Rak tarczycy jest dość rzadkim rodzajem nowotworu, który atakuje tarczycę, mały gruczoł u podstawy szyi odpowiedzialny za wytwarzanie hormonów. Rak tarczycy na początku może nie powodować żadnych objawów. Jednak w miarę wzrostu może powodować oznaki i objawy, takie jak obrzęk szyi, zmiany głosu i trudności w połykaniu. Rak tarczycy jest zwykle uleczalny, a w wielu przypadkach można go całkowicie wyleczyć. Z artykułu dowiesz się, jakie są objawy nowotworu tarczycy, rodzaje i czy da się wyleczyć raka tarczycy?
Przeczytaj również, jakie są czynniki ryzyka raka krtani?
Rak tarczycy to wzrost komórek, który rozpoczyna się w tarczycy. Tarczyca to gruczoł w kształcie motyla znajdujący się u podstawy szyi, tuż pod jabłkiem Adama. Tarczyca wytwarza hormony regulujące tętno, ciśnienie krwi, temperaturę ciała i masę ciała. Istnieje kilka rodzajów raka tarczycy. Większość typów rośnie powoli, chociaż niektóre rodzaje mogą być bardzo agresywne. Większość nowotworów tarczycy można wyleczyć za pomocą odpowiedniego leczenia. Główne rodzaje nowotworów tarczycy to:
Jakie są znaki ostrzegawcze raka tarczycy? Na szyi pojawia się wyczuwalny guzek lub narośl, zwany guzkiem tarczycy. Należy pamiętać jednak, że nie każdy guzek jest groźny. Większość jest łagodna i nie oznacza raka. Jedynie około 3 na 20 guzków tarczycy okazuje się złośliwych. Inne możliwe objawy raka tarczycy to:
Jakie są oznaki rozprzestrzenienia się raka tarczycy? Jeśli masz raka tarczycy, który rozprzestrzenił się (przerzuty) do innych obszarów ciała, możesz doświadczyć objawów, takich jak:
Rak tarczycy występuje, gdy dochodzi do zmiany DNA wewnątrz komórek tarczycy, co powoduje ich niekontrolowany wzrost i tworzenie guzka. W większości przypadków przyczyna pojawienia się raka tarczycy jest nieznana. Jednak istnieją pewne czynniki, które mogą zwiększyć Twoje szanse na rozwój choroby. Czynniki ryzyka raka tarczycy obejmują:
Zalecany plan leczenia będzie zależał od rodzaju i stopnia zaawansowania nowotworu oraz od tego, czy całkowite wyleczenie jest realistycznie osiągalne. Nowotwory tarczycy są leczone za pomocą kombinacji operacji usunięcia gruczołu tarczowego (wycięcie tarczycy) i rodzaju radioterapii, która niszczy wszelkie pozostałe komórki nowotworowe i zapobiega nawrotom raka tarczycy. Raki rdzeniaste tarczycy mają tendencję do szybkiego rozprzestrzeniania się, więc może być konieczne usunięcie wszelkich pobliskich węzłów chłonnych, a także tarczycy.
Jak długo można żyć z rakiem tarczycy?
Rokowania w większości przypadków są dobre. Około 85 na 100 mężczyzn przeżyje raka przez 5 lat lub dłużej po zdiagnozowaniu. Prawie 90 na 100 kobiet przeżyje raka przez 5 lat lub dłużej po zdiagnozowaniu.
Przeczytaj również, jakie są objawy raka oka?
Diagnostyka raka tarczycy bardzo często rozpoczyna się od przypadkowego wykrycia guzka podczas badania palpacyjnego szyi lub badania obrazowego wykonywanego z innego powodu. Podstawowym badaniem pierwszego rzutu jest USG tarczycy, które pozwala ocenić wielkość, strukturę oraz cechy podejrzane zmiany, takie jak mikrozwapnienia, nieregularne brzegi czy zwiększone unaczynienie. Warto podkreślić, że samo USG nie pozwala jednoznacznie rozpoznać nowotworu, ale umożliwia ocenę ryzyka złośliwości i kwalifikację do dalszych badań.
