Choroby od A do Z

Łysienie

Łysienie (alopecia)

Łysienie to nadmierna utrata lub stopniowe przerzedzanie włosów na całej głowie albo w wybranych miejscach. Przyczyną mogą być m.in. predyspozycje genetyczne, choroby autoimmunologiczne, przebyte infekcje, leki, niedobory czy silne obciążenie organizmu. Skuteczne leczenie zależy od rozpoznania rodzaju łysienia.

Czym jest łysienie?

Łysienie to utrata włosów, która daje widoczne przerzedzenie lub miejsca bez włosów. Może narastać latami albo pojawić się nagle.

Część włosów wypada codziennie. Niepokoi wyraźnie większe wypadanie, cieńsze włosy i prześwitująca skóra głowy. Wiele postaci łysienia jest odwracalnych, ale w łysieniu bliznowaciejącym mieszki ulegają trwałemu uszkodzeniu.

Jakie są rodzaje łysienia?

Sposób wypadania włosów wiele mówi o przyczynie.

Łysienie androgenowe

Najczęstsza przyczyna stopniowego przerzedzania, związana z genami i hormonami. U mężczyzn zakola i czubek głowy, u kobiet poszerzający się przedziałek.

Łysienie plackowate

Choroba autoimmunologiczna. Nagle pojawiają się okrągłe, gładkie ogniska bez włosów, czasem też wgłębienia na paznokciach.

Łysienie telogenowe

Równomierne wypadanie z całej głowy kilka tygodni lub miesięcy po infekcji z gorączką, operacji, porodzie, chudnięciu, niedoborach, lekach lub silnym stresie. Zwykle przejściowe.

Łysienie bliznowaciejące

Zapalenie trwale niszczy mieszki, często z zaczerwienieniem, pieczeniem, świądem lub bólem skóry głowy. Wymaga szybkiej diagnostyki.

Łysienie trakcyjne

Skutek długiego ciągnięcia włosów ciasnymi fryzurami lub doczepami. Wcześnie odwracalne, po latach może trwale uszkodzić mieszki.

Objawy łysienia

Objawy zależą od rodzaju łysienia. Na początku bywa to tylko mniejsza gęstość włosów.

Jakie są objawy łysienia?

  • wyraźnie większe wypadanie włosów
  • przerzedzenie, szerszy przedziałek
  • zakola i przerzedzenie na czubku głowy
  • okrągłe ogniska bez włosów
  • utrata brwi lub rzęs
  • świąd, pieczenie, ból, zaczerwienienie lub łuszczenie skóry głowy
  • dużo krótkich, połamanych włosów

Szybkiej konsultacji wymaga utrata włosów z zapaleniem skóry głowy lub podejrzeniem łysienia bliznowaciejącego.

Jak rozpoznać nadmierne wypadanie włosów?

Liczy się zmiana w porównaniu z tym, co było wcześniej.

  • włosów wypada wyraźnie więcej
  • kucyk jest cieńszy
  • skóra głowy bardziej prześwituje
  • cofa się linia włosów
  • powstają ogniska bez włosów

Od czego wypadają włosy?

Najczęstsze przyczyny wypadania włosów to:

  • Geny

    Odpowiadają za łysienie androgenowe.

  • Choroby autoimmunologiczne

    Odporność atakuje mieszki i powstają okrągłe ogniska.

  • Gorączka, operacje, ciężkie choroby

    Wypadanie pojawia się po kilku tygodniach lub miesiącach.

  • Ciąża i poród

    Po porodzie włosy często wypadają przejściowo.

  • Dieta i niedobory

    Gwałtowne chudnięcie, restrykcyjne diety, niedobór żelaza.

  • Choroby tarczycy

    Lekarz może zlecić badanie jej czynności.

  • Niektóre leki

    Wypadanie z całej głowy, zwykle przejściowe.

  • Choroby skóry głowy

    Zapalenie może trwale uszkodzić mieszki. Potrzebny szybko dermatolog.

  • Ciasne fryzury

    Długie ciągnięcie włosów z czasem niszczy mieszki.

Przyczyn może być kilka naraz.

