Choroby od A do Z

Dermatopatia cukrzycowa

Lekarz mierzy poziom cukru we krwi pacjenta glukometrem, przykład z badania palca

Dermatopatia cukrzycowa to łagodna zmiana skórna występująca u części osób z cukrzycą. Najczęściej ma postać niewielkich, okrągłych lub owalnych brunatnych plam na przedniej powierzchni podudzi. Zmiany zazwyczaj nie bolą, nie swędzą i nie wymagają specjalistycznego leczenia, ale mogą być sygnałem długotrwałych zaburzeń mikrokrążenia związanych z cukrzycą.

Co to jest dermatopatia cukrzycowa?

Dermatopatia cukrzycowa (plamy goleniowe) to jedna z częstszych zmian skórnych przy cukrzycy. To małe, okrągłe lub owalne brązowe plamy, zwykle z przodu podudzi.

Nie jest zakażeniem ani nowotworem i zwykle nie boli ani nie swędzi.

Objawy dermatopatii cukrzycowej

Zmiany narastają stopniowo, często na obu nogach. Nie dają dolegliwości, więc łatwo je przeoczyć.

  • Okrągłe, wyraźnie odgraniczone plamy: rzadziej poza goleniami
  • Kolor brązowy lub czerwonobrunatny: świeże plamy bywają różowe i z czasem ciemnieją
  • Cieńsza, błyszcząca, lekko zapadnięta skóra
  • Kilka lub kilkanaście plam naraz
  • Brak bólu i zwykle brak świądu

Kiedy plamy na goleniach mogą oznaczać coś innego?

Podobnie wyglądają też inne choroby skóry.

Ból, wysięk lub owrzodzenie

Także silny świąd lub szybka zmiana wyglądu plamy. Wtedy trzeba szukać innej przyczyny.

Od czego powstaje dermatopatia cukrzycowa?

Przyczyny dermatopatii cukrzycowej nie są w pełni poznane. Znaczenie mogą mieć zmiany w drobnych naczyniach i niezauważone urazy skóry. Plamy są częstsze przy:

  • Wieloletniej cukrzycy
  • Starszym wieku
  • Innych powikłaniach drobnych naczyń

    Zwłaszcza retinopatii i nefropatii, czyli zmianach w oczach i nerkach.

  • Neuropatii cukrzycowej

    Przy słabszym czuciu łatwiej przeoczyć drobne urazy goleni.

Dermatopatia nie oznacza jednak automatycznie, że są też inne powikłania cukrzycy.

Jak diagnozuje się dermatopatię cukrzycową?

Lekarz rozpoznaje ją zwykle po wyglądzie i położeniu plam.

Badanie skóry: wygląd plam

Kolor, kształt, wielkość i rozmieszczenie.

Wywiad o cukrzycy i dolegliwościach

Czas trwania i kontrola cukrzycy, inne powikłania, ból lub świąd.

Ocena stóp i krążenia

Lekarz może sprawdzić czucie, tętno i skórę stóp.

Badania dodatkowe — zwykle niepotrzebne

Biopsję lub inne badania robi się tylko przy nietypowej zmianie.

Typowa dermatopatia nie powoduje owrzodzenia, ropnej wydzieliny ani silnego bólu. Takie objawy wymagają oceny w kierunku zakażenia lub zaburzeń krążenia.

Leczenie dermatopatii cukrzycowej

Typowa dermatopatia jest łagodna i nie wymaga specjalnego leczenia.

  • Kontrola cukrzycy

    Ogranicza ryzyko powikłań, ale nie usuwa szybko istniejących przebarwień.

  • Nawilżanie skóry

    Łagodne emolienty bez intensywnych zapachów.

  • Ochrona przed urazami

    Chroń golenie przed otarciami i uderzeniami, zwłaszcza przy osłabionym czuciu.

  • Nietypowe zmiany

    Ból, świąd, owrzodzenie lub szybka zmiana wyglądu wymagają ponownej oceny.

Gdy zmiana boli, sączy się, tworzy się owrzodzenie albo rana się nie goi, umów się pilnie na wizytę u lekarza osobiście.

Czy dermatopatia cukrzycowa znika?

Plamy powoli bledną, ale niektóre widać kilkanaście miesięcy lub dłużej, a w tym czasie mogą pojawiać się nowe. Nie ma maści, która szybko je usuwa.

Jak pielęgnować skórę przy dermatopatii cukrzycowej?

Skóra przy cukrzycy bywa sucha i łatwo się podrażnia.

Co warto robić?

  • nawilżać skórę emolientem
  • myć łagodnie i dokładnie osuszać
  • przy neuropatii codziennie oglądać stopy i nogi
  • pilnować cukru zaleconego przez lekarza

Czego lepiej unikać?

  • drapania, peelingów i kwasów na plamach
  • maści steroidowych bez wskazania
  • ignorowania ran i owrzodzeń
  • chodzenia bez dobrego obuwia przy neuropatii

Dermatopatia cukrzycowa a neuropatia

To dwa różne powikłania, choć często występują razem. Neuropatia może dawać drętwienie, mrowienie, pieczenie, ból i słabsze czucie, dermatopatia zwykle nie.

Przy słabszym czuciu łatwo przeoczyć uraz, więc regularnie oglądaj skórę nóg.

Jaki lekarz zajmuje się dermatopatią cukrzycową?

Typowe zmiany rozpozna lekarz rodzinny, diabetolog lub dermatolog. Dermatolog pomoże przy nietypowych zmianach, a diabetolog oceni cukrzycę i inne powikłania.

Przy owrzodzeniach, zaburzeniach krążenia lub stopie cukrzycowej potrzebni mogą być inni specjaliści.

Leczysz się już? Przedłuż e-receptę na swój lek

Wpisz jego nazwę. Lekarz na konsultacji online oceni, czy może wystawić e-receptę na kontynuację leczenia. Płacisz za konsultację: 55 zł, nie za receptę.

Konsultacja nie gwarantuje wystawienia recepty. Nowe objawy lub zmianę leczenia omów z lekarzem.

Najczęstsze pytania

Czy dermatopatia cukrzycowa swędzi?

Najczęściej nie. Silny świąd może wskazywać na inną chorobę skóry.

Czy dermatopatia jest niebezpieczna?

Sama w sobie jest łagodna. Może jednak częściej występować u osób z długotrwałą cukrzycą i innymi powikłaniami mikroangiopatycznymi.

Czy potrzebna jest maść?

Typowe zmiany nie wymagają specjalnej maści leczniczej. Przy suchej skórze można stosować emolienty.

Źródła

  1. DermNet - Skin problems associated with diabetes mellitushttps://dermnetnz.org/topics/skin-problems-associated-with-diabetes-mellitus (otwiera się w nowej karcie)
  2. Cleveland Clinic - Diabetes-Related Dermopathyhttps://my.clevelandclinic.org/health/diseases/22661-diabetic-dermopathy (otwiera się w nowej karcie)
  3. American Diabetes Association - Skin Complicationshttps://diabetes.org/about-diabetes/complications/skin-complications (otwiera się w nowej karcie)

Autor tekstu

Redaktorka medyczna i analityczka treści zdrowotnych.

Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej. Zasady redakcyjne