Grypa żołądkowa, nazywana potocznie jelitówką, to jedna z najczęstszych przyczyn nagłych absencji w pracy i szkole. Choć objawy potrafią być gwałtowne i bardzo osłabiające, sama nazwa bywa myląca. Choroba nie ma nic wspólnego z klasyczną grypą wywoływaną przez wirusy grypy. To zupełnie inny mechanizm zakażenia, inne drogi przenoszenia i inny przebieg. Warto wiedzieć, czym naprawdę jest grypa żołądkowa, jak się objawia i kiedy zwolnienie lekarskie staje się koniecznością.
Grypa żołądkowa to wirusowe zapalenie przewodu pokarmowego, które atakuje żołądek i jelita. Najczęściej odpowiadają za nią norowirusy, rotawirusy oraz adenowirusy. Szczególnie norowirusy uznawane są za jedne z najbardziej zakaźnych patogenów w środowisku człowieka. Do zakażenia wystarczy minimalna ilość wirusa, a ten potrafi przetrwać na powierzchniach codziennego użytku przez wiele godzin, a czasem nawet dni.
Do infekcji dochodzi głównie drogą fekalno-oralną, czyli przez kontakt z zanieczyszczonymi rękami, żywnością, wodą lub przedmiotami. Dlatego jelitówka bardzo szybko rozprzestrzenia się w przedszkolach, szkołach, domach opieki, biurach i szpitalach. Wystarczy jeden chory, by w ciągu kilku dni objawy pojawiły się u wielu osób z jego otoczenia.
Co istotne, osoba zakażona może zarażać jeszcze przed wystąpieniem objawów oraz przez kilka dni po ich ustąpieniu. To jeden z powodów, dla których tak ważne jest pozostanie w domu i realny odpoczynek, zamiast prób szybkiego powrotu do codziennych obowiązków.
Objawy jelitówki pojawiają się nagle i zwykle są bardzo intensywne. U dorosłych pierwsze dolegliwości mogą wystąpić już po kilkunastu godzinach od zakażenia. Najczęściej są to gwałtowne wymioty, wodnista biegunka, bóle brzucha, osłabienie, dreszcze oraz gorączka. Liczba wypróżnień może sięgać kilkunastu, a nawet kilkudziesięciu na dobę.
U dzieci objawy bywają jeszcze bardziej niepokojące. Szybko dochodzi do odwodnienia, które objawia się suchością w ustach, rzadkim oddawaniem moczu, sennością i apatią. W takich warunkach nie ma mowy ani o nauce, ani o bezpiecznym funkcjonowaniu bez stałej opieki osoby dorosłej.
Warto podkreślić, że nawet jeśli objawy wydają się „typowe”, każda decyzja dotycząca leczenia lub zwolnienia lekarskiego powinna być podejmowana indywidualnie.
Czytaj więcej: Grypa żołądkowa (jelitowa)- objawy i leczenie grypy żołądkowej
W praktyce lekarskiej zwolnienie lekarskie przy grypie żołądkowej najczęściej obejmuje od 2 do 5 dni. Taki okres pozwala organizmowi opanować infekcję, wyrównać gospodarkę wodno-elektrolitową i stopniowo wrócić do formy. Przy cięższym przebiegu, gorączce lub odwodnieniu L4 może zostać wydłużone nawet do tygodnia.
Długość zwolnienia zależy od wielu czynników, takich jak wiek pacjenta, nasilenie objawów, choroby przewlekłe czy ogólna odporność organizmu. U osób starszych oraz u pacjentów z osłabionym układem immunologicznym rekonwalescencja trwa dłużej, dlatego decyzja o czasie L4 powinna zawsze uwzględniać realne możliwości regeneracji.
Zbyt szybki powrót do pracy, zwłaszcza w trakcie utrzymującej się biegunki lub osłabienia, zwiększa ryzyko nawrotu objawów i dalszego rozsiewania wirusa wśród współpracowników.
W przypadku grypy żołądkowej zwolnienie lekarskie może zostać wystawione zarówno po wizycie stacjonarnej, jak i w trakcie teleporady. To rozwiązanie szczególnie wygodne, gdy objawy są na tyle nasilone, że wyjście z domu jest niemożliwe lub wiąże się z ryzykiem dla innych.
Podczas konsultacji lekarz przeprowadza dokładny wywiad dotyczący objawów, ich nasilenia, czasu trwania oraz ewentualnych chorób współistniejących. Na tej podstawie może wystawić e-ZLA, które automatycznie trafia do ZUS i pracodawcy. Warunkiem jest rzetelne opisanie swojego stanu zdrowia i stosowanie się do zaleceń. Każda porada medyczna, również zdalna, wymaga indywidualnej oceny sytuacji pacjenta.
Czytaj też: Kiedy kaszel to nie tylko przeziębienie – poznaj poważniejsze przyczyny
Nie istnieje lek, który bezpośrednio zwalcza wirusy wywołujące grypę żołądkową. Leczenie polega na łagodzeniu objawów i zapobieganiu odwodnieniu. Kluczowe jest regularne przyjmowanie płynów, najlepiej w małych porcjach, oraz stosowanie lekkostrawnej diety.
Zaleca się wodę niegazowaną, doustne płyny nawadniające, delikatne napary oraz proste potrawy, takie jak kleik, banan czy sucharki. Napoje słodzone, alkohol i tłuste jedzenie mogą nasilać dolegliwości. Odpoczynek jest nieodłącznym elementem leczenia i właśnie temu służy zwolnienie lekarskie.
Hospitalizacja bywa konieczna w przypadku ciężkiego odwodnienia, uporczywych wymiotów, wysokiej gorączki lub pogorszenia stanu ogólnego. Dotyczy to zwłaszcza niemowląt, seniorów i osób z chorobami przewlekłymi. W takich sytuacjach L4 bywa znacznie dłuższe i jest naturalnym elementem procesu leczenia.
Źródła:
Artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie zastępuje porady lekarskiej ani konsultacji ze specjalistą. Treść została opracowana na podstawie aktualnej wiedzy medycznej oraz dostępnych wytycznych i publikacji naukowych.
Wszystkie niepokojące objawy powinny być skonsultowane z lekarzem – nie czekaj i umów e-Wizytę!
1. Czy można zarazić się grypą żołądkową przez kichnięcie?
Nie, wirusy grypy żołądkowej przenoszą się głównie przez kontakt pośredni, nie drogą kropelkową.
2. Czy po grypie żołądkowej trzeba przejść na specjalną dietę?
Tak, warto przez kilka dni jeść lekko – kleiki, ryż, gotowane warzywa i unikać nabiału oraz tłuszczu.
3. Czy można iść do pracy po jednym dniu przerwy, jeśli objawy ustąpiły?
Tylko jeśli czujesz się w pełni sił i nie ma ryzyka zakażenia innych – minimum 24 godziny po ustaniu objawów.
4. Czy dzieci mogą ponownie iść do przedszkola zaraz po grypie żołądkowej?
Zaleca się odczekać przynajmniej 48 godzin od ostatniego epizodu biegunki lub wymiotów.
Prosty formularz! Wybierz godzinę konsultacji i oczekuj na kontakt z lekarzem online
