Być może słyszałeś, że wejście do sauny po treningu na siłowni może być relaksujące i oczyszczające organizm. Skandynawowie od setek lat korzystają z sauny ze względu na korzyści płynące z oczyszczania, relaksacji i utraty wagi. Korzystanie z sauny w krajach skandynawskich rozpoczyna się już we wczesnym dzieciństwie. Jednak aktualne badania na temat korzyści płynących z saun są mieszane. Jeśli zastanawiasz się nad dodaniem sauny do swojej rutyny związanej ze zdrowiem i dobrym samopoczuciem, najpierw przeanalizuj swoje specyficzne potrzeby zdrowotne.
Przeczytaj również, Jak pływanie wpływa na nasze zdrowie?
Bez względu na to, jak sauna jest ogrzewana i jaki ma poziom wilgotności, oddziaływanie na organizm jest podobne. Kiedy człowiek siedzi w saunie, jego tętno wzrasta, a naczynia krwionośne rozszerzają się. Zwiększa to krążenie, w sposób podobny do ćwiczeń o niskim lub umiarkowanym natężeniu, w zależności od czasu korzystania z sauny. Podczas korzystania z sauny częstość akcji serca może wzrosnąć do 100-150 uderzeń na minutę. Może to przynieść pewne korzyści zdrowotne.
Korzyści z sauny są liczne i obejmują poprawę wielu czynników związanych ze zdrowiem kardiometabolicznym. Uważa się, że korzyści te wynikają z wysokiej temperatury w pomieszczeniu i naturalnej zdolności organizmu do regulowania temperatury. Ciepło uruchamia współczulny układ nerwowy, powodując stres cieplny w organizmie i skutkując powszechnymi korzyściami dla układu sercowo-naczyniowego.
Kolejną zaletą sauny jest pocenie się. Pot uwalnia toksyny, takie jak toksyczne substancje chemiczne, metale ciężkie i pestycydy, które mogą hamować zdrowie. Badania wykazują, że pot jest znacznie skuteczniejszy niż mocz w usuwaniu metali ciężkich z organizmu, takich jak glin, kadm, kobalt i ołów.
Reakcja ciała na ciepło może sprawić, że będziesz mniej wrażliwy na ból i może dać Ci poczucie radości. Ciepło rozluźnia mięśnie, w tym mięśnie twarzy i szyi. Ten efekt odprężenia jest jedną z największych zalet korzystania z sauny.
Istnieją dodatkowe korzyści zdrowotne wynikające z korzystania z sauny, które zostały poparte badaniami: Zalety zarówno sauny suchej, jak i na podczerwień obejmują:
Osoby regularnie korzystające z sauny zgłaszają również korzyści psychologiczne, w tym mniejszy stres, relaks, uważność i lepszy sen. Już choćby z tych powodów warto odwiedzić saunę, ponieważ dodatkowe korzyści w postaci lepszego snu i mniejszego stresu są niezliczone.
Umiarkowane korzystanie z sauny raczej jest bezpieczne dla większości ludzi. Z sauną powinny uważać osoby z chorobami układu krążenia. W takim przypadku należy skonsultować się ze swoim lekarzem. Ponieważ przeskakiwanie między ciepłem sauny a zimną wodą w basenie może podnieść ciśnienie krwi. Korzystanie z sauny może również powodować spadek ciśnienia krwi, dlatego osoby z niskim ciśnieniem krwi powinny porozmawiać z lekarzem, aby upewnić się, że korzystanie z sauny jest dla nich bezpieczne. Osoby, które niedawno przeszły zawał serca, również powinny najpierw porozmawiać z lekarzem.
Przed skorzystaniem z sauny skonsultuj się z lekarzem, jeśli masz którykolwiek z poniższych warunków:
Korzystanie z sauny nie tylko może oczyścić umysł, ale potencjalnie może pomóc w szybszym osiągnięciu celów fitness. Jedno z badań z 2021 r. dotyczących tego, w jaki sposób sauny mogą wydłużyć „długość zdrowia” lub liczbę lat życia z witalnością, wykazało, że korzystanie z sauny może faktycznie pomóc w zachowaniu masy mięśniowej, a także w ochronie przed stanami zapalnymi. Ponieważ naczynia krwionośne rozluźniają się i rozszerzają w saunie, zwiększa się przepływ krwi, a doświadczenie to może pomóc zmniejszyć napięcie w stawach i złagodzić ból mięśni po treningu.
Przeczytaj również, jak dbać o zdrowie psychiczne?
