Zapalenie płuc kojarzy nam się z chorobą, wywołaną przez bakterie, dolnej części układu oddechowego. W przypadku, gdy chorują dzieci i osoby starsze, istnieje potrzeba pilnej konsultacji lekarskiej.
Choroba zapalenia płuc dzieli się na 2 grupy:
Najczęstsze objawy zapalenia płuc to:
Pilnej konsultacji lekarskiej wymagają takie objawy, jak:
Z powyższymi objawami, które świadczą o zapaleniu płuc, pilnie należy zgłosić się do lekarza:
Zapalenie płuc powodują najczęściej bakterie. Chociaż przy zapaleniu płuc pozaszpitalnym, ⅓ przypadków tej choroby, to zakażenia wirusowe, tak zwane powikłania po grypie.
Zapalenie płuc szpitalne spowodowane jest wyłącznie przez bakterie.
Ryzyko zachorowania na zapalenie płuc zależy od rodzaju choroby. Osobami, które bardzo narażone są na zachorowanie na pozaszpitalne zapalenie płuc są:
Czynnikami ryzyka wystąpienia szpitalnego zapalenia płuc są:
Aby trafnie postawić diagnozę, lekarz potrzebuje dokładnego wywiadu, zbadania pacjenta oraz zdjęcia RTG klatki piersiowej. Chorobę zapalenia płuc potwierdzają w badaniu osłuchowym słyszalne rzężenia w płucach, natomiast w badaniu rentgenowskim – zaciemniony miąższ płuc. Bywa też, że lekarz może zlecić dodatkowo badania krwi: morfologię i poziom białka CRP.
Zapalenie płuc leczone jest poprzez stosowanie antybiotyków. Podczas leczenia w szpitalu przyjmuje się je doustnie bądź dożylnie, według wskazań lekarza. Natomiast leczenie w domu polega na przyjmowaniu ich doustnie.
Leki powinno się przyjmować według wskazań lekarza. Niezastosowanie się do tych poleceń wydłuża okres powrotu do zdrowia.
Ze uwagi na to, że antybiotyki powodują zanik naturalnej flory bakteryjnej, podczas ich przyjmowania należy stosować środki osłonowe.
Oprócz przyjmowania antybiotyków leczenie polega również na łagodzeniu objawów:
Chory bezwzględnie powinien zostać w domu, pić dużo płynów, dużo odpoczywać jak również regularnie wietrzyć pomieszczenie, w którym przebywa.
Wskazaniami do leczenia w szpitalu są:
U pacjentów, którzy leczeni są w domu i nie wymagają przyjęcia do szpitala, choroba cofa się w szybkim tempie, po rozpoczęciu leczenia. W ich przypadku ryzyko zgonu jest bardzo małe.
Chorzy leczeni w szpitalu, z uwagi na ciężki przebieg choroby, są bardziej zagrożeni wystąpieniem powikłań i zgonem. Spowodowane jest to obecnością chorób współistniejących, np. cukrzycą oraz starszego wieku.
Podczas zapalenia płuc istnieje możliwość do zwiększenia ilości płynu w opłucnej, ropnia płuc i bakteriemii czyli obecności bakterii we krwi.
Bakteriemia jest wynikiem powikłania, które pojawia się u starszych ludzi chorych na zapalenie płuc. Bardzo często prowadzi ona do wstrząsu septycznego i sepsy, które są stanami zagrożenia życia.
Podstawowym elementem zapobiegania zachorowaniu na zapalenie płuc oraz inne choroby układu oddechowego, jest przestrzeganie zdrowego stylu życia oraz naturalne wzmacnianie odporności.
Zdrowy styl życia polega na:
Duży wpływ na naturalne wzmacnianie odporności ma:
Ponadto ważne jest:
Nie każde zapalenie płuc przebiega według klasycznego schematu z wysoką gorączką, silnym kaszlem i bólem w klatce piersiowej. W praktyce klinicznej coraz częściej rozpoznaje się tzw. atypowe zapalenie płuc, które bywa wywołane przez drobnoustroje takie jak Mycoplasma pneumoniae, Chlamydophila pneumoniae czy Legionella pneumophila. W tych przypadkach objawy mogą być skąpe i mylące, dominują bóle głowy, suchy kaszel, osłabienie, stany podgorączkowe oraz dolegliwości ze strony mięśni i stawów. U części pacjentów pojawiają się także objawy pozapłucne, takie jak biegunka, nudności czy zaburzenia świadomości, co opóźnia prawidłowe rozpoznanie.
