Choroby od A do Z

RSV

rsv, rsv objawy, rsv u dzieci, wirus rsv, syncytialny wirus oddechowy, rsv przyczyny, rsv leczenie, rsv zakażenie, rsv niemowlę, rsv seniorzy

RSV, czyli syncytialny wirus oddechowy, to bardzo częsta przyczyna infekcji dróg oddechowych. Zwykle przypomina przeziębienie, ale u niemowląt, seniorów oraz osób z chorobami serca, płuc lub słabszą odpornością może wywołać zapalenie oskrzelików lub płuc i problemy z oddychaniem.

Czym jest RSV?

RSV, czyli syncytialny wirus oddechowy, zakaża nos i gardło, a także oskrzela, oskrzeliki i płuca. U większości zdrowych osób przebiega jak przeziębienie.

Można chorować wiele razy, bo infekcja nie daje trwałej odporności.

Jakie objawy daje zakażenie RSV?

Objawy RSV na początku przypominają przeziębienie.

  • Katar lub zatkany nos, kichanie
  • Kaszel
  • Gorączka lub stan podgorączkowy
  • Osłabienie i mniejszy apetyt
  • Świszczący lub przyspieszony oddech

Przy cięższym zakażeniu dochodzą duszność, trudności z karmieniem i duże osłabienie.

Jak rozwija się zakażenie RSV u niemowląt?

U niemowląt infekcja może szybko zejść do oskrzelików i płuc.

  • Objawy jak przeziębienie

    Katar, kichanie i kaszel. Często na tym się kończy.

  • Świszczący i szybki oddech

    Np. wciąganie skóry między żebrami.

  • Gorączka

    Jej brak nie wyklucza RSV. Ważniejszy jest ogólny stan dziecka.

  • Gorsze karmienie i senność

    Dziecko je mniej i szybko się męczy. To może być sygnał cięższej infekcji.

Jak można zarazić się RSV?

RSV przenosi się przy kaszlu, kichaniu i bliskim kontakcie, np. w domu czy żłobku, a także przez ręce i przedmioty. Chronią mycie rąk i czyszczenie często dotykanych powierzchni.

Kto jest najbardziej narażony na ciężki przebieg RSV?

W tych grupach RSV częściej prowadzi do zapalenia oskrzelików lub płuc i pobytu w szpitalu.

  • Najmłodsze niemowlęta

    W pierwszych miesiącach życia nawet niewielki obrzęk zwęża drogi oddechowe.

  • Wcześniaki

    Mają mniej dojrzały układ oddechowy.

  • Choroby serca i płuc

    RSV może też zaostrzyć astmę lub POChP.

  • Seniorzy i osłabiona odporność

    Większe ryzyko zapalenia płuc i hospitalizacji.

Jak odróżnić RSV od przeziębienia, grypy i COVID-19?

Po samych objawach nie da się tego ustalić. RSV częściej daje u niemowląt zapalenie oskrzelików ze świstami, grypa zaczyna się nagle wysoką gorączką i bólami mięśni, a COVID-19 przebiega różnie. W razie potrzeby lekarz zleci test.

Jak diagnozuje się RSV?

Przy łagodnej infekcji zwykle wystarczy badanie, bez testu na wirusa.

Jak diagnozuje się RSV?
Badanie / ocenaCo warto wiedzieć
Badanie lekarskie

Oddychanie i stan ogólny

Oddech, świsty, nawodnienie i aktywność.

Saturacja

Pomiar utlenowania krwi

Pokazuje, czy potrzebny jest tlen.

Test PCR

Test molekularny

Bardzo czuła metoda.

Test antygenowy

Szybki test

Szybszy, ale mniej czuły.

Badania dodatkowe

Przy ciężkim przebiegu

Badania krwi lub obrazowe tylko przy podejrzeniu powikłań, np. zapalenia płuc.

Dodatni test na RSV nie mówi, jak ciężko przebiegnie infekcja. U niemowląt najważniejsze są oddychanie, karmienie, nawodnienie i ogólny stan.

Jak leczy się zakażenie RSV?

Leczenie RSV łagodzi objawy. Zwykle nie stosuje się leków przeciwwirusowych.

  • Nawodnienie

    Mniejsze, częstsze karmienia. Przy odwodnieniu w szpitalu płyny przez sondę lub dożylnie.

  • Oczyszczanie nosa

    Sól fizjologiczna, zwłaszcza przed karmieniem i snem.

  • Gorączka i ból

    Lek przeciwgorączkowy w dawce dobranej do wieku i masy ciała dziecka.

