Rak oka jest rzadkością. Może wpływać na zewnętrzne części oka, takie jak powieki, które zbudowane są z mięśni, skóry i nerwów. Jeśli rak zaczyna się wewnątrz gałki ocznej, nazywa się to rakiem wewnątrzgałkowym. Najczęstszymi nowotworami wewnątrzgałkowymi u dorosłych są czerniak i chłoniak. Najczęstszym rakiem oka u dzieci jest siatkówczak, który zaczyna się w komórkach siatkówki. Rak może również przenosić się do oka z innych części ciała. Leczenie raka oka różni się w zależności od rodzaju i stopnia zaawansowania. Może obejmować zabieg chirurgiczny, radioterapię, zamrażanie lub terapię cieplną lub laseroterapię.
Przeczytaj również, jakie są objawy raka piersi?
Jak rozpoznać, że ma się raka w oku? Rak oka nie zawsze powoduje oczywiste objawy i może zostać wykryty tylko podczas rutynowego badania wzroku. Objawy raka oka mogą obejmować:
Należy pamiętać, że objawy te mogą być również spowodowane drobniejszymi chorobami oczu. Nie musi być to nowotwór. Natomiast ważne jest, aby objawy zostały zbadane przez lekarza tak szybko, jak to możliwe.
Czerniak oka
Najczęstszym nowotworem, który zaczyna się w oku u dorosłych, jest czerniak oka. Czerniak to nowotwór, który zaczyna się w komórkach wytwarzających pigment nadający kolor skórze, włosom i oczom. Tak jak możesz dostać czerniaka na skórze, możesz również dostać go w oku. Chociaż jest to najczęstszy nowotwór, który zaczyna się w oku u dorosłych, to w porównaniu do innych nowotworów jest dosyć rzadki.
Pierwotny chłoniak wewnątrzgałkowy
Pierwotny chłoniak wewnątrzgałkowy (chłoniak oka) to nowotwór obejmujący białe krwinki (limfocyty). Chłoniaki mogą również rozpocząć się w narządach takich jak płuca, żołądek i rzadko oczy. Większość osób z chłoniakiem oka jest w podeszłym wieku lub ma problemy osłabiające układ odpornościowy, takie jak AIDS. Chłoniak oka często występuje z pierwotnym chłoniakiem ośrodkowego układu nerwowego, który jest chłoniakiem mózgu.
Siatkówczak dotyka małe dzieci. Mutacja genetyczna powoduje siatkówczaka. Nowotwór zaczyna się w siatkówce. Komórki nerwowe siatkówki zaczynają rosnąć i namnażać się. Następnie zwykle rozprzestrzeniają się w oku i ewentualnie w innych częściach ciała.
Inne nowotwory oka:
Dokładna przyczyna większości nowotworów oka nie jest znana. Ale naukowcy odkryli, że choroba jest powiązana z kilkoma innymi schorzeniami, które są opisane w czynnikach ryzyka raka oka. Prowadzonych jest wiele badań, aby dowiedzieć się więcej o przyczynach. Naukowcy dowiadują się, jak pewne zmiany w DNA wewnątrz komórek mogą spowodować, że komórki przekształcają się w raka. DNA może również wpływać na nasze ryzyko rozwoju pewnych chorób, takich jak niektóre rodzaje raka. Niektóre geny kontrolują, kiedy nasze komórki rosną, dzielą się na nowe i umierają.
Niektóre czynniki wydają się zwiększać prawdopodobieństwo zachorowania na raka oka, powieki lub okolicy oczodołu. Czynniki te obejmują:
Nie każdy z tymi czynnikami ryzyka choruje na raka oka. Jeśli jednak masz jakiekolwiek czynniki ryzyka i objawy raka oka, należy jak najszybciej skonsultować się z lekarzem.
Przeczytaj również, Jakie są objawy raka trzustki?
Rak oka należy do nowotworów, które przez długi czas mogą rozwijać się bez wyraźnych objawów klinicznych. W wielu przypadkach zmiany nowotworowe są wykrywane przypadkowo podczas rutynowego badania okulistycznego, zanim pacjent zacznie odczuwać jakiekolwiek dolegliwości. Wynika to z faktu, że wewnętrzne struktury oka mogą adaptować się do stopniowo narastających zmian, a mózg przez pewien czas kompensuje pogarszającą się jakość widzenia.
