Choroby od A do Z

Angina paciorkowcowa

Publikacja

Aktualizacja

Czas czytania5 min

Angina paciorkowcowa to bakteryjne zapalenie gardła i migdałków wywoływane najczęściej przez paciorkowca grupy A (Streptococcus pyogenes). Typowe są nagły ból gardła, gorączka, ból przy połykaniu i powiększone węzły chłonne szyi. Kaszel i katar częściej wskazują na infekcję wirusową.

Czym jest angina paciorkowcowa?

Angina paciorkowcowa to bakteryjne zapalenie gardła i migdałków wywołane przez paciorkowce grupy A. Chorują głównie dzieci w wieku szkolnym.

Większość zapaleń gardła to jednak infekcje wirusowe, które nie wymagają antybiotyku.

Objawy anginy paciorkowcowej

Objawy anginy pojawiają się nagle, około 2–5 dni po zakażeniu.

  • Nagły silny ból gardła
  • Ból przy połykaniu
  • Gorączka
  • Powiększone migdałki, czasem z białym lub żółtawym nalotem
  • Bolesne węzły chłonne z przodu szyi
  • Czerwone punkty (wybroczyny) na podniebieniu
  • Ból głowy i osłabienie

U dzieci także ból brzucha, nudności lub wymioty.

Jak wygląda gardło przy anginie paciorkowcowej?

Mocno czerwone, z powiększonymi migdałkami. Brak nalotu nie wyklucza paciorkowca, a sam wygląd nie zawsze odróżni anginę od innych zapaleń.

Jak odróżnić anginę paciorkowcową od infekcji wirusowej?

Niektóre objawy częściej wskazują na paciorkowca, inne na wirusa.

  • Objawy sugerujące anginę paciorkowcową

    Nagły początek, gorączka, bolesne węzły szyi, nalot na migdałkach, bez kaszlu i kataru.

  • Objawy infekcji wirusowej

    Kaszel, katar, chrypka, zapalenie spojówek. Wtedy test zwykle nie jest potrzebny.

  • Angina paciorkowcowa a płonica

    Gdy paciorkowiec daje drobną, szorstką wysypkę, to płonica. Też wymaga antybiotyku.

Skąd bierze się angina paciorkowcowa?

Paciorkowce przenoszą się drogą kropelkową i przez ślinę lub wydzielinę z nosa chorego. Łatwo o zakażenie w szkole, przedszkolu i w domu.

Jak diagnozuje się anginę paciorkowcową?

Gdy objawy nie wskazują wyraźnie na wirusa, paciorkowca potwierdza się testem.

Jak diagnozuje się anginę paciorkowcową?
Badanie / ocenaCo warto wiedzieć
Wywiad i badanie gardła

Ocena charakterystycznych objawów

Gorączka, migdałki, węzły chłonne, kaszel i katar.

Skale kliniczne

Centor lub FeverPAIN

Szacują ryzyko zakażenia bakteryjnego, ale nie zastępują testu.

Szybki test antygenowy

Test na paciorkowca

Dodatni wynik wymazu potwierdza paciorkowca grupy A.

Wymaz i posiew

Badanie mikrobiologiczne

Bardzo dokładny, ale na wynik czeka się dłużej.

Ujemny test u dziecka

Kiedy potrzebny jest posiew?

U dzieci po 3. roku życia ujemny szybki test w odpowiednich sytuacjach potwierdza się posiewem.

Ważne: biały nalot na migdałkach nie oznacza automatycznie anginy paciorkowcowej. Podobny obraz dają inne zakażenia.

Leczenie anginy paciorkowcowej

Potwierdzoną anginę paciorkowcową leczy się antybiotykiem, który skraca chorobę i zmniejsza zakaźność.

  • Antybiotyk

    Zwykle penicylina lub amoksycylina, jeśli nie ma alergii ani przeciwwskazań. Lek, dawkę i czas leczenia ustala lekarz. Nie przerywaj leczenia, gdy objawy miną.

  • Leki na ból i gorączkę

    Paracetamol, a u osób, które mogą go stosować, ibuprofen.

  • Nawodnienie

    Pilnuj picia, zwłaszcza u dzieci.

  • Odpoczynek

    W pierwszych dniach ogranicz wysiłek.

  • Brak poprawy

    Gdy mimo antybiotyku jest gorzej albo trudno połykać lub oddychać, skontaktuj się ponownie z lekarzem.

Jak długo trwa angina paciorkowcowa?

Po rozpoczęciu antybiotyku poprawa przychodzi zwykle w ciągu 1–2 dni. Jeśli po około 48 godzinach jej nie ma, skontaktuj się z lekarzem.

Przy bardzo silnym jednostronnym bólu gardła, trudności z otwarciem ust, ślinieniu się lub nasilonych problemach z połykaniem nie czekaj na teleporadę, dzwoń pod 112 lub jedź na SOR.

