Przewód pokarmowy i metabolizm Na receptę

Metformina

Metforminum · ATC A10BA02

Biguanid. Podstawowy lek w cukrzycy typu 2.

Zastosowanie: Cukrzyca

Wydawany
Na receptę
Postacie
Tabletki, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, tabletki powlekane
Dawki
500 mg, 750 mg, 850 mg, 1000 mg
W Polsce
15 leków, 45 ulotek

Dane z Rejestru Produktów Leczniczych URPL · 26 producentów

Zastosowanie

Podstawowy lek w cukrzycy typu 2. Zmniejsza wytwarzanie glukozy w wątrobie i poprawia wrażliwość na insulinę. Sam nie wywołuje niedocukrzeń.

  • Cukrzyca typu 2 u dorosłych, zwłaszcza z nadwagą, gdy dieta i ruch nie wystarczają: sama lub z innymi lekami i insuliną
  • U części preparatów (tabletki o natychmiastowym uwalnianiu): także cukrzyca typu 2 u dzieci od 10 lat

Jak działa

Metformina to lek z grupy biguanidów. Zmniejsza wytwarzanie glukozy w wątrobie, zwiększa wrażliwość mięśni na insulinę i opóźnia wchłanianie glukozy z jelit. Nie pobudza wydzielania insuliny, dlatego stosowana sama nie powoduje hipoglikemii.

Jak stosować

  • Zwykłe uwalnianie

    Tabletki o zwykłym uwalnianiu przyjmuje się w czasie posiłku lub po nim, zwykle w 2–3 porcjach w ciągu dnia.

  • Przedłużone uwalnianie

    Tabletki o przedłużonym uwalnianiu zwykle raz na dobę, z wieczornym posiłkiem.

  • Ustalanie dawki

    Lekarz zaczyna od małej dawki i zwiększa ją stopniowo, co poprawia tolerancję ze strony żołądka i jelit; dawka zależy od wyników glukozy i czynności nerek.

  • Przed badaniem lub zabiegiem

    Przed badaniem z kontrastem jodowym i przed operacją lekarz zwykle wstrzymuje lek; powiedz mu, że go przyjmujesz.

Dawkę ustala lekarz albo opisuje ulotka. Leku na receptę nie odstawiaj i nie zmieniaj jego dawki bez rozmowy z lekarzem.

Przeciwwskazania

Wybrane przeciwwskazania i ograniczenia:

  • Uczulenie na metforminę lub inny składnik leku.
  • Ostra kwasica metaboliczna, np. kwasica mleczanowa lub ketonowa, stan przedśpiączkowy w cukrzycy.
  • Ciężka niewydolność nerek.
  • Ostre stany zagrażające nerkom: odwodnienie, ciężkie zakażenie, wstrząs.
  • Stany niedotlenienia tkanek: niewyrównana niewydolność serca, niewydolność oddechowa, świeży zawał.
  • Niewydolność wątroby, ostre zatrucie alkoholem, alkoholizm.

Pełną listę przeciwwskazań podaje ulotka.

Ostrzeżenia

  • Unikaj nadużywania alkoholu.

Powiedz lekarzowi o ciąży, karmieniu piersią i chorobach przewlekłych.

Interakcje

Interakcje — lek lub substancja i możliwy wpływ na leczenie
Czego dotyczyCo warto wiedzieć
AlkoholŁączenie nie jest zalecane, zatrucie alkoholem zwiększa ryzyko kwasicy mleczanowej, zwłaszcza na czczo i przy chorobach wątroby.
Środki kontrastowe zawierające jodMetforminę wstrzymuje się przed badaniem lub w jego trakcie.
Leki mogące pogorszyć pracę nerek: NLPZ, inhibitory ACE, sartany, leki moczopędnePotrzebna kontrola nerek.
Glikokortykosteroidy i leki sympatykomimetycznePodnoszą cukier, może być potrzebna częstsza kontrola glukozy.
Niektóre leki wpływające na transportery OCT (np. werapamil, ryfampicyna, cymetydyna, trimetoprim)Mogą zmieniać stężenie i działanie metforminy.

