Choroby od A do Z

Migrena

Publikacja

Aktualizacja

Czas czytania8 min

Młoda kobieta trzymająca się za skronie, z wyrazem bólu na twarzy, co sugeruje silny ból głowy lub atak migreny. Jest ubrana w szarą bluzę i znajduje się na jednolitym białym tle, co dodatkowo podkreśla jej wyraz twarzy skupiony na odczuwanym dyskomforcie.

Migrena to choroba neurologiczna, która powoduje nawracające napady bólu głowy, często z nudnościami, wymiotami i nadwrażliwością na światło, dźwięki lub zapachy. Napad może wyłączyć z codziennych obowiązków na wiele godzin, a nawet kilka dni. Leczenie obejmuje przerywanie napadów, a przy częstych atakach także profilaktykę.

Co to jest migrena?

Migrena to przewlekła choroba neurologiczna z nawracającymi napadami bólu głowy, które trwają od kilku godzin do kilku dni. Zwykle zaczyna się u młodych dorosłych i znacznie częściej dotyczy kobiet.

  • Migrena a napięciowy ból głowy

    Ból napięciowy uciska jak opaska i nie nasila się przy ruchu. Migrena częściej pulsuje po jednej stronie, nasila się przy ruchu i daje nudności.

  • Migrena bez aury i z aurą

    Migrena bez aury jest najczęstsza. Aura to przemijające objawy neurologiczne przed bólem lub razem z nim.

  • Migrena przewlekła

    Ból głowy co najmniej 15 dni w miesiącu przez ponad 3 miesiące, a część tych dni ma cechy migreny.

Przyczyny migreny

Migrena wynika ze skłonności układu nerwowego do napadów i często występuje rodzinnie. U takiej osoby napad mogą uruchomić czynniki wyzwalające:

  • Stres
    Także nagłe odprężenie po nim, np. migrena weekendowa.
  • Sen
    Za mało snu, nieregularny sen lub odsypianie.
  • Pomijanie posiłków i odwodnienie
  • Alkohol
  • Hormony
    Zwłaszcza przed miesiączką i w jej pierwszych dniach.
  • Bodźce z otoczenia
    Ostre światło, hałas, mocne zapachy, długa praca przy ekranie, zmiana pogody.

Wyzwalacze są indywidualne. Pomaga dzienniczek migrenowy z napadami, wyzwalaczami, dniem cyklu i przyjętymi lekami, z którego lekarz oceni też, czy leki nie są brane zbyt często.

Objawy migreny

Napad migreny często ma kilka faz.

Nie każdy napad obejmuje wszystkie fazy. Aura może też wystąpić bez bólu głowy.

  1. Faza zapowiadająca

    Zmęczenie, drażliwość, ziewanie, sztywność karku, większy apetyt, kilka godzin do 1–2 dni przed bólem.

  2. Aura u części osób

    Błyski, zygzaki, ubytki w polu widzenia, mrowienie dłoni i twarzy, trudność w mówieniu. Narasta stopniowo i mija w ciągu kilkudziesięciu minut.

  3. Ból głowy i objawy towarzyszące

    Ból głowy

    Często pulsujący i jednostronny, nasila się przy ruchu.

    Nudności i nadwrażliwość

    Wymioty, światłowstręt, nadwrażliwość na dźwięki i zapachy.

  4. Faza po napadzie

    Osłabienie, senność i trudności z koncentracją.

Kiedy potrzebna jest pilna pomoc?

Dzwoń pod 112 lub jedź na SOR, gdy ból głowy:

  • pojawia się nagle i jest najsilniejszy w życiu,
  • towarzyszy mu niedowład, drętwienie połowy ciała, opadanie kącika ust, zaburzenia mowy lub widzenia, utrata przytomności, splątanie albo drgawki,
  • występuje z gorączką i sztywnością karku, po urazie głowy, po wysiłku lub w ciąży i połogu.

Aura pierwszy raz w życiu, nagła, długa lub z niedowładem może oznaczać udar lub przemijający atak niedokrwienny. Nie zakładaj, że to tylko migrena.

Kiedy umówić konsultację?

Do lekarza zgłoś się, gdy ból głowy pierwszy raz pojawia się po 50. roku życia, narasta z tygodnia na tydzień, wybudza ze snu lub zmienia charakter, a także gdy napady są częste lub wymagają coraz więcej leków.

