Co warto robić?
- obserwować reakcję na produkty
- dbać o energię i białko
- jeść produkty dobrze tolerowane
- uzupełniać stwierdzone niedobory
SIBO
SIBO, czyli zespół przerostu bakteryjnego jelita cienkiego, to nadmiar lub nieprawidłowy skład bakterii w jelicie cienkim. Może powodować wzdęcia, gazy, ból brzucha i biegunkę, ale podobne objawy daje wiele innych chorób przewodu pokarmowego.
Czym jest SIBO?
SIBO (ang. small intestinal bacterial overgrowth) to przerost bakterii w jelicie cienkim, który zaburza trawienie i wchłanianie. Zwykle towarzyszy zaburzeniom ruchów jelit, zmianom w ich budowie lub innym chorobom jelita cienkiego.
Objawy SIBO
Objawy nie są charakterystyczne tylko dla SIBO. Mogą to być:
- Wzdęcia, rozpieranie i nadmiar gazów
- Ból lub dyskomfort brzucha
- Biegunka lub zaparcia
- Nudności, pełność po posiłku, niestrawność
- Niezamierzona utrata masy ciała w cięższych przypadkach
Przy nasilonym, długim SIBO mogą pojawić się niedobory żywieniowe i stolce tłuszczowe.
Czym różnią się SIBO wodorowe, metanowe i IMO?
Test oddechowy mierzy wodór i metan. Nadmiar metanu to IMO (ang. intestinal methanogen overgrowth), bo wytwarzają go głównie archeony, nie bakterie.
| Rodzaj | Charakterystyka |
|---|---|
| SIBO z przewagą wodoru | Rośnie wodór. Częściej wiąże się z biegunką, wzdęciami i gazami. |
| IMO, czyli przewaga metanu | To nie to samo co bakteryjne SIBO. Wiąże się zwłaszcza z zaparciem i wolniejszym pasażem jelitowym. |
| Wynik mieszany | Rosną wodór i metan. Wynik zawsze ocenia się razem z objawami. |
Od czego bierze się SIBO?
Przyczyną SIBO jest osłabienie mechanizmów, które ograniczają liczbę bakterii w jelicie cienkim. Sprzyjają temu m.in.:
- Zaburzenia motoryki
Spowolniony pasaż jelita cienkiego.
- Zmiany w budowie jelita
Zwężenia i uchyłki jelita cienkiego.
- Operacje przewodu pokarmowego
Zabiegi na żołądku lub jelitach.
- Cukrzyca
Może spowalniać pracę żołądka i jelit.
- Twardzina i inne choroby
Choroby wpływające na pracę jelit.
Samo usunięcie nadmiaru bakterii nie zawsze wystarcza, jeśli nie znajdzie się przyczyny.
Czym SIBO różni się od IBS?
SIBO i zespół jelita drażliwego (IBS) dają podobne objawy, ale to różne rozpoznania.
SIBO
Nadmiar bakterii w jelicie cienkim. Pomaga test oddechowy.
IBS
Zaburzenie współpracy jelit i mózgu z nawracającym bólem brzucha i zmianą wypróżnień.
Czy mogą współwystępować?
Tak, ale związek jest złożony. Samo IBS nie oznacza SIBO.
Jak diagnozuje się SIBO?
Same objawy nie wystarczą, bo wzdęcia czy biegunka występują w wielu chorobach. Po wywiadzie lekarz decyduje, czy potrzebny jest test oddechowy.
-
Wywiad lekarski
Lekarz pyta o objawy, wypróżnienia, operacje, choroby, leki i dotychczasowe leczenie.
-
Przygotowanie do testu
Stosuj się do zaleceń dotyczących diety, czasu na czczo, palenia, wysiłku i leków.
-
Test oddechowy
Po wypiciu roztworu glukozy lub laktulozy oddajesz próbki wydychanego powietrza do pomiaru wodoru i metanu.
Wynik testu oddechowego ocenia się razem z objawami. Może go zaburzyć złe przygotowanie lub nietypowo szybki albo wolny pasaż jelitowy.
Badania dodatkowe — w wybranych sytuacjach
- Badania przyczyn i następstw SIBO: np. w kierunku niedoborów, innych chorób jelit lub zaburzeń motoryki.
- Aspirat z jelita cienkiego: posiew materiału pobranego w endoskopii. To badanie rzadkie, inwazyjne i mające ograniczenia.
Leczenie SIBO
Leczenie zmniejsza liczbę drobnoustrojów, usuwa przyczynę i uzupełnia niedobory.
Antybiotyki
Lek i czas leczenia dobiera lekarz.
Leczenie przyczyny
Zaburzeń motoryki, innej choroby lub zmian w budowie jelita. Bez tego objawy mogą wracać.