  • Tlenoterapia

    Przy zbyt niskim poziomie tlenu we krwi, w szpitalu.

  • Ciężki przebieg

    Przy niewydolności oddechowej wspomaganie oddychania, czasem na intensywnej terapii.

Niemowlę z szybszym oddechem lub słabiej jedzące trzeba pilnie zbadać osobiście.

Co pomaga przy łagodnym zakażeniu RSV?

Gdy chory oddycha swobodnie i dobrze pije, zwykle wystarczy leczenie w domu.

Co warto robić?

  • podawać płyny, niemowlęciu mniejsze i częstsze karmienia
  • oczyszczać nos solą fizjologiczną
  • obserwować oddech i liczbę mokrych pieluch

Czego lepiej unikać?

  • dymu tytoniowego przy dziecku
  • antybiotyków bez wskazania
  • przypadkowych leków na kaszel u małych dzieci
  • lekceważenia narastającej duszności
  • zmuszania niemowlęcia do dużej porcji naraz

Czy można zapobiegać ciężkiemu zakażeniu RSV?

Ryzyko ciężkiego przebiegu RSV w wybranych grupach zmniejszają:

  • szczepienie dorosłych zgodnie z aktualnymi zaleceniami,
  • szczepienie w ciąży, które przekazuje dziecku przeciwciała,
  • długodziałające przeciwciała monoklonalne dla niemowląt i wybranych małych dzieci.

Wybór zależy od wieku, ciąży, sezonu i stanu zdrowia. Profilaktyka nie daje pełnej ochrony przed zakażeniem.

Jakie powikłania może powodować RSV?

Większość osób wraca do pełnego zdrowia. W grupach ryzyka możliwe są:

  • Zapalenie oskrzelików lub płuc

  • Odwodnienie przy trudnościach z karmieniem

  • Niedotlenienie

  • Bezdechy u najmłodszych niemowląt

  • Zaostrzenie astmy lub POChP

  • Pogorszenie niewydolności serca u dorosłych

Dzwoń pod 112, gdy pojawia się duża duszność, przerwy w oddychaniu (bezdechy), sinienie lub szarzenie warg albo skóry, albo dziecko jest wiotkie i trudno je dobudzić.

Lekarze, którzy mogą pomóc

Zobacz wszystkich

Leczysz się już? Przedłuż e-receptę na swój lek

Wpisz jego nazwę. Lekarz na konsultacji online oceni, czy może wystawić e-receptę na kontynuację leczenia. Płacisz za konsultację: 55 zł, nie za receptę.

Konsultacja nie gwarantuje wystawienia recepty. Nowe objawy lub zmianę leczenia omów z lekarzem.

Najczęstsze pytania

Jak wygląda RSV u niemowlęcia?

Może powodować katar i kaszel, ale także szybkie oddychanie, świsty, problemy z karmieniem, senność oraz mniejszą ilość oddawanego moczu.

Czy RSV może powodować zapalenie płuc?

Tak, szczególnie u niemowląt, osób starszych i pacjentów z obniżoną odpornością.

Ile trwa RSV?

Łagodne zakażenie zwykle ustępuje w ciągu około 1-2 tygodni. Kaszel może utrzymywać się dłużej.

Kiedy RSV jest najbardziej nasilony u dziecka?

Przy zapaleniu oskrzelików objawy często najbardziej nasilają się około 3.-5. dnia choroby.

Czy przy RSV stosuje się inhalacje z salbutamolu?

Nie stosuje się go rutynowo w typowym zapaleniu oskrzelików. Może być potrzebny przy innych wskazaniach, np. współistniejącej chorobie obturacyjnej, zgodnie z decyzją lekarza.

Źródła

  1. CDC - Respiratory Syncytial Virus (RSV)https://www.cdc.gov/rsv/ (otwiera się w nowej karcie)
  2. NHS - Respiratory syncytial virus (RSV)https://www.nhs.uk/conditions/respiratory-syncytial-virus-rsv/ (otwiera się w nowej karcie)
  3. NICE - Bronchiolitis in children: diagnosis and managementhttps://www.nice.org.uk/guidance/ng9 (otwiera się w nowej karcie)
  4. NIZP PZH–PIB, Szczepienia.Info – RSVhttps://szczepienia.pzh.gov.pl/szczepionki/rsv-2/ (otwiera się w nowej karcie)

Autor tekstu

Redaktorka medyczna i analityczka treści zdrowotnych.

Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej. Zasady redakcyjne