Grzybica to zakażenie wywołane przez grzyby. Może dotyczyć skóry, stóp, paznokci, pachwin, owłosionej skóry głowy, jamy ustnej lub okolic intymnych. Często daje świąd, zaczerwienienie, łuszczenie lub pękanie skóry, zmianę wyglądu paznokci albo biały nalot na błonach śluzowych. Leczenie dobiera się do miejsca i rozległości zakażenia.
Grzybica to zakażenie wywołane przez grzyby, najczęściej skóry, paznokci, włosów i błon śluzowych. Wygląda różnie zależnie od miejsca, a u części osób wraca.
Dermatofity (atakują skórę, włosy i paznokcie), drożdżaki lub rzadziej pleśnie. Od rodzaju grzyba zależy wybór leku.
Drożdżyca (kandydoza) to grzybica wywołana zwykle przez drożdżaki Candida. Pojawia się, gdy się namnożą, np. po antybiotykach, przy cukrzycy, w ciąży lub obniżonej odporności.
Łuszczyca, egzema, alergia kontaktowa, odparzenie i inne choroby skóry. Nietypowe lub nawracające zmiany warto zdiagnozować, zamiast próbować kolejnych kremów.
| Rodzaj | Charakterystyka |
|---|---|
| Grzybica stóp | Między palcami skóra swędzi, piecze, pęka i bieleje, a na podeszwach łuszczy się jak przesuszona. Nieleczona może przejść na paznokcie, dłonie lub pachwiny. |
| Grzybica paznokci | Paznokieć żółknie lub bieleje, grubieje, kruszy się i odchodzi od łożyska. Podobnie wyglądają łuszczyca i urazy, więc przed leczeniem warto zrobić badanie mikologiczne. |
| Grzybica skóry gładkiej | Okrągłe ogniska z czerwonym, łuszczącym się brzegiem i jaśniejszym środkiem, jak obrączka. |
| Grzybica pachwin | Swędzące, czerwone ogniska w pachwinach i na udach. Jeśli chorują też stopy, leczy się oba miejsca. |
| Grzybica skóry głowy | Częściej u dzieci. Łuszczenie, łamliwe włosy i placki wyłysienia. Sam szampon nie wystarcza, potrzebne są leki doustne od lekarza. |
| Grzybica jamy ustnej | Biały nalot na języku i policzkach, pieczenie, pękające kąciki ust. Sprzyjają jej m.in. antybiotyki, sterydy wziewne bez płukania ust i protezy. |
| Grzybica okolic intymnych | Świąd, pieczenie i gęste białe upławy u kobiet, zaczerwienienie żołędzi u mężczyzn. Podobne objawy dają infekcje przenoszone drogą płciową, więc nawrotów nie leczy się bez diagnozy. |
Grzybica nie jest „od brudu”, zdarza się też przy dobrej higienie.
Tak, zwłaszcza wywołana przez dermatofity. Przenosi się przez kontakt z ludźmi i zwierzętami, ręczniki, buty i mokre podłogi. Drożdżyca częściej wynika z namnożenia własnych drożdżaków.
Przy typowych, niewielkich zmianach często wystarczy, że lekarz je obejrzy.
Przy grzybicy paznokci i skóry głowy, nawrotach, braku poprawy, nietypowych zmianach i przed leczeniem doustnym.
Bada się zeskrobiny, fragment paznokcia lub włosy. Mikroskop daje szybki wynik, a dłuższy posiew pokazuje rodzaj grzyba.
Zapytaj, czy odstawić leki przeciwgrzybicze, i nie obcinaj zmienionych paznokci tuż przed wizytą.
Steryd nie usuwa grzyba, a zmienia wygląd zmian i utrudnia rozpoznanie.
Leczenie grzybicy zależy od miejsca, rozległości zakażenia i rodzaju grzyba.
Ważne: stosuj lek tak długo, jak zalecono, także gdy świąd minął. Nie lecz podejrzanej grzybicy maścią ze sterydem bez zalecenia lekarza.
Kremy, płyny, pudry lub szampony, m.in. z terbinafiną, klotrimazolem lub ketokonazolem. Nakłada się je też na zdrową skórę wokół zmiany.
