Szczepienia

Szczepienia przeciw COVID-19 w sezonie 2026/2027 – kto, gdzie i jak?

szczepienia przeciw covid-19

W sezonie 2026/2027 szczepienia przeciw COVID-19 są bezpłatne dla osób uprawnionych do świadczeń NFZ i nie wymagają e-skierowania. Stosuje się jedną szczepionkę mRNA dostosowaną do wariantu XFG. Szczególnie zalecane są osobom po 60. roku życia, przewlekle chorym i kobietom w ciąży.

Jakie szczepienia obowiązują w sezonie 2026/2027?

Zasady sezonu opisuje Komunikat nr 39 Ministra Zdrowia z 7 września 2026 r. Szczepionkę kupuje Minister Zdrowia, a kwalifikację i wykonanie szczepienia finansuje NFZ – osoby uprawnione do świadczeń nie płacą. Stosowana jest szczepionka mRNA dostosowana do wariantu XFG, podawana domięśniowo.

Szczepionki są co sezon aktualizowane do krążących wariantów wirusa, podobnie jak szczepionki przeciw grypie. Zasady mogą się zmieniać w trakcie sezonu – aktualne informacje podaje pacjent.gov.pl.

Komu szczepienie jest zalecane?

Zaszczepić może się każdy od 6. miesiąca życia, ale szczególnie zalecane jest:

  • osobom po 60. roku życia, zwłaszcza po 75.,
  • dzieciom i dorosłym z chorobami przewlekłymi: cukrzycą, chorobami serca, płuc, nerek i wątroby, otyłością olbrzymią (BMI ≥ 40), aktywną chorobą nowotworową, zaburzeniami neurorozwojowymi,
  • osobom z obniżoną odpornością (także z powodu leczenia),
  • mieszkańcom placówek opieki długoterminowej i ich opiekunom,
  • kobietom w ciąży – szczepienie chroni też niemowlę w pierwszych miesiącach życia,
  • pracownikom ochrony zdrowia.

Ile dawek?

  • od 12 lat: 1 dawka (50 µg),
  • 5–11 lat: 1 dawka pediatryczna (25 µg),
  • 6 miesięcy – 4 lata: 1 dawka pediatryczna, jeśli dziecko było wcześniej szczepione lub przechorowało COVID-19; 2 dawki w odstępie co najmniej 28 dni, jeśli nie było szczepione.

Osoby z ciężkimi zaburzeniami odporności mogą dostać dodatkową dawkę, najwcześniej 2 miesiące po poprzedniej – decyduje lekarz.

Gdzie się zaszczepić i czy potrzebne jest skierowanie?

Szczepienia wykonują przychodnie POZ oraz apteki, które mają umowę z NFZ na szczepienia przeciw COVID-19. E-skierowanie nie jest potrzebne. Termin ustalasz bezpośrednio w punkcie szczepień – zapytaj w swojej przychodni lub aptece, od jakiego wieku szczepią. Przed szczepieniem osoba kwalifikująca pyta o zdrowie i wcześniejsze reakcje na szczepionki.

Szczepionkę przeciw COVID-19 można podać tego samego dnia co szczepionkę przeciw grypie (w różne miejsca) albo w dowolnym odstępie od innych szczepionek.

Czy szczepienie w ciąży jest bezpieczne?

Tak. Szczepionki mRNA są zalecane w ciąży, a duże badania nie wykazały zwiększonego ryzyka poronienia, wad wrodzonych ani porodu przedwczesnego. COVID-19 w ciąży częściej przebiega ciężko, a przeciwciała matki chronią noworodka. Szczepić można się także podczas karmienia piersią.

Jak działa szczepionka mRNA?

Szczepionka zawiera instrukcję (mRNA) do wytworzenia białka kolca wirusa. Komórki przez krótki czas wytwarzają to białko, a układ odpornościowy uczy się je rozpoznawać. mRNA szybko się rozkłada i nie wnika do jądra komórkowego, więc nie zmienia DNA.

Odczyny po szczepieniu

Najczęściej pojawiają się ból i obrzęk w miejscu wkłucia, zmęczenie, ból głowy i mięśni, dreszcze lub stan podgorączkowy. Mijają zwykle w 1–3 dni. Przy gorączce lub bólu można przyjąć lek przeciwgorączkowy zgodnie z ulotką.

Ciężka reakcja alergiczna (anafilaksja) zdarza się bardzo rzadko, dlatego po szczepieniu zostaje się w punkcie przez 15 minut. Rzadko, częściej u młodych mężczyzn, występuje zapalenie mięśnia sercowego. Ból w klatce piersiowej, duszność lub kołatanie serca w ciągu kilku dni po szczepieniu wymagają pilnej pomocy lekarskiej (112).

Najczęstsze pytania

Czy za szczepienie trzeba zapłacić?

Nie, jeśli masz prawo do świadczeń NFZ. Osoby bez tego prawa mogą zaszczepić się odpłatnie, jeśli punkt wykonuje takie szczepienia.

Czy mogę zaszczepić się razem z grypą?

Tak. Obie szczepionki można podać podczas jednej wizyty, w różne ramiona.

Przechorowałem COVID-19 – czy mam się szczepić?

Przechorowanie nie wyklucza szczepienia. Zwykle szczepi się po ustąpieniu objawów; o odstępie od infekcji zdecyduje osoba kwalifikująca do szczepienia.

Źródła

  1. Ministerstwo Zdrowia. Komunikat nr 39 w sprawie realizacji szczepień przeciw COVID-19 w sezonie 2026/2027 (7.09.2026)https://www.gov.pl/web/zdrowie/komunikat-nr-39-ministra-zdrowia-w-sprawie-realizacji-szczepien-przeciw-covid-19-w-sezonie-20262027 (otwiera się w nowej karcie)
  2. Szczepienia.Info (NIZP PZH–PIB). COVID-19https://szczepienia.pzh.gov.pl/szczepionki/covid-19/ (otwiera się w nowej karcie)
  3. pacjent.gov.pl. Szczepienie przeciw COVID-19https://pacjent.gov.pl/szczepienie-przeciw-covid-19 (otwiera się w nowej karcie)
  4. European Medicines Agency. COVID-19https://www.ema.europa.eu/en/human-regulatory-overview/public-health-threats/coronavirus-disease-covid-19 (otwiera się w nowej karcie)
  5. pacjent.gov.pl — pacjent.gov.plhttps://pacjent.gov.pl/szczepienia (otwiera się w nowej karcie)

Autor tekstu

Lekarz w trakcie specjalizacji z urologii. Prawo wykonywania zawodu lekarza nr 3707531.

Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej. Zasady redakcyjne