Zakaźność anginy paciorkowcowej i powrót do szkoły lub pracy

Antybiotyk szybko zmniejsza zakaźność.

  • Jak długo angina zaraża?

    Bez leczenia dłużej. Po co najmniej 12 godzinach właściwego antybiotyku zakaźność wyraźnie spada.

  • Kiedy dziecko może wrócić do szkoły?

    Gdy nie ma gorączki, minęło co najmniej 12–24 godziny od początku antybiotyku i dziecko czuje się na siłach.

  • Kiedy można wrócić do pracy?

    Na tych samych zasadach. Przy opiece nad pacjentami mogą obowiązywać dodatkowe reguły.

Co pomaga na ból gardła przy anginie?

Leczenie objawowe łagodzi ból, ale nie zastępuje antybiotyku, gdy badanie potwierdzi paciorkowca.

Co może pomagać?

  • regularne picie
  • paracetamol lub ibuprofen, jeśli możesz je bezpiecznie stosować
  • chłodne lub ciepłe napoje
  • miękkie pokarmy
  • u dorosłych niektóre lecznicze pastylki do ssania

Czego lepiej unikać?

  • antybiotyku pozostałego po wcześniejszej infekcji
  • przerywania antybiotyku bez konsultacji
  • palenia i dymu tytoniowego
  • picia za mało z powodu bólu

Możliwe powikłania anginy paciorkowcowej

Większość prawidłowo leczonych zakażeń przebiega bez poważnych następstw.

  • Ropień okołomigdałkowy

    Zakażenie szerzy się wokół migdałka. Pilnej pomocy wymagają bardzo silny jednostronny ból gardła, trudność z otwarciem ust, zmieniony głos, ślinienie się i nasilone problemy z połykaniem.

  • Płonica

    Wysypka wywołana toksynami paciorkowca. Wymaga leczenia antybiotykiem.

  • Gorączka reumatyczna

    Rzadkie powikłanie dotyczące stawów i serca. Prawidłowe leczenie anginy zmniejsza jego ryzyko.

  • Zapalenie nerek

    Rzadkie zapalenie kłębuszków nerkowych. Niepokojące są ciemny lub czerwony mocz, obrzęki i mniej moczu.

Czy angina paciorkowcowa może nawracać?

Tak, przebycie anginy nie chroni przed kolejną. Przy częstych nawrotach lekarz odróżnia nowe zakażenie od nosicielstwa paciorkowca.

Leczysz się już? Przedłuż e-receptę na swój lek

Wpisz jego nazwę. Lekarz na konsultacji online oceni, czy może wystawić e-receptę na kontynuację leczenia. Płacisz za konsultację: 55 zł, nie za receptę.

Konsultacja nie gwarantuje wystawienia recepty. Nowe objawy lub zmianę leczenia omów z lekarzem.

Leki stosowane w leczeniu

Przykładowe substancje czynne stosowane w leczeniu według charakterystyk produktów leczniczych. Leki na receptę dobiera lekarz.

Na receptę

Lista obejmuje leki zarejestrowane w Polsce. Nie każdy jest stale dostępny w aptekach. Lista ma charakter informacyjny. O wyborze leku i dawkowaniu decyduje lekarz po rozmowie z Tobą.

Lekarze, którzy mogą pomóc

Zobacz wszystkich

Najczęstsze pytania

Czy przy anginie paciorkowcowej jest katar?

Zwykle nie. Katar, kaszel, chrypka czy zapalenie spojówek częściej wskazują na infekcję wirusową.

Czy angina paciorkowcowa zawsze powoduje gorączkę?

Gorączka jest częsta, ale jej brak nie wyklucza zakażenia.

Jaki test wykonuje się na paciorkowca?

Szybki test antygenowy z wymazu z gardła albo posiew, który jest badaniem referencyjnym.

Czy angina paciorkowcowa jest niebezpieczna?

Przy właściwym leczeniu zwykle przebiega bez poważnych następstw, ale może prowadzić do powikłań, np. ropnia okołomigdałkowego lub rzadziej gorączki reumatycznej.

Źródła

  1. CDC – Clinical Guidance for Group A Streptococcal Pharyngitishttps://www.cdc.gov/group-a-strep/hcp/clinical-guidance/strep-throat.html (otwiera się w nowej karcie)
  2. NICE – Sore throat (acute): antimicrobial prescribing (NG84)https://www.nice.org.uk/guidance/ng84 (otwiera się w nowej karcie)
  3. Mayo Clinic – Strep throathttps://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/strep-throat/symptoms-causes/syc-20350338 (otwiera się w nowej karcie)
  4. mp.pl/pacjent – Angina – objawy, przyczyny, leczeniehttps://www.mp.pl/pacjent/pediatria/choroby/laryngologia/78438,angina-objawy-przyczyny-leczenie (otwiera się w nowej karcie)

Autor tekstu

Redaktorka medyczna i analityczka treści zdrowotnych.

Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej. Zasady redakcyjne