Zapalenie pęcherza jest stanem zapalnym wywołanym przez bakterie i drobnoustroje. Osoby które cierpią na to schorzenie mają zwiększoną potrzebę oddawania moczu, spowodowaną częstym przyjmowaniem płynów. Większość chorych podczas zapalenia pęcherza wypija dużą ilość różnych napojów rozgrzewających. Działanie moczopędne wywoływane są także przez zioła. Wypijanie dużej ilości płynów podczas stanu zapalanego sprawia, że osoba chora musi częściej oddawać mocz, nie oznacza to jednak, że powinna ograniczyć przyjmowanie płynów. Podczas leczenia zapalenia należy nawadniać organizm. Jeśli chorobie nie towarzyszą dolegliwości ze strony układu moczowego czy nerek, nie powinna budzić ona niepokoju.
Do zapalenia pęcherza najczęściej dochodzi przez cewkę moczową. Bakterie łatwiej rozprzestrzeniają się do pęcherza moczowego u kobiet. Powodem tego zjawiska jest to, że ujście cewki moczowej jest blisko położone względem odbytu i pochwy. Kobiety w ciągu życia mogą wielokrotnie chorować na tę dolegliwość. Drogi moczowe u zdrowej osoby są jałowe i nie ma w nich drobnoustrojów i zarazków.
W dużej części przypadków zakażenie wywołuje pałeczka okrężnicy (Escherichia coli). Bakteria ta znajduje się w organizmie i bytuje w kale. Jej obecność w przewodzie pokarmowym nie stanowi żadnego zagrożenia, ale gdy przedostanie się do pęcherza, spowoduje zapalenie pęcherza. Jeżeli chory zbyt późno rozpocznie leczenie, bakterie mogą przedostać się do nerek powodując poważne powikłania dla zdrowia. Pałeczka okrężnicy (Escherichia coli) może przeniknąć do układu moczowego np. poprzez cewkę moczową. Wystarczy, że osoba użyje zakażonego ręcznika lub przeprowadzi w niewłaściwy sposób czynności higieniczne. Do zapalenia pęcherza może dojść poprzez siadania na zimnych murkach, kamieniach, itp… Przyczyną może być również siedzenie na plaży w mokrym stroju kąpielowym.
W poszczególnych przypadkach przyczyną zapalenia może być stosunek seksualny bez użycia prezerwatywy. Podczas stosunku bakterie prościej przedostają się do cewki moczowej. W czasie seksu dochodzi także czasami do otarcia błony śluzowej cewki, co również sprzyja rozmnażaniu się drobnoustrojów i zarazków. Rozwojowi bakterii sprzyja również przegrzanie i przepocenie okolic intymnych.
Do stanu zapalnego, oprócz zakażenia pałeczką okrężnicy, może doprowadzić także stosowanie zapachowych produktów do kąpieli. Zagrożenie stanowią dezodoranty intymne. U poszczególnych kobiet zapalenie pęcherza spowodowane jest przez dopochwowe środki antykoncepcyjne i tampony.
Z zapaleniem pęcherza zmagają się przeważnie kobiety, ponieważ w odróżnieniu od mężczyzn mają pięciokrotnie krótszą cewkę moczową, dlatego zarazki mogą szybciej przedostać się do pęcherza. Najczęstszym objawem schorzenia jest częste, wręcz bezustanne, parcie na mocz. Towarzyszy temu pieczenie i ostry ból podczas mikcji. W ostrych fazach zapalenia chory oddaje mała ilość moczu.
Czasami jedynym objawem zapalenia pęcherza jest bakteriomocz, który charakteryzuje się obecnością bakterii w drogach moczowych. Mocz chorego ma wówczas specyficzny zapach i ciemny kolor. Chory może odczuwać ból brzucha oraz ból w dolnej części pleców. Zazwyczaj towarzyszą temu stany podgorączkowe oraz gorączka.
Zapalenie pęcherza u dziecka objawia się inaczej niż u dorosłych. To najczęściej występująca infekcja bakteryjna. Rozpoznanie jej bywa trudne, zwłaszcza u najmłodszych dzieci. W odróżnieniu od dorosłych na zapalenie pęcherza u dzieci częściej chorują chłopcy. Natomiast wśród starszych dzieci więcej zachorowań zaobserwowano u dziewczynek.
Przyczyną wystąpienia zapalenia u dziecka jest również bakteria Escherichia coli. Czynnikami sprzyjającymi wystąpieniu zakażenia może być np. występowanie zakażenia układu moczowego u innych członków rodziny lub wada układu moczowego. Schorzenie może być wywołane przez zaniedbanie w sferze higieny osobistej.
Objawem zapalenia pęcherza u młodszych jest ból i pieczenie towarzyszące oddawaniu moczu. U dzieci, tak jak u dorosłych, może pojawić się krwiomocz i wydzielina z cewki moczowej. Innymi objawami zapalenia u dzieci są oddawanie moczu w niewielkich ilościach i ból brzucha.