Np. terbinafina, itrakonazol lub flukonazol przy grzybicy rozległej, nawracającej, paznokci lub skóry głowy. Wymaga oceny przeciwwskazań i interakcji.
Przy niewielkich zmianach na paznokciach stosuje się lakiery, przy zajęciu wielu paznokci częściej tabletki. Drożdżycę leczy się lekami miejscowymi, dopochwowymi lub doustnymi.
Skórę leczy się zwykle 2–4 tygodnie i jeszcze 1–2 tygodnie po zniknięciu wysypki. Skóra głowy wymaga leków doustnych przez co najmniej 4 tygodnie, paznokcie wielu miesięcy. Bez poprawy po kilku tygodniach potrzebna jest ponowna diagnostyka.
Zwykle tak. Trudniej leczy się paznokcie, skórę głowy, rozległe zmiany i grzybicę przy cukrzycy lub obniżonej odporności.
Przy narastającym bólu, obrzęku, ropie, gorączce, czerwonych smugach od zmiany albo ranie na stopie przy cukrzycy zgłoś się do lekarza osobiście tego samego dnia.
Higiena wspiera leczenie i zmniejsza ryzyko nawrotu, ale go nie zastępuje.
Nawrót rzadko oznacza oporność grzyba na lek. Częstsze przyczyny to:
Przerwane zaraz po zniknięciu wysypki.
Zakażenie wraca z paznokci lub stóp.
Wilgotne buty, wspólne ręczniki, chory domownik lub zwierzę.
To inna choroba, np. wyprysk lub łuszczyca.
Cukrzyca, obniżona odporność, leczenie sterydami, otyłość, nadpotliwość.
Skonsultuj się z lekarzem, jeśli grzybica wraca kilka razy w roku, zajmuje paznokcie, skórę głowy, jamę ustną lub okolice intymne albo masz cukrzycę lub obniżoną odporność. Przy nawracającej drożdżycy lekarz może zlecić też badania w kierunku cukrzycy.
Szybko zgłoś się do lekarza, jeśli pojawi się narastający ból, obrzęk, ocieplenie skóry, ropa, gorączka, czerwone smugi od zmiany albo rana na stopie, zwłaszcza przy cukrzycy.
Wpisz jego nazwę. Lekarz na konsultacji online oceni, czy może wystawić e-receptę na kontynuację leczenia. Płacisz za konsultację: 55 zł, nie za receptę.
Konsultacja nie gwarantuje wystawienia recepty. Nowe objawy lub zmianę leczenia omów z lekarzem.
Przykładowe substancje czynne stosowane w leczeniu według charakterystyk produktów leczniczych. Leki na receptę dobiera lekarz.
Lista obejmuje leki zarejestrowane w Polsce. Nie każdy jest stale dostępny w aptekach. Lista ma charakter informacyjny. O wyborze leku i dawkowaniu decyduje lekarz po rozmowie z Tobą.
Octu jabłkowego nie warto stosować. Może podrażniać skórę i opóźniać właściwe leczenie. Grzybicę leczy się lekami przeciwgrzybiczymi dobranymi do miejsca zmian.
Może dawać świąd, pieczenie, zaczerwienienie, ból przy współżyciu i gęste, białe upławy. W ciąży nie rozpoznawaj jej samodzielnie, bo podobne objawy dają inne infekcje. Potrzebne jest badanie ginekologiczne i ocena wydzieliny z pochwy.
Żadna. Prawidłowe odżywianie wspiera zdrowie skóry, ale nie zastępuje leków przeciwgrzybiczych.
Łagodnym środkiem myjącym, a potem dokładnie osuszyć skórę, zwłaszcza między palcami i w fałdach. Nie stosuj spirytusu, octu ani drażniących mieszanek.
Cytologia służy do wykrywania nieprawidłowych komórek szyjki macicy, a nie do rozpoznawania grzybicy pochwy. Przy objawach potrzebne jest badanie ginekologiczne i ocena wydzieliny.
Artykuły redakcji eDoktorzy, w których piszemy więcej o temacie „grzybica”.
Grzybica pochwy, zwana również kandydozą pochwy, to powszechna dolegliwość dotykająca wiele kobiet. Charakteryzuje się nieprzyjemnymi objawami, takimi jak świąd, pieczenie, upławy czy…