Szczególnie trudne diagnostycznie bywa zapalenie płuc u osób starszych, u których gorączka może w ogóle nie występować, a pierwszym objawem bywa splątanie, nagłe pogorszenie sprawności lub zaostrzenie chorób przewlekłych. Dane epidemiologiczne wskazują, że w tej grupie wiekowej zapalenie płuc jest jedną z najczęstszych przyczyn hospitalizacji oraz zgonów z powodu infekcji. Z tego względu każdy niewyjaśniony spadek formy, duszność lub utrzymujący się kaszel u seniora powinien skłaniać do wykonania diagnostyki obrazowej, nawet jeśli objawy nie są typowe. Wczesne rozpoznanie nietypowych postaci choroby istotnie poprawia rokowanie i zmniejsza ryzyko powikłań.
Ustąpienie gorączki i poprawa samopoczucia nie zawsze oznaczają pełny powrót do zdrowia. Proces regeneracji płuc po zapaleniu płuc może trwać kilka tygodni, a czasem nawet kilka miesięcy, zwłaszcza u osób starszych, palaczy oraz pacjentów z chorobami przewlekłymi. W tym okresie często utrzymuje się męczliwość, spadek tolerancji wysiłku, suchy kaszel lub uczucie braku pełnego oddechu. Jest to związane z powolnym ustępowaniem zmian zapalnych w miąższu płuc oraz odbudową nabłonka dróg oddechowych.
W trakcie rekonwalescencji kluczowe znaczenie ma stopniowy powrót do aktywności oraz unikanie nadmiernego obciążenia organizmu. Zaleca się regularne, ale umiarkowane spacery, odpowiednie nawodnienie oraz dietę wspierającą regenerację. U części chorych, zwłaszcza po ciężkim przebiegu lub hospitalizacji, lekarz może zlecić kontrolne badanie RTG klatki piersiowej po 6–8 tygodniach, aby potwierdzić ustąpienie zmian zapalnych. Utrzymywanie się duszności, bólu w klatce piersiowej lub gorączki po zakończeniu antybiotykoterapii zawsze wymaga ponownej konsultacji, ponieważ może świadczyć o powikłaniach, takich jak wysięk opłucnowy lub ropień płuca.
Profilaktyka zapalenia płuc nie kończy się na zdrowym stylu życia. Szczepienia ochronne stanowią jeden z najskuteczniejszych sposobów zmniejszenia ryzyka ciężkiego przebiegu choroby, zwłaszcza u osób z grup podwyższonego ryzyka. Dotyczy to przede wszystkim seniorów, pacjentów z chorobami serca, płuc, cukrzycą, przewlekłą chorobą nerek oraz osób z obniżoną odpornością. Szczepienie przeciw grypie, wykonywane co roku, redukuje liczbę przypadków wirusowych zapaleń płuc oraz bakteryjnych nadkażeń, które są jedną z głównych przyczyn hospitalizacji w sezonie infekcyjnym.
Istotnym elementem profilaktyki wtórnej jest również szczepienie przeciw pneumokokom, które odpowiadają za znaczną część ciężkich zapaleń płuc i ich powikłań. Badania populacyjne pokazują, że u osób po 65. roku życia szczepienia te zmniejszają ryzyko inwazyjnej choroby pneumokokowej oraz zgonu. Po przebytym zapaleniu płuc warto także omówić z lekarzem modyfikację czynników ryzyka, takich jak palenie tytoniu, niewyrównane choroby przewlekłe czy niedożywienie. Takie podejście nie tylko ogranicza ryzyko nawrotu choroby, ale również realnie poprawia ogólną odporność i wydolność układu oddechowego.
Źródła:
Czy zapalenie płuc zawsze zaczyna się nagle?
Nie. U części pacjentów choroba rozwija się stopniowo, początkowo przypominając zwykłe przeziębienie lub infekcję wirusową, co może opóźnić zgłoszenie się do lekarza.
Czy zapalenie płuc można przejść bez wysokiej gorączki?
Tak. Szczególnie u osób starszych, z obniżoną odpornością lub przy niektórych postaciach choroby gorączka może być niewielka lub w ogóle nie występować.
Jak długo trwa powrót do pełnej sprawności po zapaleniu płuc?
U większości chorych poprawa następuje po kilku tygodniach, jednak uczucie zmęczenia i obniżona tolerancja wysiłku mogą utrzymywać się nawet przez kilka miesięcy.
Czy po zapaleniu płuc płuca wracają do pełnej sprawności?
W większości przypadków tak, zwłaszcza przy wczesnym leczeniu. U części pacjentów, szczególnie z chorobami przewlekłymi, mogą jednak utrzymywać się długotrwałe następstwa.
Prosty formularz! Wybierz godzinę konsultacji i oczekuj na kontakt z lekarzem online
Odkryj aktualne i rzetelne treści dotyczące zdrowia, profilaktyki oraz nowoczesnych usług medycznych.
