Choroby od A do Z

Nietrzymanie moczu

Publikacja

Aktualizacja

Czas czytania5 min

Inkontynencja (nietrzymanie moczu)

Nietrzymanie moczu to mimowolny wyciek moczu podczas kaszlu lub wysiłku, po nagłym parciu na pęcherz albo bez ostrzeżenia. Problem jest częsty, ale nie jest nieuniknioną częścią starzenia. Ćwiczenia, zmiana nawyków, leki lub zabieg mogą zmniejszyć objawy.

Czym jest nietrzymanie moczu?

Nietrzymanie moczu to mimowolny wyciek moczu, od sporadycznego przy kaszlu po wiele razy dziennie. Dotyczy kobiet i mężczyzn i ma kilka rodzajów o różnych przyczynach.

Rodzaje nietrzymania moczu

Od rodzaju zależy wybór leczenia.

Wysiłkowe nietrzymanie moczu

Wyciek przy kaszlu, kichaniu, śmiechu, bieganiu lub dźwiganiu. Częste po porodach i po operacjach prostaty.

Naglące nietrzymanie moczu

Nagłe, silne parcie i wyciek przed dotarciem do toalety. Bywa związane z pęcherzem nadreaktywnym.

Mieszane nietrzymanie moczu

Objawy wysiłkowe i naglące naraz.

Nietrzymanie z przepełnienia

Pęcherz źle się opróżnia. Słaby strumień, częste oddawanie małych ilości, podciekanie. Przyczyną bywa przeszkoda w odpływie lub choroba neurologiczna.

Jakie są objawy nietrzymania moczu?

Głównym objawem jest niekontrolowany wyciek moczu.

Objawy

  • popuszczanie przy kaszlu, kichaniu, śmiechu lub wysiłku
  • nagłe parcie, niezdążenie do toalety
  • częste oddawanie moczu, także w nocy
  • stałe podciekanie
  • uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza

Co powoduje nietrzymanie moczu?

  • słabe mięśnie dna miednicy
  • ciąża, porody, menopauza
  • operacje miednicy i prostaty
  • rozrost prostaty
  • pęcherz nadreaktywny
  • otyłość, przewlekły kaszel, zaparcia
  • cukrzyca, choroby neurologiczne, niektóre leki

Czasem problem jest przejściowy, np. przy zakażeniu układu moczowego.

Jakie choroby powodują nietrzymanie moczu?

Np. zakażenie układu moczowego, rozrost prostaty, cukrzyca, choroba Parkinsona, stwardnienie rozsiane, udar, choroby rdzenia kręgowego, zaburzenia poznawcze. Nagły początek problemu powinien ocenić lekarz.

Nietrzymanie moczu u kobiet i mężczyzn

  • Nietrzymanie moczu u kobiet

    Ryzyko rośnie po porodach i z wiekiem, a po menopauzie objawy mogą się nasilać. Najczęstsze jest wysiłkowe.

  • Nietrzymanie moczu u mężczyzn

    Najczęściej wiąże się z przerostem lub operacją prostaty.

Jak diagnozuje się nietrzymanie moczu?

Zakres badań zależy od rodzaju i nasilenia dolegliwości.

Jak diagnozuje się nietrzymanie moczu?
Badanie / ocenaCo warto wiedzieć
Wywiad lekarski

Kiedy mocz wycieka?

Przy wysiłku czy po nagłym parciu?

Dzienniczek mikcji

Kilka dni zapisków

Wypite płyny, oddawanie moczu, parcia i wycieki.

Badanie moczu

Wykluczenie infekcji

Wykrywa m.in. zakażenie lub krew w moczu.

Badanie lekarskie

Dno miednicy i prostata

Narządy miednicy, u mężczyzn prostata.

Ocena zalegania moczu

Czy pęcherz się opróżnia?

USG pokazuje, ile moczu zostaje po mikcji.

Badania specjalistyczne

Urodynamika i obrazowanie

Przy niejasnych objawach lub przed niektórymi zabiegami.

Leczenie nietrzymania moczu

Zaczyna się od metod zachowawczych. Gdy nie wystarczą, lekarz rozważa leki lub zabieg.

  • Ćwiczenia mięśni dna miednicy

    Podstawa przy nietrzymaniu wysiłkowym.

  • Trening pęcherza

    Coraz dłuższe przerwy między wizytami w toalecie, głównie przy nietrzymaniu naglącym.

  • Leki

    Uspokajają nadreaktywny pęcherz przy nietrzymaniu naglącym.

  • Fizjoterapia i nawyki

    Mniej kofeiny, leczenie zaparć, redukcja wagi, równomierne picie.

  • Leczenie zabiegowe

    M.in. zabiegi podtrzymujące cewkę, toksyna botulinowa do pęcherza, neuromodulacja, u części mężczyzn taśma lub sztuczny zwieracz.

Ćwiczenia mięśni dna miednicy na nietrzymanie moczu

Pomagają kobietom i mężczyznom. Napinasz mięśnie dna miednicy, a potem w pełni je rozluźniasz.

  1. Znajdź właściwe mięśnie

    Jeśli masz trudność z ich rozpoznaniem lub prawidłowym napięciem, poproś o pomoc fizjoterapeutę uroginekologicznego.

  2. Napnij mięśnie dna miednicy

    Nie napinaj brzucha i pośladków. Pracuje tylko dno miednicy.

