Co warto robić?
- zaszczepić się przeciw WZW B
- przy tatuażu, piercingu i zabiegach korzystać tylko ze sterylnego sprzętu
- nie pożyczać igieł, maszynek ani szczoteczek do zębów
- stosować prezerwatywy
- zbadać się po możliwym kontakcie z wirusem
WZW typu B i C
Wirusowe zapalenie wątroby typu B i C to zakażenia wywoływane przez wirusy HBV i HCV, które mogą prowadzić do przewlekłego uszkodzenia wątroby. Przez wiele lat choroba może przebiegać bez wyraźnych objawów, dlatego istotną rolę odgrywają badania pozwalające wykryć zakażenie.
Co to jest wirusowe zapalenie wątroby typu B i C?
Wirusowe zapalenie wątroby typu B i C (WZW B i C) wywołują wirusy HBV i HCV. Zakażenie może być ostre albo przewlekłe i trwać latami.
Nawet bez objawów nieleczone przewlekłe zakażenie może prowadzić do marskości wątroby i raka wątrobowokomórkowego.
Najważniejsze różnice między WZW typu B i C
Różnią się drogami zakażenia, profilaktyką i leczeniem.
Wirusowe zapalenie wątroby typu B
Wirus HBV przenosi się przez krew i inne płyny ustrojowe, kontakty seksualne oraz z matki na dziecko przy porodzie. Jest skuteczna szczepionka.
Wirusowe zapalenie wątroby typu C
Wirus HCV przenosi się głównie przez krew. Ostre zakażenie często nie daje objawów, a u wielu osób przechodzi w przewlekłe. Szczepionki nie ma.
Objawy WZW B i C
WZW B i C mogą długo nie dawać objawów, czasem aż do zaawansowanych zmian w wątrobie.
Możliwe objawy to:
- zmęczenie i osłabienie,
- brak apetytu, nudności i wymioty,
- ból pod prawym łukiem żebrowym,
- bóle mięśni i stawów,
- stan podgorączkowy lub gorączka,
- ciemny mocz i jasny stolec,
- żółtaczka, czyli zażółcenie skóry i białek oczu.
Pierwsze objawy WZW B i C
Często przypominają infekcję lub przemęczenie. Żółtaczka pojawia się później i nie u wszystkich.
Jak można zarazić się WZW typu B i C?
WZW typu B
Przez krew, kontakty seksualne, wspólne igły i maszynki do golenia, niesterylny sprzęt do tatuażu lub zabiegów oraz przy porodzie.
WZW typu C
Głównie przez krew, np. wspólne igły lub niesterylny sprzęt. Kontakty seksualne i poród mają mniejsze znaczenie.
Czy można zarazić się przez codzienny kontakt?
Nie. Podanie ręki, przytulanie, kaszel, kichanie ani wspólna toaleta nie przenoszą tych wirusów.
Jak diagnozuje się WZW typu B i C?
HBV i HCV wykrywa się badaniami krwi.
| Badanie / ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|
| Wzw typu b | HBsAg, anti-HBc i anti-HBs Pokazują aktualne lub przebyte zakażenie HBV i odporność po szczepieniu. |
| Aktywność HBV | HBV DNA Pokazuje namnażanie wirusa przed leczeniem i w jego trakcie. |
| Wzw typu c | Przeciwciała anty-HCV Pokazują kontakt z HCV, ale same nie potwierdzają aktywnego zakażenia. |
| Potwierdzenie HCV | HCV RNA Robi się je po dodatnim anty-HCV. Wykrycie RNA wirusa potwierdza aktywne zakażenie. |
| Ocena wątroby | Próby wątrobowe i ocena włóknienia ALT, AST, bilirubina, morfologia i ocena włóknienia, np. elastografia. |
Prawidłowe próby wątrobowe nie wykluczają zakażenia HBV ani HCV. Potrzebne są badania na obecność wirusa.
Jak rozumieć wyniki badań w kierunku WZW B i C?
Jeden dodatni wynik nie zawsze oznacza aktywne zakażenie. Omów go z lekarzem.
Dodatni wynik anty-HCV
Wirus mógł zniknąć, a przeciwciała zostać. Aktywne zakażenie potwierdza dopiero HCV RNA.
Dodatni wynik HBsAg
Najczęściej oznacza aktualne zakażenie HBV. Pełną ocenę dają też anti-HBc i anti-HBs, czasem HBV DNA lub HBeAg. HBsAg obecny co najmniej 6 miesięcy przemawia za zakażeniem przewlekłym.
