych dwuskładnikowych

Najpopularniejszym środkiem antykoncepcyjnym jest lek dwuskładnikowy. Wykorzystuje on działanie dwóch hormonów: progesteronu i estrogenu.

Progesteron zapobiega owulacji, zagęszcza śluz szyjki macicy i sprawia, że plemniki są nieprzepuszczalne. Zmienia również endometrium w sposób szkodliwy dla zapłodnionej komórki jajowej.

Z drugiej strony estrogen może wzmacniać działanie progesteronu i zapobiegać nieregularnym krwawieniom z pochwy.

Jeśli regularnie przyjmujesz pigułki antykoncepcyjne, są one bardzo skuteczne (wskaźnik Pearl 0,1-8). Najczęstsze powody, dla których ta metoda antykoncepcji nie działa, to:

Pominięcie tabletki – szczegółowy opis każdej sytuacji znajduje się w ulotce każdego produktu

– Biegunka lub wymioty – zabieg również można znaleźć na ulotce,

– Stosowanie leków zmniejszających skuteczność doustnych środków antykoncepcyjnych, takich jak niektóre antybiotyki, leki przeciwpadaczkowe, przeciwgruźlicze i przeciwgrzybicze.

Ważna uwaga: W przypadku braku pewności co do skuteczności antykoncepcji w konkretnej sytuacji, należy zapoznać się z ulotką informacyjną lub skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.

 

Jak brać tabletki antykoncepcyjne?

Schemat dawkowania tabletek zależy od wybranego preparatu. Niektóre wymagają 21 dni i 7 dni wolnego. Inne leki wymagają 28 dni bez przerwy (21 tabletek zawiera hormony, pozostałe 7 tabletek to tabletki placebo lub 24 tabletki zawierają hormony, a 4 tabletki to placebo).

Nie ma potrzeby odpoczynku pomiędzy kolejnymi pakietami. Dopóki preparat rozpocznie się w 5 dniu cyklu (czyli w 5 dniu miesięcznego krwawienia), działanie antykoncepcyjne można uzyskać już z pierwszej tabletki.

 

Jak działają tabletki antykoncepcyjne

Tabletki antykoncepcyjne dwuskładnikowe używane są też przy leczeniu różnych dolegliwości, np.:

-trądziku,

-obfitych, nieregularnych lub bolesnych krwawień miesiączkowych,

-torbieli jajnika.

Tabletki takie powodują czasami działania niepożądane, np. nudności, spadek libido, bóle piersi, czy huśtawki nastroju. Fakt długotrwałego stosowania środków antykoncepcyjnych jest ważną informacją o stanie zdrowia, dlatego należy go zgłaszać podczas badań lekarskich i konsultacji.

 

Kiedy nie należy stosować tabletek antykoncepcyjnych dwuskładnikowych?

Bezwzględnymi przeciwwskazaniami do stosowania tej metody są:

-ciąża,

-historia lub wywiad rodzinny dotyczący chorób naczyniowych, takich jak żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, zakrzepowe zapalenie żył powierzchownych,

-rak piersi i inne guzy estrogenozależne,

-niewyjaśnione krwawienie z pochwy

-ciężka choroba wątroby

-otyłość z indeksem masy ciała powyżej 35 lat.

Wciąż badany jest wpływ tabletek na ryzyko rozwoju raka. Obecnie wiadomo, że stosowanie tej metody antykoncepcji może zmniejszyć ryzyko raka jajnika i raka endometrium (endometrium) o 80% po 10 latach stosowania. Jednocześnie okazuje się, że u pacjentek przyjmujących skojarzony lek częściej zdiagnozowane są guzy piersi i szyjki macicy – ale może to mieć związek z tym, że pacjentki te częściej się badają.

 

Działanie tabletek antykoncepcyjnych jednoskładnikowych

Druga pigułka antykoncepcyjna to pigułka zawierająca tylko progesteron, tak zwana „mini tabletka” antykoncepcyjna. Działają one poprzez zagęszczanie śluzu szyjkowego, dzięki czemu nasienie staje się nieprzepuszczalne.