Łysienie a stres. Silny stres może wywołać łysienie telogenowe z opóźnieniem. Podobnie wyglądają jednak łysienie androgenowe, niedobory i choroby tarczycy, więc nie zrzucaj wszystkiego na stres.

Czym różni się łysienie u kobiet i mężczyzn?

Różnice dotyczą głównie łysienia androgenowego.

Czym różni się łysienie u kobiet i mężczyzn?
RodzajCharakterystyka
Łysienie u kobiet

Często poszerza się przedziałek. Przy nieregularnych miesiączkach, trądziku lub nadmiernym owłosieniu ciała lekarz może zlecić badania hormonalne.

Łysienie u mężczyzn

Może zacząć się u młodych dorosłych. Nagła lub plackowata utrata włosów nie jest typowa dla łysienia androgenowego i wymaga oceny dermatologa.

Jak diagnozuje się łysienie?

Dermatolog ogląda włosy i skórę głowy oraz pyta o przebieg, choroby, leki i dietę.

Jak diagnozuje się łysienie?
Badanie / ocenaCo warto wiedzieć
Wywiad lekarski

Jak wypadają włosy?

Od kiedy, równomiernie czy miejscowo i czy łysienie jest w rodzinie.

Ocena skóry głowy

Wygląd zmian

Gęstość i linia włosów, zaczerwienienie, łuszczenie, blizny.

Trichoskopia

Mieszki w powiększeniu

Pokazuje cechy typowe dla różnych rodzajów łysienia.

Badania krwi

Szukanie przyczyny

Np. morfologia, żelazo i tarczyca, zależnie od objawów.

Biopsja skóry

W wybranych przypadkach

Przy niejasnym rozpoznaniu lub podejrzeniu łysienia bliznowaciejącego.

Nie ma jednego pakietu badań na każde łysienie. Badania dobiera się do objawów.

Jak leczy się łysienie?

Leczenie zależy od rodzaju łysienia, więc najpierw trzeba go ustalić.

  • Minoksydyl

    M.in. w łysieniu androgenowym. Działa przy długim, regularnym stosowaniu, a po odstawieniu efekt zanika.

  • Leczenie łysienia androgenowego

    U mężczyzn np. finasteryd, u kobiet leczenie indywidualne. Niektóre z tych leków są przeciwwskazane w ciąży i wymagają kontroli lekarza.

  • Leczenie łysienia plackowatego

    Glikokortykosteroidy miejscowo lub w zastrzykach w ogniska. Przy rozległej chorobie inne leki immunologiczne, u części pacjentów inhibitory JAK.

  • Leczenie łysienia telogenowego

    Usunięcie przyczyny, np. wyrównanie niedoboru. Poprawa przychodzi stopniowo.

  • Przeszczep włosów

    Głównie przy utrwalonym łysieniu androgenowym. Nie przy aktywnym łysieniu o nieznanej przyczynie.

Gdy skóra głowy jest zaczerwieniona, piecze lub boli, nie odkładaj wizyty u dermatologa osobiście.

Czy włosy odrastają po łysieniu?

To zależy od rodzaju łysienia i stanu mieszków.

  • Łysienie telogenowe: zwykle odrastają po ustąpieniu przyczyny.
  • Łysienie plackowate: mogą odrosnąć samoistnie lub po leczeniu.
  • Łysienie androgenowe: leczenie spowalnia proces i poprawia gęstość.
  • Łysienie bliznowaciejące: zniszczone mieszki nie wytworzą włosów.

Co pomaga na wypadanie włosów?

Metoda zależy od przyczyny. Preparat na łysienie androgenowe nie pomoże np. przy niedoborze żelaza.

Co warto robić?

  • ustalić przyczynę
  • leczyć się regularnie
  • jeść dość białka i żelaza
  • delikatnie czesać i suszyć
  • leczyć choroby skóry głowy

Czego lepiej unikać?