Jeżeli choroba zostanie wcześnie zdiagnozowana i leczona, nie stanowi zagrożenia. Jednak brak podjęcia niezbędnych kroków leczenia może doprowadzić do schorzenia przewlekłego i poważnych powikłań, np.. takich jak zapalenie nerek. Po zauważeniu pierwszych objawów choroby, należy niezwłocznie udać się do lekarza lub odbyć konsultację online z lekarzem. Chory pęcherz można leczyć domowymi sposobami, jak i za pomocą antybiotyków.
Zapalenia pęcherza które jest leczone za pomocą antybiotyków trwa od 7 do 10 dni. Mimo, że chory poczuje ulgę już po kilku godzinach od wzięcia pierwszej dawki leku, niewłaściwe jest przerywanie kuracji. W przeciwnym wypadku bakterie uodpornią się na lek. Następstwem będzie nawrót choroby. Nawet po ustąpieniu objawów choroby, po kilku dniach od rozpoczęcia leczenia wskazane będzie ponowne wykonanie badań kontrolnych moczu.
Leki na zapalenie pęcherza są dostępne bez recepty. Leków bez recepty i konsultacji z lekarzem nie powinny przyjmować osoby z rozległym zakażeniem dróg moczowych, ponieważ w ich przypadku bardziej pomocne i właściwe mogą okazać się inne preparaty. Środkami na zapalenie pęcherza są m.in. niesteroidowe leki przeciwzapalne. Pomocne mogą okazać się zioła takie jak rumianek i wyciąg z brzozy.
Niezawodnym lekiem na zapalenie pęcherza jest wyciąg z żurawiny. Wyciąg jest bez recepty i ogólnodostępny. Dzięki niemu bakterie nie przylegają do ścianek pęcherza moczowego co powoduje wydalenie drobnoustrojów z dróg moczowych. Witamina C obecna w żurawinie zakwasza mocz, co ogranicza rozmnażanie bakterii. Przed zastosowaniem wyciągu z żurawiny należy odbyć telemedyczną poradę z lekarzem lub udać sie na wizytę do urologa.
Do naturalnych leków na zapalenie pęcherza zalicza się także:
Nawłoć pospolita ma szczególne działanie moczopędne. Jest ona naturalnym lekiem na zapalenie pęcherza, ponieważ potrafi przyspieszyć proces oddawania moczu. Podobne działanie ma jałowiec pospolity, który stanowi bogate źródło flawonoidów. Czarna porzeczka natomiast stymuluje naturalne mechanizmy obronne organizmu potrzebne do redukcji patogenów. Nasiona dyni i pietruszka także wykazują działanie moczopędne.
W celu niedopuszczenia do ponownego zakażenia w okresie infekcji powinniśmy szczególnie dbać o higienę miejsc intymnych. Do mycia najlepiej stosować płyny do higieny intymnej, szczególnie te które zawierają żywe kultury bakterii. Zachowują one odpowiednie pH skóry i błon śluzowych.
To najczęstsza dolegliwość wśród kobiet w ciąży. W większości przypadków przyczyną zapalenia pęcherza jest zakażenie bakteriami. Objawy są dokuczliwe, choć wiele przyszłych mam choruje na zapalenie pęcherza bezobjawowo. Objawami zakażenia dróg moczowych jest ból podbrzusza i częste oddawania niewielkich ilości moczu. W moczu kobiety w ciąży może gęsta wydzielina lub krew.
Zapalenie pęcherza w ciąży spowodowane jest większą podatnością ciężarnej na infekcje. Leczenie zakażenia powinno odbywać się pod kontrolą lekarza który prowadzi ciąże. W niektórych przypadkach może on zlecać wykonanie badania ultrasonograficznego jamy brzusznej.
Kobiety w ciąży chorujące na zapalenie pęcherza najczęściej leczy się przy pomocy antybiotyków. Natomiast nie wszystkie lekarstwa mogą być stosowane, ponieważ niektóre z nich mogą wpływać negatywnie na dziecko. Leczenie kobiet w ciąży trwa około 7 dni.
Domowymi sposobami leczenia zapalenia pęcherza w ciąży można być picie np. soku z żurawiny, aronii czy czarnej porzeczki. Wskazane jest również picie dużej ilości wody.
Częste oddawanie moczu jest jednym z najbardziej charakterystycznych objawów zapalenia pęcherza, jednak w praktyce klinicznej nie zawsze ma ono taki sam ciężar diagnostyczny. W przebiegu niepowikłanego zakażenia dolnych dróg moczowych parcie na pęcherz bywa uciążliwe, lecz zazwyczaj nie prowadzi do istotnych zaburzeń ogólnoustrojowych. Niepokój powinien pojawić się wtedy, gdy częstomoczowi towarzyszy silny ból w okolicy lędźwiowej, wysoka gorączka przekraczająca 38 stopni Celsjusza, dreszcze lub nudności. Objawy te mogą świadczyć o szerzeniu się infekcji w kierunku górnych dróg moczowych, w tym nerek.
