Gdy krew jest pompowana przez serce wokół ciała, zmienia się ciśnienie, z jakim naciska ona na ściany naczyń krwionośnych. Gdy serce wtłacza krew do tętnic, ciśnienie jest wysokie. Gdy serce jest rozluźnione, ciśnienie jest niższe. Twoje ciśnienie krwi to pomiar dokonany na podstawie najwyższego i najniższego odczytu. Jest podawany jako 2 cyfry — najwyższa nad najniższą. Ciśnienie krwi jest mierzone w „mmHg”, co odnosi się do milimetrów słupa rtęci. Niskie ciśnienie krwi to odczyt poniżej 90/60 mmHg. Niskie ciśnienie krwi nie musi oznaczać problemu, ale może być wynikiem innej choroby lub schorzenia.
Przeczytaj również, jakie jest prawidłowe ciśnienie krwi?
Niskie ciśnienie krwi jest ogólnie uważane za odczyt ciśnienia krwi niższy niż 90 milimetrów słupa rtęci (mmHg) dla górnej liczby (skurczowe) lub 60 mm Hg dla dolnej liczby (rozkurczowe). Jakie niskie ciśnienie powinno niepokoić? To, co dla jednej osoby jest uważane za niskie ciśnienie krwi, dla kogoś innego może być w porządku. Niekiedy niskie ciśnienie krwi może zagrażać życiu. Problemy zdrowotne mogą wystąpić, gdy ciśnienie krwi nagle spada, a mózg zostaje pozbawiony odpowiedniego dopływu krwi. Może to prowadzić do zawrotów głowy lub oszołomienia. Nagłe spadki ciśnienia krwi najczęściej występują u osób, które wstają z pozycji leżącej lub siedzącej do stojącej. Ten rodzaj niskiego ciśnienia krwi jest znany jako niedociśnienie ortostatyczne. Inny rodzaj niskiego ciśnienia krwi może wystąpić, gdy ktoś stoi przez długi czas. Nazywa się to niedociśnieniem neuronalnym.
Objawy niskiego ciśnienia krwi (niedociśnienia) mogą obejmować:
U niektórych osób niskie ciśnienie krwi może być oznaką choroby, zwłaszcza gdy nagle spada lub występuje wraz z innymi objawami.
Co jest przyczyną niskiego ciśnienia krwi? Ciśnienie krwi może zmieniać się w zależności od pory dnia. W ciągu dnia stopniowo wzrasta. To, co robisz i jak się czujesz, również może mieć na to wpływ. Przyczyn niskiego ciśnienia krwi jest wiele. Może też być niskie, ponieważ jesteś zdrowy i sprawny lub odziedziczyłeś takie ciśnienie po rodzicach. Niektóre osoby rozwijają niskie ciśnienie krwi wraz z wiekiem. Natomiast może również być spowodowane przez ciążę, odwodnienie, zbyt długie leżenie w łóżku, dużą utratę krwi, przez niektóre schorzenia, takie jak cukrzyca lub niektóre leki.
Leczenie niskiego ciśnienia krwi może nie być konieczne. W zależności od objawów leczenie może obejmować picie większej ilości płynów, aby zapobiec odwodnieniu, przyjmowanie leków podnoszących ciśnienie krwi lub dostosowanie leków powodujących niskie ciśnienie krwi. Lekarz może porozmawiać z Tobą o zmianach stylu życia, w tym o zmianie tego, co i jak jesz oraz jak siedzisz i wstajesz.
Oto rzeczy, które możesz zrobić dla siebie, aby złagodzić objawy niskiego ciśnienia:
Przeczytaj również, Co daje regularne chodzenie na saunę?
Niskie ciśnienie tętnicze nie zawsze jest stanem jednorodnym i może przyjmować różne postacie w zależności od mechanizmu jego powstawania. Najczęściej rozpoznawanym typem jest niedociśnienie ortostatyczne, które pojawia się po gwałtownej zmianie pozycji ciała z leżącej lub siedzącej na stojącą. W takich sytuacjach organizm nie zdąży odpowiednio szybko skurczyć naczyń krwionośnych, co prowadzi do chwilowego spadku przepływu krwi do mózgu i wystąpienia zawrotów głowy lub omdlenia.