  • ciasnych fryzur
  • drażniących wcierek
  • szybkiego odchudzania i restrykcyjnych diet
  • wysokich dawek suplementów bez niedoboru
  • przerywania leczenia po kilku tygodniach
  • odkładania wizyty, gdy łysienie szybko postępuje

Dieta, niedobory i domowe sposoby przy wypadaniu włosów

Dieta i pielęgnacja wspierają włosy, ale nie usuwają każdej przyczyny łysienia.

  • Jakie witaminy na wypadanie włosów?

    Suplement ma uzupełniać stwierdzony niedobór. Wysokie dawki bez wskazań nie pomogą, a nadmiar niektórych składników szkodzi.

  • Niedobór żelaza a włosy

    Może nasilać wypadanie, zwłaszcza przy niedokrwistości, obfitych miesiączkach lub restrykcyjnej diecie. O badaniach i suplementacji zdecyduj z lekarzem.

  • Domowe sposoby na wypadanie włosów

    Delikatna pielęgnacja, mniej gorąca przy suszeniu, białko w diecie i leczenie łupieżu. Olejki i wcierki nie zatrzymają postępującego łysienia.

Leczysz się już? Przedłuż e-receptę na swój lek

Wpisz jego nazwę. Lekarz na konsultacji online oceni, czy może wystawić e-receptę na kontynuację leczenia. Płacisz za konsultację: 55 zł, nie za receptę.

Konsultacja nie gwarantuje wystawienia recepty. Nowe objawy lub zmianę leczenia omów z lekarzem.

Najczęstsze pytania

Ile włosów dziennie może wypadać?

Codzienna utrata części włosów jest naturalna, a liczba różni się między osobami. Niepokojące jest wyraźne zwiększenie wypadania w porównaniu z wcześniejszym stanem i widoczne przerzedzenie.

Jak sprawdzić, dlaczego wypadają włosy?

Najlepiej zacząć od wizyty u dermatologa i trichoskopii. Badania krwi dobiera się do objawów i podejrzewanej przyczyny.

Czy włosy mogą odrosnąć?

W wielu rodzajach łysienia tak, np. w telogenowym i plackowatym. Nie odrastają, gdy mieszki włosowe zostały trwale zniszczone, jak w łysieniu bliznowaciejącym.

Czy tarczyca może powodować wypadanie włosów?

Tak. Choroby tarczycy mogą nasilać wypadanie włosów, dlatego przy odpowiednich objawach lekarz zleca badania czynności tarczycy.

Czy niedobór żelaza może powodować wypadanie włosów?

Może być jednym z czynników nasilających utratę włosów. Suplementację warto zacząć dopiero po potwierdzeniu niedoboru.

Czy biotyna pomaga na łysienie?

Biotyna nie jest uniwersalnym lekiem na łysienie. Suplementy, także z biotyną, mają sens przy stwierdzonym niedoborze.

Czy minoksydyl trzeba stosować cały czas?

W łysieniu androgenowym efekt utrzymuje się podczas regularnego stosowania. Po odstawieniu poprawa stopniowo zanika.

Źródła

  1. American Academy of Dermatology – Hair losshttps://www.aad.org/public/diseases/hair-loss (otwiera się w nowej karcie)
  2. DermNet – Telogen effluviumhttps://dermnetnz.org/topics/telogen-effluvium (otwiera się w nowej karcie)
  3. American Academy of Dermatology – Hair loss: Who gets and causes (18 causes)https://www.aad.org/public/diseases/hair-loss/causes/18-causes (otwiera się w nowej karcie)
  4. Medycyna Praktyczna (mp.pl/pacjent) – Łysienie androgenowe typu męskiego: przyczyny, objawy i leczeniehttps://www.mp.pl/pacjent/dermatologia/choroby/chorobyskory/171329,lysienie-androgenowe-typu-meskiego-przyczyny-objawy-i-leczenie (otwiera się w nowej karcie)
  5. Medycyna Praktyczna (mp.pl/pacjent) – Łysienie plackowatehttps://www.mp.pl/pacjent/dermatologia/choroby/chorobyskory/170798,lysienie-plackowate (otwiera się w nowej karcie)

Autor tekstu

Redaktorka medyczna i analityczka treści zdrowotnych.

Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej. Zasady redakcyjne