Leczenie WZW typu B i C
Leczenie zależy od wirusa, aktywności zakażenia i stanu wątroby.
Jak leczy się WZW typu B?
Ostre zakażenie zwykle wymaga obserwacji i leczenia objawowego. W przewlekłym stosuje się leki przeciwwirusowe, najczęściej tenofowir lub entekawir, często przez długi czas.
Zmniejszają ryzyko marskości i raka wątroby, ale zwykle nie usuwają wirusa całkowicie.
Jak leczy się WZW typu C?
Lekami przeciwwirusowymi (DAA), zwykle doustnie i krótko. U zdecydowanej większości osób trwale usuwają wirusa, co potwierdza badanie HCV RNA.
Wyleczenie nie chroni przed ponownym zakażeniem.
Przy żółtaczce, ciemnym moczu i jasnym stolcu albo nagłym pogorszeniu samopoczucia zgłoś się pilnie do lekarza osobiście.
Jakie powikłania mogą powodować WZW B i C?
Przewlekłe zakażenie może latami uszkadzać wątrobę. Ryzyko zależy m.in. od czasu trwania zakażenia, aktywności wirusa, innych chorób i alkoholu. Możliwe powikłania to:
- włóknienie i marskość wątroby,
- niewydolność wątroby,
- nadciśnienie wrotne,
- rak wątrobowokomórkowy.
Wczesne wykrycie, leczenie i kontrole znacznie zmniejszają to ryzyko.
Jak chronić się przed WZW B i C?
Przeciw WZW B jest szczepionka, przeciw WZW C nie ma.
Czego lepiej unikać?
- kontaktu cudzej krwi z uszkodzoną skórą lub błonami śluzowymi
- odkładania badań po ryzykownym kontakcie
- samodzielnego odstawiania leczenia
Jaki lekarz zajmuje się WZW B i C?
Diagnostykę można zacząć u lekarza rodzinnego lub internisty. Leczy zwykle specjalista chorób zakaźnych, hepatolog lub gastroenterolog.
Leczysz się już? Przedłuż e-receptę na swój lek
Wpisz jego nazwę. Lekarz na konsultacji online oceni, czy może wystawić e-receptę na kontynuację leczenia. Płacisz za konsultację: 55 zł, nie za receptę.
Konsultacja nie gwarantuje wystawienia recepty. Nowe objawy lub zmianę leczenia omów z lekarzem.
Lekarze, którzy mogą pomóc
Zobacz wszystkich
Najczęstsze pytania
Czym różni się WZW typu B od WZW typu C?
WZW B wywołuje wirus HBV, a WZW C wirus HCV. Przeciwko HBV jest szczepionka, przeciwko HCV nie. WZW C zwykle można wyleczyć, a leczenie przewlekłego WZW B najczęściej długo hamuje namnażanie wirusa.
Czy WZW B i C zawsze powodują objawy?
Nie. Oba zakażenia mogą długo przebiegać bezobjawowo i bywają wykrywane przypadkowo w badaniach krwi.
Jak sprawdzić, czy mam WZW typu C?
Najpierw bada się przeciwciała anty-HCV. Jeśli wynik jest dodatni, badanie HCV RNA pozwala potwierdzić aktywne zakażenie.
Czy po wyleczeniu WZW C można zarazić się ponownie?
Tak. Wyleczenie nie daje trwałej odporności, więc ponowny kontakt z HCV może spowodować kolejne zakażenie.
Źródła
- World Health Organization - Hepatitis Bhttps://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/hepatitis-b (otwiera się w nowej karcie)
- World Health Organization - Hepatitis Chttps://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/hepatitis-c (otwiera się w nowej karcie)
- CDC - Clinical Testing and Diagnosis for Hepatitis Bhttps://www.cdc.gov/hepatitis-b/hcp/diagnosis-testing/index.html (otwiera się w nowej karcie)
- mp.pl – Wirus HBV oraz ostre i przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu Bhttps://www.mp.pl/pacjent/gastrologia/choroby/watroba/51190,hbv-i-przewlekle-wirusowe-zapalenie-watroby-typub (otwiera się w nowej karcie)
- mp.pl – Wirus HCV oraz ostre i przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu Chttps://www.mp.pl/pacjent/gastrologia/choroby/watroba/51191,wzw-typu-c-i-przewlekle-zapalenie-watroby (otwiera się w nowej karcie)
