Co warto robić?
- regularnie stosować emolienty
- myć skórę letnią wodą
- chronić skórę przed urazami i słońcem
- obserwować, co wywołuje zaostrzenia
Łuszczyca
Łuszczyca to przewlekła choroba zapalna o podłożu immunologicznym, która najczęściej powoduje pojawianie się wyraźnie odgraniczonych, łuszczących się zmian na skórze. Może przebiegać z okresami zaostrzeń i remisji, a u części pacjentów obejmuje również paznokcie lub stawy.
Co to jest łuszczyca?
Łuszczyca to przewlekła choroba, w której nadmiernie aktywny układ odpornościowy przyspiesza odnowę naskórka. Łuszczyca nie jest zaraźliwa.
Przebiega z okresami zaostrzeń i wyciszenia.
Jak wygląda łuszczyca?
Zmiany są dobrze odgraniczone od zdrowej skóry i pokryte suchą, srebrzystą lub białawą łuską. Mogą:
- być czerwone, różowe lub ciemniejsze, zależnie od koloru skóry,
- swędzieć, piec i pękać, czasem krwawić,
- zajmować małe lub duże obszary skóry.
Objawy łuszczycy
Objawy zależą od postaci i nasilenia choroby.
Pierwsze objawy: małe czerwone grudki z łuską lub drobne wgłębienia na paznokciach. Łatwo pomylić je z egzemą.
- Łuszczące się zmiany skóry
- Świąd, pieczenie lub ból
- Łuszczenie skóry głowy
- Zmiany na paznokciach
- Ból, obrzęk i sztywność stawów
Gdzie najczęściej pojawia się łuszczyca?
Najczęściej zmiany pojawiają się na:
- łokciach i kolanach,
- skórze głowy i za uszami,
- dole pleców,
- dłoniach, stopach i paznokciach,
- w fałdach skóry.
Rodzaje łuszczycy
Postacie różnią się wyglądem i miejscem zmian.
- Łuszczyca plackowata
Najczęstsza. Grube zmiany z łuską na łokciach, kolanach, skórze głowy i tułowiu.
- Łuszczyca kropelkowata
Drobne zmiany jak krople, częściej u młodych osób. Bywa związana z infekcją paciorkowcową.
- Łuszczyca odwrócona
Gładkie, czerwone zmiany w fałdach skóry, bez grubej łuski.
- Łuszczyca krostkowa
Jałowe, czyli niezakaźne krosty, np. na dłoniach i stopach. Rozległa postać wymaga pilnej oceny lekarza.
- Łuszczyca erytrodermiczna
Rzadka i ciężka postać, w której zapalenie obejmuje większość skóry. Wymaga pilnej pomocy.
- Łuszczyca paznokci
Wgłębienia, przebarwienia, kruszenie i odchodzenie płytki.
- Łuszczyca skóry głowy
Zmiany wychodzą poza linię włosów.
Z czego bierze się łuszczyca?
Łuszczyca rozwija się przez współdziałanie genów, układu odpornościowego i czynników środowiskowych.
Przyczyny łuszczycy
- predyspozycje genetyczne,
- nieprawidłowa odpowiedź układu odpornościowego,
- przewlekły stan zapalny.
Co może wywołać lub nasilić łuszczycę?
- stres,
- infekcje,
- urazy i podrażnienia skóry, oparzenia słoneczne,
- palenie i nadmiar alkoholu,
- zimna i sucha pogoda,
- niektóre leki.
Ważne: nie odstawiaj sam przepisanego leku. Jeśli podejrzewasz, że nasila łuszczycę, omów to z lekarzem.
Jak diagnozuje się łuszczycę?
Lekarz rozpoznaje łuszczycę po wyglądzie i miejscu zmian oraz z wywiadu. Nie ma badania krwi, które ją potwierdza.
| Badanie / ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|
| Wywiad lekarski | Objawy i historia choroby Od kiedy są zmiany, świąd, zaostrzenia, leki i łuszczyca w rodzinie. |
| Badanie skóry | Ocena zmian skórnych Wygląd, łuska i rozległość zmian. |
| Skóra głowy i paznokcie | Ocena innych lokalizacji Zmiany w tych miejscach ułatwiają rozpoznanie. |
| Badanie stawów | Ocena objawów stawowych Ból, obrzęk lub sztywność mogą wskazywać na łuszczycowe zapalenie stawów. |
| Badania dodatkowe | Biopsja skóry Tylko przy niejednoznacznych zmianach. Mały fragment skóry bada się pod mikroskopem. |
Leczenie łuszczycy
Leczenie łuszczycy zależy od postaci i rozległości zmian. Celem jest wyciszenie zmian i świądu oraz dłuższe remisje.
Leczenie miejscowe
W łagodniejszych postaciach. Preparaty m.in. z glikokortykosteroidami lub analogami witaminy D.
Preparaty złuszczające i pielęgnacyjne
Emolienty łagodzą suchość i pękanie, a preparaty złuszczające usuwają nadmiar łuski.
Fototerapia
Kontrolowane naświetlanie UV przy rozległych zmianach lub gdy leczenie miejscowe nie wystarcza.
Leczenie ogólne
Leki działające na cały organizm w umiarkowanej i ciężkiej łuszczycy.
