Zapalenie spojówek to dolegliwość, z którą większość osób miała do czynienia przynajmniej raz w życiu. Zaczerwienione oczy, pieczenie, łzawienie czy sklejone powieki potrafią pojawić się nagle i szybko wzbudzają niepokój. Jednym z najczęstszych pytań pacjentów jest to, czy zapalenie spojówek jest zaraźliwe i jak łatwo można zarazić innych domowników. Odpowiedź nie jest jednoznaczna, ponieważ wszystko zależy od przyczyny choroby i jej przebiegu.
Zapalenie spojówek nie jest jednorodną chorobą. Może mieć podłoże bakteryjne, wirusowe, alergiczne, a czasem także mechaniczne lub chemiczne. Nie każda postać zapalenia spojówek jest zakaźna, co często bywa źródłem nieporozumień. Zaraźliwe są przede wszystkim infekcje bakteryjne i wirusowe, natomiast zapalenie alergiczne nie przenosi się z osoby na osobę.
W praktyce oznacza to, że osoba z alergicznym zapaleniem spojówek może bez obaw przebywać wśród innych, podczas gdy w przypadku infekcji wywołanej przez bakterie lub wirusy konieczna jest większa ostrożność. Jak podkreślają specjaliści, kluczowe znaczenie ma właściwe rozpoznanie przyczyny objawów, co zawsze powinno odbywać się we współpracy z lekarzem.
Czy bakteryjne i wirusowe zapalenie spojówek łatwo się przenosi? Bakteryjne zapalenie spojówek przenosi się głównie drogą kontaktową. Do zakażenia dochodzi poprzez dotykanie chorego oka, a następnie przedmiotów codziennego użytku, takich jak klamki, ręczniki, telefony czy kosmetyki. Szczególnie niebezpieczne jest pocieranie oczu brudnymi rękami, co sprzyja zarówno samozakażeniu drugiego oka, jak i przenoszeniu bakterii na inne osoby.
Jeszcze większą zakaźnością charakteryzuje się wirusowe zapalenie spojówek. W tym przypadku wirusy mogą rozprzestrzeniać się nie tylko przez bezpośredni kontakt, ale także drogą kropelkową, zwłaszcza gdy infekcji towarzyszą objawy przeziębienia. Dlatego w pierwszych dniach choroby ryzyko zarażenia domowników lub współpracowników jest szczególnie wysokie.
Dowiedz się też: Zapalenie spojówek – poradnik dla pacjenta
Okres największej zakaźności zwykle przypada na początek choroby, gdy objawy są najbardziej nasilone. W bakteryjnym zapaleniu spojówek ryzyko zarażenia utrzymuje się zazwyczaj do momentu ustąpienia ropnej wydzieliny i poprawy stanu oka, co najczęściej następuje po kilku dniach odpowiedniego leczenia.
Wirusowe zapalenie spojówek może zarażać dłużej, nawet przez tydzień lub kilkanaście dni, w zależności od rodzaju wirusa i ogólnego stanu odporności organizmu. Z tego powodu lekarze zalecają w tym czasie ograniczenie kontaktów, częste mycie rąk i unikanie dotykania twarzy. Wszelkie decyzje dotyczące powrotu do pracy czy szkoły najlepiej skonsultować z lekarzem, który oceni ryzyko zakażenia innych.
Czas trwania zapalenia spojówek jest ściśle związany z jego przyczyną oraz szybkością wdrożenia leczenia. Bakteryjne zapalenie spojówek, leczone odpowiednimi preparatami, zwykle ustępuje w ciągu kilku dni, a pełne wyleczenie następuje po około tygodniu. Zaniedbanie leczenia lub nieprawidłowe stosowanie leków może jednak znacząco wydłużyć przebieg choroby.
Wirusowe zapalenie spojówek bywa bardziej uporczywe. Objawy mogą utrzymywać się nawet do dwóch tygodni, a czasem dłużej, zwłaszcza jeśli infekcja towarzyszy innym chorobom wirusowym. W przypadku zapalenia alergicznego dolegliwości mogą nawracać sezonowo i utrzymywać się tak długo, jak długo działa czynnik uczulający.
Czytaj dalej: Jak leczyć i zapobiegać zapaleniu spojówek?
U dzieci zapalenie spojówek rozprzestrzenia się wyjątkowo szybko. Maluchy często dotykają oczu, nie zawsze pamiętają o higienie rąk i dzielą się zabawkami, co sprzyja zakażeniom w żłobkach, przedszkolach i szkołach. W okresie ostrych objawów zaleca się pozostawienie dziecka w domu, aby ograniczyć ryzyko dalszego szerzenia infekcji.
Zarówno u dzieci, jak i u dorosłych nie należy lekceważyć nasilonych objawów, takich jak silny ból oka, nagłe pogorszenie widzenia, światłowstręt czy bardzo obfita wydzielina. Mogą one świadczyć o powikłaniach, na przykład zajęciu rogówki, które wymaga pilnej konsultacji okulistycznej. Spacer na świeżym powietrzu przy łagodnych objawach zwykle nie jest przeciwwskazany, jednak oczy powinny być chronione przed wiatrem, kurzem i intensywnym światłem.
Każdy przypadek zapalenia spojówek wymaga indywidualnej oceny. W razie wątpliwości dotyczących zakaźności, leczenia lub czasu trwania choroby najlepiej skonsultować się z lekarzem, który dobierze odpowiednie postępowanie i pomoże uniknąć powikłań.
Źródła:
Centers for Disease Control and Prevention. (2024). Conjunctivitis (Pink Eye).
Artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie zastępuje porady lekarskiej ani konsultacji ze specjalistą. Treść została opracowana na podstawie aktualnej wiedzy medycznej oraz dostępnych wytycznych i publikacji naukowych.
Wszystkie niepokojące objawy powinny być skonsultowane z lekarzem – nie czekaj i umów e-Wizytę!
1. Czy zapalenie spojówek zawsze wymaga wizyty u lekarza?
Nie zawsze, ale jeśli objawy są silne, pojawia się ból lub pogorszenie widzenia, warto skonsultować się ze specjalistą.
2. Czy zapalenie spojówek można pomylić z alergią?
Tak, objawy bywają podobne. Alergiczne zapalenie spojówek częściej powoduje swędzenie i łzawienie obu oczu jednocześnie.
3. Czy można nosić soczewki kontaktowe przy zapaleniu spojówek?
Nie, w czasie infekcji lepiej z nich zrezygnować, ponieważ mogą nasilać stan zapalny i utrudniać leczenie.
4. Czy zapalenie spojówek może nawracać?
Tak, szczególnie jeśli nie usunięto przyczyny, np. alergenu, albo nie przestrzega się zasad higieny oczu i rąk.
Prosty formularz! Wybierz godzinę konsultacji i oczekuj na kontakt z lekarzem online