Tabletki należy przyjmować o tej samej porze każdego dnia, ponieważ konsystencja śluzu zmieni się w ciągu 2-4 godzin od zwykłej pory przyjmowania. Współczynnik perłowy „minitabletek” wynosi 0,5-5. 40% kobiet stosujących tę metodę owuluje normalnie, więc te środki nie mogą zapobiec ciąży pozamacicznej.

Takie tabletki polecane są kobietom karmiącym piersią (hormony nie dostają się do mleka) oraz kobietom, które nie mogą stosować tabletek dwuskładnikowych – np. Kobietom z cukrzycą, słabą tolerancją estrogenów, chorobami układu krążenia lub palącymi.

 

Plastry antykoncepcyjne

Plaster antykoncepcyjny jest formą antykoncepcji hormonalnej i składa się z dwóch hormonów (estrogenu i progesteronu), które są dostarczane bezpośrednio do krwiobiegu.

Plaster należy nakleić na suchą, zdrową skórę brzucha, pośladków, ramion, pleców lub ud raz w tygodniu (zwykle w 1., 7. i 15. dniu cyklu).

Według wskaźnika Pearla ważność wynosi 0,9. U 5% kobiet plaster przedwcześnie odpada, au 20% kobiet pojawiają się reakcje skórne.

Przeciwwskazaniem do stosowania tej metody jest waga powyżej 90 kg, ponieważ hormon przenika do krwi w niewystarczającym stężeniu. Stosowanie plastrów antykoncepcyjnych może mieć działanie przeciwtrądzikowe.

 

Krążki dopochwowe

Krążek dopochwowy, będący formą antykoncepcji hormonalnej, jest mały (4 mm grubości i 54 mm średnicy), miękki i elastyczny. Zawierają dwa hormony, estrogen i progesteron, które są stopniowo uwalniane, aby zapobiec owulacji i zagęścić śluz szyjkowy.

Kobieta samodzielnie wkłada krążek międzykręgowy do pochwy, a warunkiem jego 21 dniowej skuteczności jest stykanie się z błoną śluzową pochwy. Indeks perłowy tej metody wynosi 0,65.

Krążek może działać do 3 godzin po wyjęciu, ale nie należy go wyjmować podczas stosunku płciowego.

 

Zastrzyki antykoncepcyjne

Zastrzyki antykoncepcyjne to hormonalna metoda antykoncepcji polegająca na domięśniowym wstrzyknięciu progesteronu, który może hamować owulację i zagęszczać śluz szyjkowy. Czas działania zastrzyku wynosi 3 miesiące. Jest to metoda bardzo skuteczna (PI = 0,3), ale jest prawie nieodwracalna – jeśli po podaniu pojawią się objawy lub nietolerancja leku, jej działania nie da się zatrzymać. Po zaprzestaniu wstrzyknięcia czas powrotu do zdrowia jest dłuższy niż w przypadku innych leków hormonalnych. Zaletą tej metody jest fakt, że nie zwiększa ryzyka zakrzepicy i jest odpowiednia dla kobiet z nadwagą – waga nie wpływa na efekt wstrzyknięcia.

 

Implanty podskórne

Implanty podskórne to stosunkowo nowa metoda antykoncepcji w Polsce. Polega na wszczepieniu małego pręcika (o długości 4 cm i średnicy 2 mm) w ramię, aby zapobiec ciąży przez 3 lata.

Według wskaźnika Pearla skuteczność implantu wynosi 0,01-0,06. Jest to metoda łatwo odwracalna, ponieważ implant można usunąć w dowolnym momencie.

Porozmawiaj z lekarzem na temat tabletek antykoncepcyjnych, przedłuż dotychczasowe leczenie czy też potrzebujesz awaryjnej pomocy antykoncepcyjnej? Umów e-Wizytę

Źródła:

”Położnictwo i ginekologia błyskawicznie” Wydawnictwo Lekarskie PZWL

Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego w sprawie antykoncepcji

Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego w sprawie zastosowania lewonorgestrelu w antykoncepcji awaryjnej

”Family planning/Contraception” http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs351/en/

”Naturalne planowanie rodziny” http://npr.pl/

 

  • Udostępnij artykuł: