Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) to przewlekła choroba zapalna, która powoduje ból, obrzęk i sztywność stawów. Stan zwykle dotyka dłoni, stóp i nadgarstków, ale u niektórych osób RZS może uszkadzać wiele różnych układów organizmu, w tym skórę, oczy, płuca, serce i naczynia krwionośne. Z artykułu dowiesz się, jakie są objawy reumatoidalnego zapalenia stawów, jak długo się żyje z reumatyzmem oraz jak można leczyć tę chorobę?
Przeczytaj również, co oznacza ból kolana?
RZS to przewlekła choroba charakteryzująca się objawami zapalenia stawów. Te symptomy nasilają się w okresach zaostrzenia. Natomiast w okresach remisji dolegliwości mogą nawet całkowicie zniknąć. Objawy RZS często dotykają stawów rąk, nadgarstków i kolan, ale mogą również wpływać na tkanki i narządy w całym ciele, w tym na płuca, serce i oczy.
Objawy mogą obejmować:
Objawy mogą być różne, od łagodnych do ciężkich. Ważne jest, aby ich nie ignorować, nawet jeśli pojawiają się i znikają. Znajomość wczesnych objawów RZS pomoże Tobie i Twojemu lekarzowi lepiej je kontrolować i leczyć. Niektóre osoby z reumatoidalnym zapaleniem stawów doświadczają również problemów w innych częściach ciała lub bardziej ogólnych objawów, takich jak zmęczenie i utrata wagi.
Główne objawy RZS to ból i sztywność stawów. Zanim jednak te objawy wystąpią, osoba może odczuwać wczesne sygnały ostrzegawcze. Niektóre z wczesnych sygnałów ostrzegawczych dotyczą ogólnego samopoczucia, podczas gdy inne dotyczą samych stawów. Dostrzeżenie znaków ostrzegawczych może pomóc w jak najszybszym podjęciu leczenia. Wczesne znaki ostrzegawcze RZS obejmują:
Wiele osób może zastanawiać się, jak długo żyją ludzie z RZS? Osoby z reumatoidalnym zapaleniem stawów niestety nie żyją tak długo, jak zdrowi ludzie. Średnia długość życia zależy od wielu czynników, takich jak geny, wiek, historia medyczna i styl życia. Natomiast RZS może skrócić oczekiwaną długość życia średnio o 10 lat w porównaniu z osobami, które nie mają tej choroby.
Na szczęście, dzięki innowacjom w leczeniu osoby z RZS żyją dłużej niż kiedykolwiek wcześniej. Choć choroba może nadal wpływać na długość życia, to nie ma już tak dużego wpływu, jak w przeszłości. Głównym powodem są nowsze, lepsze leki na RZS, które leczą stany zapalne, zmniejszają aktywność choroby i kontrolują chorobę.
Ważne jest, aby przez większość czasu być aktywnym fizycznie i ograniczać aktywność tylko wtedy, gdy choroba zaczyna się zaostrza. W tych momentach wykonuj delikatne ćwiczenia zakresu ruchu, takie jak rozciąganie. Dzięki temu staw będzie elastyczny.
Gdy znów poczujesz się lepiej, wypróbuj ćwiczenia aerobowe o niskim natężeniu, takie jak chodzenie i ćwiczenia wzmacniające siłę mięśni. Poprawi to ogólny stan zdrowia i zmniejszy nacisk na stawy. Fizjoterapeuta pomoże Ci określić, jakie rodzaje aktywności są dla Ciebie najlepsze i na jakim poziomie powinieneś je wykonywać.
Przeczytaj również, borelioza – objawy i zapobieganie
Reumatoidalne zapalenie stawów jest chorobą autoimmunologiczną, w której układ odpornościowy błędnie rozpoznaje własne tkanki jako zagrożenie i inicjuje przewlekły stan zapalny. Proces ten dotyczy przede wszystkim błony maziowej stawów, która ulega pogrubieniu i zaczyna nadmiernie produkować mediatory zapalne. Z czasem prowadzi to do niszczenia chrząstki stawowej, kości oraz struktur okołostawowych. Kluczowym mechanizmem RZS jest długotrwały, niekontrolowany stan zapalny, który nie ogranicza się wyłącznie do układu ruchu.