Uzupełnianie niedoborów
Przy złym wchłanianiu, zwłaszcza z utratą masy ciała.
Dieta
Może zmniejszyć wzdęcia i gazy, ale nie zastępuje leczenia przyczyny.
Kontrola nawrotów
Przy nawrocie trzeba ponownie ocenić przyczynę, a nie samemu powtarzać leczenie. Według AGA danych o najlepszym schemacie jest mało.
Jaki antybiotyk stosuje się na SIBO?
Nie ma jednego schematu. Lekarz bierze pod uwagę wynik testu, objawy, choroby i wcześniejsze leczenie.
Ważne: nie stosuj antybiotyków sam i nie powtarzaj kuracji bez konsultacji. Mogą dawać działania niepożądane i zmieniają mikrobiotę jelit.
Przy niezamierzonej utracie masy ciała, stolcach tłuszczowych lub nasilającym się bólu brzucha umów się na wizytę osobiście.
Dieta przy SIBO
Bardzo restrykcyjne diety stosuje się krótko, najlepiej pod kontrolą specjalisty.
- Dieta low FODMAP
Może zmniejszyć wzdęcia, gazy i ból, ale nie leczy SIBO. Po fazie eliminacji produkty wraca się stopniowo.
- Dzienniczek jedzenia
Lepiej obserwować, po czym objawy się nasilają, niż na zapas wykluczać wiele produktów.
- Ryzyko niedoborów
Liczne eliminacje grożą niedoborem białka i witamin, zwłaszcza przy utracie masy ciała.
- Rozszerzanie jadłospisu
Stopniowo, według tolerancji, najlepiej z dietetykiem.
Co jeść przy SIBO?
Dieta zależy od objawów i tolerancji produktów.
Czego lepiej unikać?
- wieloletniej, restrykcyjnej diety bez wskazań
- wykluczania produktów na podstawie internetu
- głodówek
- suplementów zamiast leczenia
- antybiotyków na własną rękę
Czy probiotyki pomagają na SIBO?
Brakuje danych, by uznać jakiś probiotyk za standardowe leczenie SIBO. U części osób nasila wzdęcia. Nie zastępuje diagnostyki ani leczenia.
Leczysz się już? Przedłuż e-receptę na swój lek
Wpisz jego nazwę. Lekarz na konsultacji online oceni, czy może wystawić e-receptę na kontynuację leczenia. Płacisz za konsultację: 55 zł, nie za receptę.
Konsultacja nie gwarantuje wystawienia recepty. Nowe objawy lub zmianę leczenia omów z lekarzem.
Lekarze, którzy mogą pomóc
Zobacz wszystkich
Najczęstsze pytania
Czy SIBO powoduje duży, wzdęty brzuch?
Może. Wzdęcie i widoczne zwiększenie obwodu brzucha należą do częstych dolegliwości, ale występują również w wielu innych zaburzeniach przewodu pokarmowego.
Czy SIBO powoduje biegunkę?
Może. Biegunka jest jednym z objawów tradycyjnie wiązanych z SIBO.
Czy SIBO powoduje zaparcia?
Może, ale zaparcie częściej wiąże się z nadmierną produkcją metanu, określaną obecnie jako IMO.
Czy SIBO można wyleczyć?
U wielu pacjentów leczenie pozwala ograniczyć lub usunąć objawy. Problem może jednak nawracać, zwłaszcza jeśli nie da się wyeliminować czynnika predysponującego.
Czy dieta low FODMAP leczy SIBO?
Nie jest uznawana za samodzielne leczenie przyczyny SIBO. Może natomiast ograniczać fermentację i zmniejszać niektóre objawy, np. wzdęcia i gazy.
Czy cukier powoduje SIBO?
Samo spożywanie cukru nie jest uznawane za pojedynczą przyczynę SIBO. Niektóre fermentujące węglowodany mogą jednak nasilać objawy u osób, które już mają zaburzenia mikrobiologiczne lub czynnościowe przewodu pokarmowego.
Źródła
- ACG Clinical Guideline: Small Intestinal Bacterial Overgrowthhttps://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32023228/ (otwiera się w nowej karcie)
- AGA Clinical Practice Update on Small Intestinal Bacterial Overgrowth: Expert Reviewhttps://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32679220/ (otwiera się w nowej karcie)
- Cleveland Clinic - SIBO (Small Intestinal Bacterial Overgrowth)https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/21820-small-intestinal-bacterial-overgrowth-sibo (otwiera się w nowej karcie)
- Medycyna Praktyczna – SIBO (zespół rozrostu bakteryjnego jelita cienkiego) - objawy, przyczyny, leczenie i dietahttps://www.mp.pl/pacjent/gastrologia/choroby/jelitocienkie/80685,zespol-rozrostu-bakteryjnego (otwiera się w nowej karcie)
