Interna

Wpływ palenia na tarczycę — o czym należy pamiętać?

Nadczynność tarczycy a palenie

Niedoczynność tarczycy (w medycynie określana także jako hipotyreoza) to schorzenie wynikające — jak sama nazwa wskazuje — z niedoboru hormonów tarczycy w ludzkim organizmie, na co z kolei wpływa niedobór jodu. Tymczasem, jod jest pierwiastkiem niezbędnym z punktu widzenia prawidłowego funkcjonowania naszego organizmu, a jego brak może wynikać z nieodpowiedniej diety.

Palenie papierosów wpływa na tarczycę na kilka sposobów i nie wszystkie są oczywiste. Najlepiej udokumentowany jest jego związek z chorobą Gravesa i Basedowa oraz z orbitopatią tarczycową, czyli zajęciem oczu w tej chorobie.

Palenie papierosów a tarczyca, co warto wiedzieć na temat tej zależności?

Regularne palenie papierosów około dwukrotnie zwiększa ryzyko nadczynności tarczycy w przebiegu choroby Gravesa i Basedowa, a ryzyko jawnej orbitopatii w tej chorobie nawet 7–8-krotnie. U palaczy choroba częściej nawraca, a leczenie orbitopatii daje gorsze wyniki.

Dlaczego rzucenie palenia jest ważne dla osób z problemami z tarczycą? Dym tytoniowy zawiera cyjanek, z którego w organizmie powstaje tiocyjanian. Ta substancja utrudnia tarczycy wychwytywanie jodu. Przy niedoborze jodu sprzyja to powiększeniu tarczycy, czyli wolu, i powstawaniu guzków.

W jaki jeszcze sposób palenie wpływa na tarczycę?

Palenie tytoniu zmienia też wyniki badań tarczycy. U osób palących obserwuje się zwykle:

  • nieco niższe stężenie tyreotropiny (TSH),
  • nieco wyższe stężenie wolnej tyroksyny (FT4),
  • nieco wyższe stężenie wolnej trijodotyroniny (FT3).

Są to niewielkie zmiany. Wpływ palenia papierosów na tarczycę zależy też od podaży jodu w diecie, wieku i stanu zdrowia, dlatego wyniki zawsze ocenia lekarz.

Jak palenie wpływa na autoimmunologiczne choroby tarczycy?

Zależność między paleniem tytoniu a chorobami autoimmunologicznymi tarczycy jest złożona. W chorobie Gravesa i Basedowa palenie wyraźnie szkodzi. Inaczej wygląda to w chorobie Hashimoto, która jest najczęstszą przyczyną niedoczynności tarczycy w krajach o odpowiedniej podaży jodu.

U osób palących rzadziej wykrywa się przeciwciała anty-TPO i anty-TG oraz autoimmunologiczną niedoczynność tarczycy. Ten efekt znika w ciągu kilku lat po rzuceniu palenia. W duńskim badaniu populacyjnym w pierwszych 2 latach po rzuceniu palenia niedoczynność tarczycy rozpoznawano kilka razy częściej niż u osób, które nigdy nie paliły. Nie jest to powód, by palić. Autorzy podkreślają, że rzucenie palenia jest niezbędne dla zdrowia, ale w tym okresie warto zwracać uwagę na objawy niedoczynności, np. zmęczenie, senność czy przybieranie na wadze, i zbadać TSH.

Rzucanie palenia a tarczyca, o czym pamiętać?

Rzucenie palenia zmniejsza ryzyko wielu chorób, a osoby z chorobą Gravesa i Basedowa powinny przestać palić, bo palenie sprzyja rozwojowi i cięższemu przebiegowi orbitopatii. Jeśli chorujesz na tarczycę i chcesz rzucić palenie, powiedz o tym lekarzowi. Po rzuceniu palenia warto co jakiś czas sprawdzać TSH, zwłaszcza gdy pojawią się objawy niedoczynności tarczycy. W rzucaniu palenia może pomóc lekarz rodzinny.

Źródła

  1. Wiersinga WM. Smoking and thyroid. Clinical Endocrinology 2013https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23581474/ (otwiera się w nowej karcie)
  2. Carlé A i wsp. Smoking cessation is followed by a sharp but transient rise in the incidence of overt autoimmune hypothyroidism. Clinical Endocrinology 2012https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22651374/ (otwiera się w nowej karcie)
  3. mp.pl/pacjent. Choroba Gravesa i Basedowa: przyczyny, objawy, dieta i leczeniehttps://www.mp.pl/pacjent/endokrynologia/choroby/294796,choroba-gravesa-i-basedowa-przyczyny-objawy-dieta-i-leczenie (otwiera się w nowej karcie)

Autor tekstu

Redaktorka medyczna i analityczka treści zdrowotnych.

Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej. Zasady redakcyjne