Badania pokazują, że już we wczesnym stadium choroby mogą pojawiać się zmiany ogólnoustrojowe, takie jak podwyższone markery zapalne we krwi, w tym OB i CRP. Nieleczony lub źle kontrolowany proces zapalny stopniowo prowadzi do nieodwracalnych deformacji stawów, utraty sprawności oraz zwiększonego ryzyka powikłań sercowo naczyniowych. Dlatego tak istotne znaczenie ma wczesne rozpoznanie i szybkie wdrożenie leczenia modyfikującego przebieg choroby.
Choć RZS najczęściej kojarzy się z bólem i sztywnością stawów, choroba ta ma charakter ogólnoustrojowy. U części pacjentów dochodzi do zajęcia płuc, serca, naczyń krwionośnych, skóry oraz narządu wzroku. Przewlekły stan zapalny może prowadzić do zapalenia osierdzia, przyspieszonego rozwoju miażdżycy oraz zwiększonego ryzyka zawału serca i udaru mózgu. Osoby z RZS mają nawet o kilkadziesiąt procent wyższe ryzyko chorób sercowo naczyniowych w porównaniu z populacją ogólną.
Nie bez znaczenia są również zmiany w obrębie płuc, które mogą przebiegać skrycie przez wiele lat. Włóknienie płuc czy przewlekłe zapalenie dróg oddechowych bywa wykrywane przypadkowo w badaniach obrazowych. Z tego powodu opieka nad pacjentem z RZS powinna mieć charakter kompleksowy i obejmować nie tylko reumatologa, ale również lekarza rodzinnego oraz innych specjalistów, w zależności od występujących objawów.
Współczesna medycyna coraz częściej podkreśla istnienie tak zwanego „okna terapeutycznego”, czyli okresu we wczesnej fazie choroby, w którym leczenie przynosi najlepsze efekty. Wdrożenie terapii w ciągu pierwszych miesięcy od pojawienia się objawów może znacząco spowolnić postęp choroby, zmniejszyć nasilenie stanu zapalnego i ograniczyć ryzyko trwałych uszkodzeń stawów. Pacjenci leczeni wcześnie mają większą szansę na długotrwałą remisję oraz zachowanie sprawności zawodowej i życiowej.
Obecnie stosowane leki, w tym klasyczne leki modyfikujące przebieg choroby oraz terapie biologiczne, pozwalają skutecznie kontrolować aktywność RZS u wielu chorych. Kluczowe znaczenie ma regularne monitorowanie choroby, dostosowywanie leczenia do aktualnego stanu pacjenta oraz ścisła współpraca z zespołem medycznym. Opóźnienie terapii często wiąże się z gorszym rokowaniem i większym ryzykiem niepełnosprawności.
Życie z reumatoidalnym zapaleniem stawów wymaga nie tylko leczenia farmakologicznego, ale także świadomego podejścia do stylu życia. Regularna, umiarkowana aktywność fizyczna pomaga utrzymać zakres ruchu w stawach, wzmacnia mięśnie i zmniejsza dolegliwości bólowe. Równie ważna jest odpowiednia regeneracja, unikanie przeciążeń oraz reagowanie na pierwsze objawy zaostrzenia choroby. Dobrze zaplanowana aktywność może realnie poprawić jakość życia osób z RZS.
Nie bez znaczenia pozostaje także wsparcie psychiczne. Przewlekła choroba zapalna często wiąże się z obniżeniem nastroju, lękiem oraz poczuciem utraty kontroli nad własnym ciałem. Edukacja pacjenta, dostęp do rehabilitacji oraz wsparcie bliskich pozwalają lepiej radzić sobie z ograniczeniami wynikającymi z choroby. Kompleksowe podejście do RZS sprawia, że wielu pacjentów może prowadzić aktywne, satysfakcjonujące życie mimo rozpoznania.
Źródła:
Artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie zastępuje porady lekarskiej ani konsultacji ze specjalistą. Treść została opracowana na podstawie aktualnej wiedzy medycznej oraz dostępnych wytycznych i publikacji naukowych.
Prosty formularz! Wybierz godzinę konsultacji i oczekuj na kontakt z lekarzem online