  3. W pełni rozluźniaj mięśnie

    Odpoczynek po każdym napięciu jest częścią ćwiczenia.

  4. Ćwicz regularnie i stopniowo zwiększaj trudność

    Ćwicz regularnie

    Przez tygodnie lub miesiące.

    Stopniowo zwiększaj trudność

    Wydłużaj napięcie i dodawaj powtórzenia.

Leki na nietrzymanie moczu

Stosuje się je głównie przy nietrzymaniu naglącym. Lekarz może rozważyć:

  • leki przeciwmuskarynowe,
  • leki działające na receptory beta-3,
  • u wybranych kobiet po menopauzie estrogeny miejscowo.

Co kupić w aptece na nietrzymanie moczu?

Wkładki urologiczne, majtki chłonne i podkłady. Łagodzą skutki wycieku, ale go nie leczą.

Gdy nietrzymanie moczu pojawiło się nagle albo pęcherz przestaje się prawidłowo opróżniać, umów się pilnie na wizytę osobiście. Gdy nie możesz oddać moczu albo towarzyszy temu osłabienie nóg lub drętwienie krocza, jedź na SOR.

Domowe sposoby na nietrzymanie moczu

Pomagają, gdy opierają się na sprawdzonych metodach.

Co może pomagać?

  • ćwiczenia dna miednicy
  • trening pęcherza
  • prawidłowa masa ciała
  • leczenie zaparć
  • mniej kofeiny
  • równomierne picie

Czego lepiej unikać?

  • ograniczania picia
  • oddawania moczu „na zapas”
  • reklamowanych preparatów bez konsultacji
  • ignorowania narastających objawów

Jaki lekarz leczy nietrzymanie moczu?

Diagnostykę można zacząć u lekarza rodzinnego. Dalej pomagają urolog, uroginekolog, ginekolog i fizjoterapeuta dna miednicy. Przy słabym strumieniu lub objawach prostaty mężczyźni częściej potrzebują urologa.

Leczysz się już? Przedłuż e-receptę na swój lek

Wpisz jego nazwę. Lekarz na konsultacji online oceni, czy może wystawić e-receptę na kontynuację leczenia. Płacisz za konsultację: 55 zł, nie za receptę.

Konsultacja nie gwarantuje wystawienia recepty. Nowe objawy lub zmianę leczenia omów z lekarzem.

Leki stosowane w leczeniu

Przykładowe substancje czynne stosowane w leczeniu według charakterystyk produktów leczniczych. Leki na receptę dobiera lekarz.

Na receptę

Lista obejmuje leki zarejestrowane w Polsce. Nie każdy jest stale dostępny w aptekach. Lista ma charakter informacyjny. O wyborze leku i dawkowaniu decyduje lekarz po rozmowie z Tobą.

Lekarze, którzy mogą pomóc

Wszyscy lekarze: neurolog

Najczęstsze pytania

Co jest najbardziej skuteczne na nietrzymanie moczu?

To zależy od rodzaju. Przy wysiłkowym nietrzymaniu moczu podstawą są ćwiczenia mięśni dna miednicy, przy naglącym trening pęcherza i w razie potrzeby leki.

Czy nietrzymanie moczu można całkowicie wyleczyć?

U części osób objawy ustępują całkowicie lub prawie całkowicie. Wynik zależy od rodzaju, przyczyny i nasilenia problemu.

Po jakim czasie działają ćwiczenia na nietrzymanie moczu?

Nie po kilku dniach. Trening wymaga regularności przez tygodnie lub miesiące.

Czy nietrzymanie moczu jest normalne po porodzie?

Jest częste, ale nie trzeba się z nim godzić. Jeśli objawy się utrzymują, zacznij ćwiczenia i skonsultuj się ze specjalistą.

Czy nietrzymanie moczu jest normalne na starość?

Zdarza się częściej z wiekiem, ale nie jest nieuniknione. Można je diagnozować i leczyć także u osób starszych.

Źródła

  1. NIDDK – Bladder Control Problems (Urinary Incontinence)https://www.niddk.nih.gov/health-information/urologic-diseases/bladder-control-problems (otwiera się w nowej karcie)
  2. NICE – Urinary incontinence and pelvic organ prolapse in women: management (NG123)https://www.nice.org.uk/guidance/ng123 (otwiera się w nowej karcie)
  3. European Association of Urology – EAU Guidelines on Non-neurogenic Female LUTShttps://uroweb.org/guidelines/non-neurogenic-female-luts (otwiera się w nowej karcie)
  4. European Association of Urology – EAU Guidelines on the Management of Non-neurogenic Male LUTShttps://uroweb.org/guidelines/management-of-non-neurogenic-male-luts (otwiera się w nowej karcie)
  5. mp.pl/pacjent – Nietrzymanie moczu – rodzaje, leczenie i sposoby zapobieganiahttps://www.mp.pl/pacjent/nefrologia/choroby/chorobyudoroslych/57804,nietrzymanie-moczu (otwiera się w nowej karcie)

Autor tekstu

Redaktorka medyczna i analityczka treści zdrowotnych.

Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej. Zasady redakcyjne

Artykuły w poradniku

Artykuły redakcji eDoktorzy, w których piszemy więcej o temacie „nietrzymanie moczu”.