Jak lekarz rozpoznaje migrenę?

Migrenę rozpoznaje się z wywiadu i badania neurologicznego. Weź na wizytę dzienniczek napadów.

  • O co pyta lekarz?

    O częstość i charakter bólu, nudności, aurę, wyzwalacze, leki i migrenę w rodzinie. Sprawdza też m.in. czucie, odruchy, mowę i chód.

  • Czy potrzebny jest rezonans?

    Nie u każdego. Rezonans lub tomografię zleca się przy objawach alarmowych, nietypowej aurze, nowym bólu po 50. roku życia lub bólu narastającym z tygodnia na tydzień.

  • Z czym można pomylić migrenę?

    Z napięciowym bólem głowy, bólem zatok czy klasterowym bólem głowy. Lekarz wyklucza też udar, krwawienie podpajęczynówkowe i zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych.

Leczenie migreny

Leczenie doraźne przerywa napad, a profilaktyczne zmniejsza ich liczbę. Migreny zwykle nie da się wyleczyć na zawsze, ale często można osłabić napady.

Ważne: nie przekraczaj dawek, nie łącz leków na własną rękę i nie odstawiaj sam leków profilaktycznych.

  • Leki przeciwbólowe

    Leki przeciwbólowe i przeciwzapalne wystarczają części osób, jeśli nie ma przeciwwskazań, np. chorób żołądka, nerek, serca, ciąży lub leków przeciwkrzepliwych. Przy nudnościach pomagają leki przeciwwymiotne.

  • Tryptany

    Leki przerywające napad migreny. Nie nadają się przy chorobach serca i naczyń, po udarze i przy niekontrolowanym nadciśnieniu. Decyduje o nich lekarz.

  • Ból głowy z nadużywania leków

    Zbyt częste leki doraźne, także bez recepty, sprawiają, że ból wraca coraz częściej. Ograniczać je trzeba pod kontrolą lekarza.

  • Leczenie profilaktyczne

    Przy częstych lub silnych napadach lekarz może zalecić niektóre leki kardiologiczne, neurologiczne lub psychiatryczne, a w migrenie przewlekłej toksynę botulinową.

  • Leki działające na CGRP

    Przeciwciała anty-CGRP w zastrzykach zapobiegają napadom, a gepanty stosuje się doraźnie lub zapobiegawczo. Kwalifikuje do nich neurolog.

Domowe sposoby i styl życia przy migrenie

Domowe sposoby pomagają, ale nie zastępują leczenia częstych lub silnych napadów.

  • Co robić podczas napadu?

    Odpocznij w cichym, ciemnym pokoju. Pomóc może chłodny okład na czoło lub kark i picie wody małymi łykami. Lek od lekarza przyjmij wcześnie.

  • Stały rytm dnia
    • stałe godziny snu, także w weekendy,
    • regularne posiłki i picie,
    • przerwy od ekranu i w pracy.
  • Dieta i suplementy

    Podejrzany produkt obserwuj w dzienniczku, zamiast wykluczać wiele grup żywności. Suplementy i zioła mogą wchodzić w interakcje z lekami.

Migrena u kobiet, w ciąży i u dzieci

Wybór leków zależy też od ciąży i wieku.

  • Migrena menstruacyjna

    Pojawia się od 2 dni przed miesiączką do 3. dnia krwawienia, a napady bywają silniejsze. Migrena z aurą ma znaczenie przy wyborze antykoncepcji hormonalnej, więc powiedz o niej lekarzowi.

  • Migrena w ciąży

    Napady często słabną, ale nie u wszystkich. Leczenie, także planowane przed ciążą, ustal z lekarzem.

    Ważne: nowy, silny ból głowy w ciąży, zwłaszcza z zaburzeniami widzenia, obrzękami lub wysokim ciśnieniem, wymaga pilnej oceny, bo może oznaczać stan przedrzucawkowy.

  • Migrena u dzieci

    Ból bywa krótszy i obustronny, z bladością, bólem brzucha lub wymiotami. Nie każdy lek dla dorosłych nadaje się dla dziecka.

    Pilnej oceny wymaga ból, który wybudza dziecko ze snu, pojawia się rano z wymiotami albo z zaburzeniami widzenia, chodu lub mowy, gorączką czy zmianą zachowania.