Leczenie biologiczne
Działają na konkretne mechanizmy zapalenia. Dla zakwalifikowanych osób z umiarkowaną lub ciężką postacią.
Gdy zapalenie obejmuje większość skóry albo pojawiają się rozległe krosty, nie czekaj na teleporadę. Pilnie jedź na SOR lub dzwoń pod 112.
Przebieg łuszczycy, remisja i rokowanie
Łuszczyca jest chorobą przewlekłą o różnym przebiegu.
1Czy da się wyleczyć łuszczycę?
Skłonności do łuszczycy nie da się usunąć, ale leczenie u wielu osób dobrze kontroluje chorobę.
2Czy łuszczyca może sama zniknąć?
Objawy mogą okresowo ustąpić (remisja), ale mogą wrócić.
3Czym grozi nieleczona łuszczyca?
Może prowadzić do:
- nasilenia zmian, świądu i bólu skóry,
- łuszczycowego zapalenia stawów i ich trwałego uszkodzenia,
- gorszego snu, obniżonego nastroju i depresji,
- większego ryzyka niektórych chorób metabolicznych i serca.
4Ile można żyć z łuszczycą?
Diagnoza nie przesądza o długości życia. W ciężkich postaciach warto kontrolować serce i metabolizm.
Łuszczyca skóry głowy
Daje grube, swędzące, łuszczące się zmiany. Zdrapywanie łuski podrażnia skórę.
Łuszczyca skóry głowy a łupież
Łuszczyca daje grubsze zmiany, które wychodzą poza linię włosów. W razie wątpliwości oceni je dermatolog.
Jak często myć włosy przy łuszczycy?
Tak często, jak potrzeba, łagodnym preparatem. Szampony lecznicze stosuj według zaleceń.
Łuszczyca paznokci
Łuszczyca paznokci może wystąpić bez zmian na skórze. Podobnie wygląda grzybica, dlatego potrzebna jest diagnostyka.
Łuszczyca stawowa
Łuszczycowe zapalenie stawów dotyka część osób z łuszczycą. Niepokojące są:
- ból, obrzęk i poranna sztywność stawów,
- obrzęk całego palca,
- ból pięty,
- ból lub sztywność kręgosłupa.
Nieleczone może trwale uszkodzić stawy. Leczy je reumatolog.
Jak pielęgnować skórę z łuszczycą?
Pielęgnacja zmniejsza suchość i świąd.
Czego lepiej unikać?
- drapania i zrywania łusek
- gorących kąpieli i drażniących kosmetyków
- palenia i nadmiaru alkoholu
- samodzielnego odstawiania leków
- diet mających rzekomo wyleczyć łuszczycę
Leki stosowane w leczeniu
Przykładowe substancje czynne stosowane w leczeniu według charakterystyk produktów leczniczych. Leki na receptę dobiera lekarz.
Na receptę
Lista obejmuje leki zarejestrowane w Polsce. Nie każdy jest stale dostępny w aptekach. Lista ma charakter informacyjny. O wyborze leku i dawkowaniu decyduje lekarz po rozmowie z Tobą.
Lekarze, którzy mogą pomóc
Zobacz wszystkich
Leczysz się już? Przedłuż e-receptę na swój lek
Wpisz jego nazwę. Lekarz na konsultacji online oceni, czy może wystawić e-receptę na kontynuację leczenia. Płacisz za konsultację: 55 zł, nie za receptę.
Konsultacja nie gwarantuje wystawienia recepty. Nowe objawy lub zmianę leczenia omów z lekarzem.
Najczęstsze pytania
Czy łuszczyca swędzi?
Często tak. Może też piec lub boleć, a nasilenie objawów jest różne u różnych osób.
Czy łuszczyca jest zaraźliwa?
Nie. Łuszczycy nie można przenieść na drugą osobę przez dotyk ani inny kontakt.
Czego nie można robić przy łuszczycy?
Unikaj drapania i zrywania łusek, oparzeń słonecznych i czynników, które u ciebie wywołują zaostrzenia. Nie odstawiaj samodzielnie przepisanego leczenia.
Czy łuszczyca może zaatakować stawy?
Tak, u części osób rozwija się łuszczycowe zapalenie stawów. Ból, obrzęk i poranna sztywność stawów warto szybko skonsultować z lekarzem.
Do jakiego lekarza iść z łuszczycą?
Do dermatologa. Przy objawach ze strony stawów potrzebna może być też konsultacja reumatologa.
Źródła
- NIAMS – Psoriasishttps://www.niams.nih.gov/health-topics/psoriasis (otwiera się w nowej karcie)
- American Academy of Dermatology – Psoriasishttps://www.aad.org/public/diseases/psoriasis (otwiera się w nowej karcie)
- American Academy of Dermatology – Psoriasis Clinical Guidelinehttps://www.aad.org/member/clinical-quality/guidelines/psoriasis (otwiera się w nowej karcie)
- Medycyna Praktyczna (mp.pl/pacjent) – Łuszczyca: przyczyny, objawy, leczeniehttps://www.mp.pl/pacjent/dermatologia/choroby/chorobyskory/74363,luszczyca (otwiera się w nowej karcie)