Kolejnym kluczowym etapem jest biopsja aspiracyjna cienkoigłowa, uznawana za złoty standard w diagnostyce guzków tarczycy. Badanie to pozwala na ocenę komórek pod mikroskopem i w wielu przypadkach umożliwia postawienie rozpoznania przed operacją. Według danych klinicznych około 90–95 procent biopsji pozwala wykluczyć nowotwór, co zapobiega niepotrzebnym zabiegom chirurgicznym. Diagnostyka może być uzupełniana o badania hormonalne, oznaczenia markerów nowotworowych oraz badania obrazowe w przypadku podejrzenia przerzutów.
Rokowanie w raku tarczycy jest jednym z najlepszych spośród nowotworów złośliwych, jednak zależy od wielu czynników. Kluczowe znaczenie ma typ histologiczny nowotworu, jego stopień zaawansowania w momencie rozpoznania, wiek pacjenta oraz obecność przerzutów. Najczęściej występujący rak brodawkowaty i pęcherzykowy cechują się bardzo dobrym przebiegiem klinicznym, a wieloletnie przeżycia sięgają nawet 95 procent w przypadkach wykrytych we wczesnym stadium.
Znacznie gorsze rokowanie dotyczy raka anaplastycznego, który rozwija się agresywnie i szybko nacieka sąsiednie struktury. W tym przypadku leczenie ma często charakter paliatywny. Warto jednak podkreślić, że większość pacjentów z rakiem tarczycy ma realne szanse na całkowite wyleczenie lub długotrwałą remisję choroby. Regularne kontrole po zakończeniu leczenia pozwalają wcześnie wykryć ewentualny nawrót i wdrożyć odpowiednie postępowanie.
Podstawą leczenia raka tarczycy jest zabieg chirurgiczny, który polega na częściowym lub całkowitym usunięciu tarczycy, w zależności od rodzaju i rozległości nowotworu. U wielu pacjentów wykonuje się także usunięcie okolicznych węzłów chłonnych, zwłaszcza gdy istnieje ryzyko ich zajęcia przez proces nowotworowy. Operacja jest zazwyczaj dobrze tolerowana, a powikłania występują stosunkowo rzadko, szczególnie w wyspecjalizowanych ośrodkach.
Po leczeniu operacyjnym często stosuje się terapię jodem radioaktywnym, której celem jest zniszczenie pozostałych komórek nowotworowych i zmniejszenie ryzyka nawrotu choroby. Uzupełniająco wdraża się leczenie hormonalne, polegające na przyjmowaniu syntetycznych hormonów tarczycy. Terapia ta pełni podwójną rolę, zastępuje brakujące hormony oraz hamuje wydzielanie TSH, które mogłoby stymulować wzrost komórek nowotworowych. W wybranych przypadkach stosuje się również radioterapię zewnętrzną lub leczenie celowane.
Po zakończeniu leczenia onkologicznego pacjenci wymagają regularnej, wieloletniej kontroli lekarskiej. Obejmuje ona badania laboratoryjne, oznaczenia markerów nowotworowych, USG szyi oraz okresowe badania obrazowe. Stała kontrola pozwala wcześnie wykryć ewentualne nawroty, które w przypadku raka tarczycy często mają łagodny przebieg i są skutecznie leczone. Dla wielu pacjentów choroba staje się stanem przewlekłym, ale dobrze kontrolowanym.
Codzienne funkcjonowanie po usunięciu tarczycy zazwyczaj nie odbiega znacząco od życia przed chorobą, pod warunkiem prawidłowo dobranej terapii hormonalnej. Pacjenci mogą prowadzić aktywne życie zawodowe i rodzinne, uprawiać sport oraz planować przyszłość. Kluczowe znaczenie ma systematyczne przyjmowanie leków oraz współpraca z lekarzem prowadzącym. Edukacja pacjenta i świadomość choroby odgrywają istotną rolę w utrzymaniu dobrej jakości życia po leczeniu raka tarczycy.
Źródła:
Artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie zastępuje porady lekarskiej ani konsultacji ze specjalistą. Treść została opracowana na podstawie aktualnej wiedzy medycznej oraz dostępnych wytycznych i publikacji naukowych.
Prosty formularz! Wybierz godzinę konsultacji i oczekuj na kontakt z lekarzem online