Nieleczona migrena i możliwe powikłania

Migrena zwykle nie zagraża życiu, ale źle leczona coraz bardziej ogranicza pracę, naukę i życie rodzinne.

  • Migrena przewlekła

    Sprzyjają jej częste napady, nadużywanie leków, złe spanie, stres, depresja i otyłość. Wymaga stałego planu leczenia.

  • Stan migrenowy

    Napad trwający ponad 72 godziny mimo leczenia. Gdy nie możesz pić, wymiotujesz leki lub ból nie mija, potrzebna jest pilna pomoc lekarska, np. na SOR.

Leczysz się już? Przedłuż e-receptę na swój lek

Wpisz jego nazwę. Lekarz na konsultacji online oceni, czy może wystawić e-receptę na kontynuację leczenia. Płacisz za konsultację: 55 zł, nie za receptę.

Konsultacja nie gwarantuje wystawienia recepty. Nowe objawy lub zmianę leczenia omów z lekarzem.

Leki stosowane w leczeniu

Przykładowe substancje czynne stosowane w leczeniu według charakterystyk produktów leczniczych. Leki na receptę dobiera lekarz.

Na receptę

Lista obejmuje leki zarejestrowane w Polsce. Nie każdy jest stale dostępny w aptekach. Lista ma charakter informacyjny. O wyborze leku i dawkowaniu decyduje lekarz po rozmowie z Tobą.

Lekarze, którzy mogą pomóc

Zobacz wszystkich

Najczęstsze pytania

Co szybko pomaga na migrenę?

Odpoczynek w cichym, zaciemnionym miejscu, chłodny okład i małe łyki wody. Lek zalecony przez lekarza warto przyjąć możliwie wcześnie, bez przekraczania dawek i łączenia preparatów na własną rękę.

Ile trwa migrena?

Napad trwa od kilku godzin do kilku dni. Przed bólem może pojawić się aura, a po nim faza wyczerpania i trudności z koncentracją.

Czego nie wolno robić przy migrenie?

Nie nadużywaj leków przeciwbólowych, nie łącz kilku preparatów bez konsultacji i nie bierz leków przepisanych komuś innemu. Nie ignoruj objawów alarmowych, takich jak nagły, najsilniejszy ból głowy w życiu, niedowład czy zaburzenia mowy.

Czy migrena jest groźna?

Zwykle nie zagraża życiu, ale może być bardzo obciążająca. Źle kontrolowana może przejść w postać przewlekłą lub prowadzić do bólu głowy z nadużywania leków.

Czy migrena może być od stresu?

Stres może wyzwolić napad u osoby z predyspozycją, ale nie jest przyczyną samej choroby. Napad może pojawić się w trakcie napięcia albo po nim, gdy organizm odpoczywa.

Źródła

  1. Mayo Clinic – Migraine: Symptoms and causeshttps://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/migraine-headache/symptoms-causes/syc-20360201 (otwiera się w nowej karcie)
  2. NHS – Migrainehttps://www.nhs.uk/conditions/migraine/ (otwiera się w nowej karcie)
  3. American Migraine Foundation – What Is Chronic Migrainehttps://americanmigrainefoundation.org/resource-library/what-is-chronic-migraine/ (otwiera się w nowej karcie)
  4. The Migraine Trust – Acute medicines for migrainehttps://migrainetrust.org/live-with-migraine/healthcare/treatments/acute-medicines/ (otwiera się w nowej karcie)
  5. Medycyna Praktyczna (mp.pl/pacjent) – Migrena: objawy, przyczyny, leczeniehttps://www.mp.pl/pacjent/neurologia/choroby/150555,migrena-objawy-przyczyny-leczenie (otwiera się w nowej karcie)

Autor tekstu

Redaktorka medyczna i analityczka treści zdrowotnych.

Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej. Zasady redakcyjne

Artykuły w poradniku

Artykuły redakcji eDoktorzy, w których piszemy więcej o temacie „migrena”.

Interna

Migrena: Sprawdzone i domowe metody walki z bólem

Migrena to jedno z najbardziej uciążliwych schorzeń bólowych. Chociaż dla wielu stanowi wyzwanie, istnieje wiele metod, zarówno domowych, jak i farmakologicznych, które…

Aktualizacja