Zakrzepica żył głębokich (DVT) to skrzep w żyle głębokiej, najczęściej w nodze. Może powodować jednostronny obrzęk, ból łydki lub uda, ocieplenie i zmianę koloru skóry. Najgroźniejszym powikłaniem jest zatorowość płucna, dlatego podejrzenie zakrzepicy wymaga szybkiej diagnostyki.
Zakrzepica żylna to skrzep krwi wewnątrz żyły, najczęściej w żyłach głębokich nóg (zakrzepica żył głębokich, DVT).
Największym zagrożeniem jest oderwanie się fragmentu skrzepu i zator w płucach, czyli zatorowość płucna. Razem tworzą żylną chorobę zakrzepowo-zatorową.
Objawy zwykle dotyczą jednej strony ciała i mogą pojawić się nagle albo narastać stopniowo:
Zakrzepica może też nie dawać wyraźnych objawów, a sam ból łydki czy obrzęk mają wiele innych przyczyn.
Poniżej kolana. Objawy bywają łagodne, np. ból lub niewielki obrzęk łydki.
W żyłach uda lub miednicy. Zwykle grozi większymi powikłaniami.
Rzadziej. Daje obrzęk, ból i zmianę koloru ręki. Ryzyko zwiększa m.in. cewnik w żyle.
Np. w jamie brzusznej. Objawy zależą od miejsca zakrzepu.
Zakrzepica powstaje, gdy krew płynie wolniej, ściana żyły jest uszkodzona albo krew łatwiej krzepnie. Często działa kilka czynników naraz, ale zakrzepica bywa też bez oczywistej przyczyny.
Najgroźniejsze jest połączenie braku ruchu z większą krzepliwością krwi.
U zdrowej osoby ryzyko jest niewielkie. Rośnie np. po przebytej zakrzepicy lub niedawnej operacji, w ciąży, przy nowotworze i estrogenach. W podróży ruszaj stopami, a jeśli możesz, wstań i przejdź się.
Lekarz ocenia prawdopodobieństwo choroby i dobiera badania.
| Badanie / ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|
| Ocena kliniczna | Objawy i czynniki ryzyka Miejsce bólu, obrzęk, różnica obwodu nóg, przebyte zakrzepice. |
| Skala wellsa | Ocena prawdopodobieństwa Skala Wellsa pomaga zaplanować badania. |
| D-dimer | Badanie krwi Prawidłowy D-dimer przy małym prawdopodobieństwie pomaga wykluczyć zakrzepicę. |
| USG żył | USG uciskowe żył Podstawowe badanie, pokazuje skrzep w żyle. |
| Dalsze badania | Gdy wynik jest niejasny Lekarz może powtórzyć USG lub zlecić inne badanie obrazowe. |
Ból łydki, wygląd nogi ani domowe testy nie potwierdzą ani nie wykluczą zakrzepicy.
Leki przeciwkrzepliwe zatrzymują powiększanie się skrzepu, chronią przed nowymi zakrzepami i zmniejszają ryzyko zatorowości płucnej.
Doustne antykoagulanty bezpośrednie, heparyny lub antagoniści witaminy K.
Zwykle co najmniej 3 miesiące, czasem długotrwale. Zależy to od przyczyny zakrzepu i ryzyka nawrotu oraz krwawienia.
Zwykle nie trzeba leżeć. Lekarz zaleci stopniowy powrót do chodzenia.
Nie zaleca się ich rutynowo każdemu, ale u części osób łagodzą obrzęk.
W wybranych ciężkich przypadkach rozważa się usunięcie lub rozpuszczenie skrzepu. Zwiększa to ryzyko krwawienia.
Antykoagulanty chronią przed nowymi zakrzepami, ale zwiększają skłonność do krwawienia.
Nie pomijaj dawek i nie odstawiaj leku sam, bo rośnie ryzyko nowego zakrzepu.
Obfite krwawienie, krew w moczu, smoliste stolce, wymioty z krwią lub silny ból głowy po urazie wymagają pilnej pomocy.
Niektóre leki przeciwbólowe, suplementy i zioła zwiększają ryzyko krwawienia. Nowy preparat omów z lekarzem lub farmaceutą.
Powiedz o leku przeciwkrzepliwym przed zabiegiem. Nie odstawiaj go sam.
Zatorowość płucna to najgroźniejsze ostre powikłanie zakrzepicy. Fragment skrzepu blokuje naczynie w płucach. Możliwe objawy to:
Przy podejrzeniu zatorowości płucnej dzwoń pod 112.
Ruch i profilaktyka w sytuacjach ryzyka wyraźnie zmniejszają ryzyko zakrzepicy.
Ryzyko rośnie w ciąży i po porodzie, zwłaszcza przy przebytej zakrzepicy, trombofilii, otyłości lub unieruchomieniu. Jednostronny obrzęk, ból lub ocieplenie nogi skonsultuj z lekarzem. Lek dobiera się do etapu ciąży.
Pilnie zgłoś się do lekarza przy poniższych objawach — również po operacji, urazie, unieruchomieniu lub długiej podróży.
Nagła duszność, ból w klatce piersiowej, krwioplucie, omdlenie lub gwałtowne pogorszenie stanu mogą oznaczać zatorowość płucną. Dzwoń pod 112.
Wpisz jego nazwę. Lekarz na konsultacji online oceni, czy może wystawić e-receptę na kontynuację leczenia. Płacisz za konsultację: 55 zł, nie za receptę.
Konsultacja nie gwarantuje wystawienia recepty. Nowe objawy lub zmianę leczenia omów z lekarzem.
Przykładowe substancje czynne stosowane w leczeniu według charakterystyk produktów leczniczych. Leki na receptę dobiera lekarz.
Lista obejmuje leki zarejestrowane w Polsce. Nie każdy jest stale dostępny w aptekach. Lista ma charakter informacyjny. O wyborze leku i dawkowaniu decyduje lekarz po rozmowie z Tobą.
Ból często pojawia się w łydce lub udzie. Może przypominać napięcie, skurcz albo bolesność mięśnia.
Nie. DVT może przebiegać z niewielkimi objawami albo nawet bez charakterystycznych dolegliwości.
Nie. Najczęściej dotyczy żył głębokich kończyn dolnych, ale skrzep może powstać również w żyłach kończyny górnej, miednicy lub innych obszarach.
Najbardziej charakterystyczne są nagła duszność, ból w klatce piersiowej, przyspieszone tętno, zawroty głowy, omdlenie lub krwioplucie. Takie objawy wymagają natychmiastowej pomocy (112).