Innym typem jest niedociśnienie poposiłkowe, które może występować u osób starszych oraz pacjentów z chorobami neurologicznymi lub cukrzycą. Po spożyciu posiłku znaczna ilość krwi kierowana jest do układu pokarmowego, co może skutkować spadkiem ciśnienia tętniczego. Z kolei niedociśnienie neuronalne związane jest z zaburzeniami regulacji układu nerwowego i może pojawiać się po długotrwałym staniu lub w sytuacjach stresowych. Rozpoznanie rodzaju niedociśnienia ma kluczowe znaczenie dla dalszego postępowania.
U części pacjentów niskie ciśnienie krwi nie jest cechą konstytucyjną, lecz sygnałem toczącej się choroby. Niedociśnienie może towarzyszyć schorzeniom endokrynologicznym, takim jak niedoczynność tarczycy czy niewydolność nadnerczy, w których dochodzi do zaburzeń gospodarki hormonalnej wpływającej na napięcie naczyń krwionośnych. Również choroby serca, w tym niewydolność serca lub zaburzenia rytmu, mogą prowadzić do niewystarczającego wyrzutu krwi i obniżenia ciśnienia.
Niebezpieczne bywają także sytuacje związane z utratą objętości krwi, takie jak krwawienia, ciężkie odwodnienie czy sepsa. W tych przypadkach niskie ciśnienie stanowi stan zagrożenia życia i wymaga pilnej interwencji medycznej. Szczególną uwagę należy zwrócić na nagłe spadki ciśnienia u osób starszych, ponieważ mogą one zwiększać ryzyko upadków, urazów i powikłań neurologicznych.
Rozpoznanie niskiego ciśnienia tętniczego nie ogranicza się wyłącznie do jednorazowego pomiaru. W praktyce klinicznej istotne znaczenie ma ocena wartości ciśnienia w różnych porach dnia oraz w różnych pozycjach ciała. Pomocne bywa także całodobowe monitorowanie ciśnienia, które pozwala wykryć wahania i epizody nagłego spadku wartości.
W zależności od objawów lekarz może zlecić badania laboratoryjne, takie jak morfologia krwi, elektrolity czy oznaczenia hormonalne. W diagnostyce przyczyn kardiologicznych stosuje się EKG, echo serca lub testy wysiłkowe. U pacjentów z podejrzeniem zaburzeń autonomicznego układu nerwowego wykonuje się testy pochyleniowe. Kompleksowa diagnostyka pozwala odróżnić niegroźne niedociśnienie od stanu wymagającego leczenia.
U osób, u których niskie ciśnienie nie wynika z poważnej choroby, ogromną rolę odgrywa codzienny styl życia. Regularne nawodnienie organizmu pomaga utrzymać prawidłową objętość krwi krążącej, co może ograniczać epizody osłabienia. Warto również zadbać o umiarkowaną aktywność fizyczną, która poprawia napięcie naczyń i wspiera pracę układu krążenia.
Pomocne bywa spożywanie mniejszych posiłków w regularnych odstępach czasu, co zmniejsza ryzyko niedociśnienia poposiłkowego. Osoby z tendencją do zawrotów głowy powinny unikać gwałtownego wstawania oraz długotrwałego stania w jednym miejscu. W niektórych przypadkach lekarz może zalecić zwiększenie podaży soli lub stosowanie pończoch uciskowych. Indywidualne dostosowanie zaleceń pozwala wielu pacjentom skutecznie kontrolować objawy i poprawić jakość życia.
Źródła:
Artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie zastępuje porady lekarskiej ani konsultacji ze specjalistą. Treść została opracowana na podstawie aktualnej wiedzy medycznej oraz dostępnych wytycznych i publikacji naukowych.
Prosty formularz! Wybierz godzinę konsultacji i oczekuj na kontakt z lekarzem online