Z danych epidemiologicznych wynika, że u około 20–30 procent kobiet z nieleczonym lub niewłaściwie leczonym zapaleniem pęcherza dochodzi do nawrotów w ciągu kilku miesięcy, a część z nich rozwija zakażenie o bardziej złożonym przebiegu. Szczególnej czujności wymagają osoby z chorobami przewlekłymi, takimi jak cukrzyca, zaburzenia odporności czy wady anatomiczne układu moczowego. W tych grupach nawet pozornie łagodne objawy mogą szybciej prowadzić do powikłań, dlatego przedłużający się częstomocz nie powinien być bagatelizowany.
Rozpoznanie zapalenia pęcherza opiera się nie tylko na obrazie klinicznym, ale również na badaniach laboratoryjnych, które pozwalają potwierdzić obecność zakażenia i dobrać właściwe leczenie. Podstawowym badaniem jest badanie ogólne moczu, w którym stwierdza się obecność leukocytów, bakterii, a czasem także erytrocytów. U około 90 procent pacjentek z ostrym zapaleniem pęcherza w badaniu moczu wykrywa się leukocyturię, co stanowi istotną wskazówkę diagnostyczną.
W przypadkach nawracających zakażeń lub braku poprawy po leczeniu zaleca się wykonanie posiewu moczu, który umożliwia identyfikację konkretnego patogenu oraz ocenę jego wrażliwości na antybiotyki. Ma to kluczowe znaczenie w dobie narastającej antybiotykooporności. Według danych europejskich nawet 25 procent szczepów Escherichia coli wykazuje obniżoną wrażliwość na niektóre powszechnie stosowane antybiotyki. Dzięki badaniom laboratoryjnym możliwe jest więc nie tylko potwierdzenie rozpoznania, ale również ograniczenie ryzyka nieskutecznej terapii i kolejnych nawrotów choroby.
Odpowiednie nawodnienie organizmu stanowi jeden z filarów postępowania wspomagającego w zapaleniu pęcherza. Zwiększona podaż płynów prowadzi do częstszego opróżniania pęcherza, co sprzyja mechanicznemu usuwaniu bakterii z dróg moczowych. Badania obserwacyjne wskazują, że osoby spożywające co najmniej 2 litry płynów dziennie rzadziej doświadczają nawrotów zakażeń dolnych dróg moczowych w porównaniu z osobami pijącymi znacznie mniej.
Istotne znaczenie ma również dieta. Zaleca się ograniczenie produktów, które mogą podrażniać błonę śluzową pęcherza, takich jak alkohol, kawa czy napoje wysoko słodzone. Jednocześnie warto sięgać po produkty bogate w naturalne związki przeciwutleniające, które wspierają mechanizmy obronne organizmu. Sok z żurawiny, aronia czy czarna porzeczka zawierają proantocyjanidyny, które utrudniają przyleganie bakterii do ścian pęcherza. Choć nie zastępują one leczenia farmakologicznego, mogą stanowić wartościowe uzupełnienie terapii i element profilaktyki nawrotów.
Nawracające zapalenie pęcherza stanowi istotny problem zdrowotny, dotykający nawet co piątą kobietę po pierwszym epizodzie zakażenia. Kluczowe znaczenie w profilaktyce ma codzienna higiena oraz modyfikacja czynników sprzyjających infekcjom. Zaleca się regularne opróżnianie pęcherza, unikanie długotrwałego wstrzymywania moczu oraz oddawanie moczu po stosunku seksualnym, co zmniejsza ryzyko migracji bakterii do cewki moczowej.
W dłuższej perspektywie ważne jest również wzmacnianie naturalnej flory bakteryjnej okolic intymnych. Stosowanie preparatów o odpowiednim pH oraz unikanie agresywnych środków zapachowych pomaga utrzymać barierę ochronną błon śluzowych. U części pacjentek, szczególnie z częstymi nawrotami, lekarz może rozważyć strategie profilaktyczne, takie jak okresowe leczenie niskimi dawkami leków lub indywidualnie dobrane postępowanie wspomagające. Takie podejście pozwala ograniczyć liczbę epizodów choroby i poprawić jakość życia osób zmagających się z przewlekłym problemem zapalenia pęcherza.
Źródła:
Artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie zastępuje porady lekarskiej ani konsultacji ze specjalistą. Treść została opracowana na podstawie aktualnej wiedzy medycznej oraz dostępnych wytycznych i publikacji naukowych.
Prosty formularz! Wybierz godzinę konsultacji i oczekuj na kontakt z lekarzem online
Odkryj aktualne i rzetelne treści dotyczące zdrowia, profilaktyki oraz nowoczesnych usług medycznych.