W początkowych stadiach choroby objawy bywają niespecyficzne i łatwe do zbagatelizowania, ponieważ mogą przypominać zmęczenie wzroku, zaburzenia refrakcji lub łagodne schorzenia siatkówki. Tymczasem badania epidemiologiczne wskazują, że wczesne rozpoznanie nowotworu oka znacząco poprawia rokowanie i pozwala zastosować metody leczenia oszczędzające gałkę oczną. Regularne badania dna oka u osób z grup ryzyka zwiększają szansę wykrycia zmian nowotworowych na etapie bezobjawowym.
Czerniak oka jest najczęstszym nowotworem pierwotnym gałki ocznej u dorosłych i rozwija się z melanocytów, czyli komórek barwnikowych. Najczęściej lokalizuje się w naczyniówce, rzadziej w ciele rzęskowym lub tęczówce. Przebieg choroby bywa podstępny, ponieważ guz może rosnąć bez bólu i bez istotnych zaburzeń widzenia przez długi czas. U części pacjentów pierwszym objawem czerniaka oka są dopiero przerzuty do wątroby, co znacząco pogarsza rokowanie.
Innym istotnym nowotworem wewnątrzgałkowym jest pierwotny chłoniak oka, który często współistnieje z chłoniakiem ośrodkowego układu nerwowego. Choroba ta dotyczy głównie osób starszych oraz pacjentów z obniżoną odpornością. Objawy mogą obejmować nawracające zapalenia wnętrza oka, pogorszenie ostrości wzroku i zmętnienie ciała szklistego. Różnorodność przebiegu klinicznego sprawia, że diagnostyka wymaga ścisłej współpracy okulisty, onkologa i neurologa.
Siatkówczak jest najczęstszym nowotworem oka u dzieci i niemal zawsze rozpoznawany jest przed piątym rokiem życia. Choroba wynika z mutacji genetycznej, która prowadzi do niekontrolowanego namnażania się komórek siatkówki. Charakterystycznym objawem bywa tzw. leukokoria, czyli białawy odblask źrenicy widoczny na zdjęciach wykonywanych z użyciem lampy błyskowej. Wczesne wykrycie siatkówczaka pozwala uratować życie dziecka oraz w wielu przypadkach zachować widzenie.
W krajach o wysokim poziomie opieki medycznej odsetek wyleczeń siatkówczaka przekracza 90 procent, jednak opóźniona diagnoza zwiększa ryzyko zajęcia nerwu wzrokowego i przerzutów. Leczenie może obejmować laseroterapię, krioterapię, chemioterapię miejscową lub ogólnoustrojową, a w zaawansowanych przypadkach usunięcie gałki ocznej. Kluczowe znaczenie ma czujność rodziców oraz szybka konsultacja okulistyczna w przypadku niepokojących objawów.
Dokładne przyczyny większości nowotworów oka pozostają nie do końca poznane, jednak badania wskazują na istnienie określonych czynników ryzyka. Jasna karnacja, jasne oczy oraz nadmierna ekspozycja na promieniowanie ultrafioletowe wiążą się z wyższym ryzykiem czerniaka oka i nowotworów powiek. Uważa się również, że promieniowanie UV może uszkadzać DNA komórek oka w sposób podobny do zmian zachodzących w skórze.
Znaczenie mają także czynniki genetyczne oraz choroby upośledzające odporność. U części pacjentów obserwuje się współistnienie zespołów predysponujących do rozwoju czerniaka. Profilaktyka raka oka opiera się przede wszystkim na ochronie wzroku przed słońcem, stosowaniu okularów z filtrem UV oraz regularnych badaniach okulistycznych. Świadoma kontrola zdrowia oczu pozwala nie tylko wcześnie wykryć nowotwór, ale również zapobiegać powikłaniom prowadzącym do utraty wzroku.
Źródła:
Prosty formularz! Wybierz godzinę konsultacji i oczekuj na kontakt z lekarzem online