Jednym z najlepiej udokumentowanych efektów regularnego korzystania z sauny jest jej wpływ na układ sercowo-naczyniowy. Wysoka temperatura powoduje rozszerzenie naczyń krwionośnych oraz przyspieszenie akcji serca, co prowadzi do zwiększonego przepływu krwi w całym organizmie. W praktyce reakcja ta przypomina umiarkowany wysiłek fizyczny i stanowi formę pasywnego treningu dla serca. Badania obserwacyjne prowadzone w populacjach skandynawskich wykazały, że osoby korzystające z sauny 4–7 razy w tygodniu mają istotnie niższe ryzyko chorób sercowo-naczyniowych oraz zgonu z ich powodu w porównaniu z osobami korzystającymi z sauny sporadycznie.
Regularne sesje w saunie mogą także wpływać na poprawę elastyczności naczyń oraz obniżenie spoczynkowego ciśnienia tętniczego. Mechanizm ten wiąże się z adaptacją układu krążenia do powtarzalnego stresu cieplnego. U osób z nadciśnieniem obserwowano umiarkowane, ale klinicznie istotne spadki wartości ciśnienia, co sugeruje, że sauna może stanowić uzupełnienie profilaktyki chorób serca, pod warunkiem braku przeciwwskazań medycznych.
Pocenie się jest jedną z najbardziej charakterystycznych reakcji organizmu na wysoką temperaturę i często bywa utożsamiane z detoksykacją. Rzeczywiście, pot zawiera niewielkie ilości metali ciężkich, takich jak ołów, kadm czy rtęć, jednak główną rolą pocenia się pozostaje regulacja temperatury ciała. Wątroba i nerki są podstawowymi narządami odpowiedzialnymi za usuwanie toksyn, natomiast sauna może wspierać procesy wydalania, zwiększając krążenie krwi i przyspieszając metabolizm.
Badania wykazały, że w niektórych przypadkach pot może zawierać wyższe stężenia wybranych metali ciężkich niż mocz, co sugeruje, że regularne korzystanie z sauny może mieć znaczenie wspomagające u osób narażonych środowiskowo. Należy jednak podkreślić, że sauna nie zastępuje leczenia ani nie stanowi metody oczyszczania organizmu z toksyn w sensie klinicznym. Jej rola polega raczej na poprawie funkcjonowania układów odpowiedzialnych za homeostazę.
Korzystanie z sauny po treningu zyskało popularność jako element wspierający regenerację mięśni. Wysoka temperatura prowadzi do rozluźnienia tkanek mięśniowych oraz zwiększenia przepływu krwi, co może sprzyjać szybszemu usuwaniu produktów przemiany materii powstających podczas wysiłku. Dzięki temu wiele osób odczuwa zmniejszenie sztywności mięśni oraz bólu potreningowego, co ułatwia powrót do aktywności fizycznej.
Niektóre badania sugerują również, że regularne sesje w saunie mogą wspierać utrzymanie masy mięśniowej oraz poprawiać wydolność tlenową, zwłaszcza u osób aktywnych fizycznie. Efekt ten tłumaczy się adaptacją organizmu do stresu cieplnego, która może poprawiać tolerancję wysiłku. Należy jednak pamiętać, że sauna nie zastępuje regeneracji aktywnej ani odpowiedniej diety, a jej stosowanie powinno być dostosowane do indywidualnych możliwości organizmu.
Jednym z najczęściej zgłaszanych powodów korzystania z sauny są jej korzyści psychiczne. Wysoka temperatura sprzyja rozluźnieniu mięśni i obniżeniu napięcia układu nerwowego, co może prowadzić do subiektywnego poczucia odprężenia i poprawy nastroju. Pod wpływem ciepła dochodzi do zwiększonego wydzielania endorfin, które odgrywają istotną rolę w regulacji stresu i odczuwaniu przyjemności.
Regularne korzystanie z sauny bywa również kojarzone z poprawą jakości snu. Ułatwione zasypianie i głębszy sen mogą wynikać z obniżenia poziomu napięcia oraz naturalnego spadku temperatury ciała po zakończeniu sesji. Dla wielu osób sauna staje się elementem rytuału dbania o dobrostan psychiczny, wspierając uważność i regenerację psychiczną. Choć nie jest to metoda leczenia zaburzeń psychicznych, jej rola jako narzędzia wspomagającego redukcję stresu i poprawę jakości życia jest coraz częściej podkreślana w badaniach naukowych.
Źródła:
Artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie zastępuje porady lekarskiej ani konsultacji ze specjalistą. Treść została opracowana na podstawie aktualnej wiedzy medycznej oraz dostępnych wytycznych i publikacji naukowych.
Prosty formularz! Wybierz godzinę konsultacji i oczekuj na kontakt z lekarzem online