Powiedz lekarzowi i farmaceucie o wszystkich lekach, które przyjmujesz, także bez recepty i ziołowych.

Działania niepożądane

  • Nudności i wymioty (bardzo często, głównie na początku leczenia).
  • Biegunka i ból brzucha (bardzo często).
  • Utrata apetytu (bardzo często).
  • Zaburzenia smaku.
  • Obniżenie stężenia lub niedobór witaminy B12.

Wybrane z Charakterystyki Produktu Leczniczego, przede wszystkim najczęstsze. Pełna lista jest w ulotce. Działania niepożądane możesz zgłosić do Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych.

Pilnie do lekarza

  • Duszność, ból brzucha, kurcze mięśni, silne osłabienie, uczucie zimna (możliwa kwasica mleczanowa). Natychmiast szukaj pomocy medycznej, dzwoń pod 112; ChPL zaleca wtedy przerwanie przyjmowania leku.
  • Odwodnienie: ciężka biegunka lub wymioty, gorączka, picie mało płynów. Skontaktuj się z lekarzem, bo zgodnie z ChPL lek trzeba wtedy czasowo wstrzymać.

Streszczenie Charakterystyki Produktu Leczniczego. Pełne informacje są w ulotce. Ulotki i ChPL

Leki z tą substancją

Leki z tą samą substancją różnią się dawką, postacią i substancjami pomocniczymi. O zamianie zdecyduj z lekarzem lub farmaceutą.

Leki złożone

Preparaty, w których ta substancja jest razem z innymi.

Najczęstsze pytania

Do czego służy metformina?

Biguanid. Wskazania według Charakterystyki Produktu Leczniczego: cukrzyca typu 2 u dorosłych, zwłaszcza z nadwagą, gdy dieta i ruch nie wystarczają: sama lub z innymi lekami i insuliną; u części preparatów (tabletki o natychmiastowym uwalnianiu): także cukrzyca typu 2 u dzieci od 10 lat.

Czy metformina jest na receptę?

Preparaty z tą substancją wydaje się na receptę. O tym, czy lek jest dla Ciebie odpowiedni, decyduje lekarz.

Które leki zawierają substancję metformina?

W naszej bazie jest 15 preparatów z tą substancją czynną, np. Avamina, Avamina SR, Diabufor XR, Formetic, Glucophage i 10 innych. Zawierają tę samą substancję czynną, ale mogą się różnić dawką, postacią (np. tabletki o przedłużonym uwalnianiu) i substancjami pomocniczymi. O zamianie preparatu zdecyduj z lekarzem lub farmaceutą.

Czy dostanę receptę na ten lek na konsultacji online?

O tym, czy lek jest dla Ciebie odpowiedni i czy wystawi receptę, decyduje lekarz po wywiadzie. Jeśli już przyjmujesz ten lek, przygotuj jego nazwę i dawkę oraz ostatnie wyniki badań. Płacisz za konsultację, nie za receptę.

Gdzie znajdę ulotkę i pełną charakterystykę leku?

Ulotkę znajdziesz w opakowaniu oraz w części z dokumentami na tej stronie. Jeśli nie ma bezpośredniego pliku, użyj podanego odnośnika do urzędowego rejestru. Wybierz właściwą nazwę, postać i dawkę leku.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego: IRUKA (Rejestr Produktów Leczniczych)https://rejestry.ezdrowie.gov.pl/api/rpl/medicinal-products/48980/characteristic (otwiera się w nowej karcie)
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego: Metformin hydrochloride Biofarm (Rejestr Produktów Leczniczych)https://rejestry.ezdrowie.gov.pl/api/rpl/medicinal-products/46988/characteristic (otwiera się w nowej karcie)

Opublikowano: 7.11.2026 · Aktualizacja: 4.11.2026 · Dane z rejestru: 8.11.2026

Strona ma charakter informacyjny i nie zastępuje ulotki ani porady lekarza lub farmaceuty. Przed zastosowaniem leku przeczytaj ulotkę.