
Jak dbać o zdrowie psychiczne?
Zdrowie psychiczne obejmuje dobre samopoczucie emocjonalne, psychiczne i społeczne. Wpływa na to, jak myślimy, czujemy, działamy, dokonujemy wyborów i odnosimy się do…

Escitalopram (w polskich dokumentach leku escytalopram) to lek przeciwdepresyjny na receptę z grupy SSRI. Stosuje się go w leczeniu depresji i niektórych zaburzeń lękowych. Wyjaśniamy, jak działa escitalopram, kiedy zaczyna działać, jakie może mieć skutki uboczne i kiedy potrzebna jest pilna pomoc. Opis opiera się na Charakterystyce Produktu Leczniczego (ChPL). O tym, czy lek jest dla Ciebie odpowiedni, i o wystawieniu recepty decyduje lekarz po wywiadzie.
Escitalopram należy do grupy selektywnych inhibitorów zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI). Według ChPL stosuje się go w leczeniu dużych epizodów depresji, zaburzenia lękowego z napadami lęku (lęku napadowego) z agorafobią lub bez niej, fobii społecznej, uogólnionego zaburzenia lękowego oraz zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego. Zaburzenia lękowe bywają potocznie nazywane nerwicą. Lek hamuje ponowne wychwytywanie serotoniny przez komórki nerwowe, dzięki czemu więcej tego przekaźnika pozostaje w miejscu połączeń między nimi. Escitalopramu nie stosuje się u osób poniżej 18 lat.
Escitalopram przyjmuje się w ramach leczenia prowadzonego przez lekarza, który ustala dawkę i czas terapii. Więcej o zaburzeniach lękowych przeczytasz w osobnym artykule.
Escitalopram nie działa od razu. Według ChPL działanie przeciwdepresyjne pojawia się zwykle po 2–4 tygodniach regularnego przyjmowania leku, podobnie złagodzenie objawów fobii społecznej. W zaburzeniu lękowym z napadami lęku pełne działanie osiąga się po około 3 miesiącach. Działania niepożądane występują najczęściej w pierwszym lub drugim tygodniu leczenia i zwykle słabną, gdy leczenie jest kontynuowane. Lek może powodować zarówno bezsenność, jak i senność. Jeśli dolegliwości są uciążliwe, nie zmieniaj dawki samodzielnie, tylko omów je z lekarzem.
Według ChPL często występuje zmiana apetytu (zmniejszenie lub zwiększenie) oraz przyrost masy ciała, a niezbyt często utrata masy ciała. Jeśli masa ciała wyraźnie się zmienia, powiedz o tym lekarzowi.
Najczęstsze działania niepożądane escitalopramu to według ChPL nudności i ból głowy. Często występują też bezsenność lub senność, zawroty głowy, drżenie, lęk i niepokój, nietypowe sny, obniżenie popędu płciowego, biegunka lub zaparcie, wymioty, suchość w ustach, nadmierne pocenie się, bóle stawów i mięśni, zmęczenie, a u mężczyzn zaburzenia wytrysku i impotencja. Pełna lista znajduje się w ulotce.
Kiedy potrzebna jest pilna pomoc?
Według ChPL nie należy spodziewać się interakcji escitalopramu z alkoholem, ale, jak przy innych lekach działających na psychikę, picie alkoholu w czasie leczenia nie jest zalecane. Przed rozpoczęciem leczenia powiedz lekarzowi o wszystkich przyjmowanych lekach i preparatach ziołowych. Escitalopramu nie wolno łączyć m.in. z inhibitorami MAO i lekami wydłużającymi odstęp QT. Ostrożności wymaga też łączenie go np. z tramadolem, tryptanami, preparatami z dziurawcem, lekami zmniejszającymi krzepliwość krwi i niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi.
Przeczytaj również o depresji, jej objawach i leczeniu.
Escitalopram działa poprzez selektywne hamowanie wychwytu zwrotnego serotoniny w ośrodkowym układzie nerwowym, co prowadzi do stopniowego zwiększenia dostępności tego neuroprzekaźnika w przestrzeni synaptycznej. Serotonina odgrywa kluczową rolę w regulacji nastroju, lęku, snu, apetytu oraz reakcji emocjonalnych, dlatego jej stabilizacja jest jednym z podstawowych celów leczenia zaburzeń depresyjnych i lękowych. Według ChPL escitalopram prawie nie działa na inne receptory, a hamowanie wychwytu serotoniny jest jedynym poznanym mechanizmem jego działania.
Poprawa samopoczucia nie jest natychmiastowa. Dlatego ważne jest regularne przyjmowanie leku zgodnie z zaleceniami lekarza, także wtedy, gdy w pierwszych tygodniach nie widać efektów.
Escitalopram stosuje się nie tylko w leczeniu depresji, ale także w zaburzeniach lękowych, takich jak uogólnione zaburzenie lękowe, fobia społeczna i lęk napadowy. Lęk często daje też objawy z ciała (somatyczne), np. kołatanie serca, napięcie mięśni, dolegliwości żołądkowo-jelitowe czy uczucie duszności. Gdy leczenie zmniejsza lęk, te objawy mogą również słabnąć. Nowe lub nasilające się objawy z ciała trzeba jednak omówić z lekarzem, bo nie zawsze wynikają z lęku. Silny ból w klatce piersiowej lub nagła duszność wymagają pilnej pomocy pod numerem 112 lub 999.
Według ChPL u niektórych osób z lękiem napadowym objawy lękowe mogą nasilić się na początku leczenia. Ta reakcja zwykle ustępuje w ciągu dwóch tygodni dalszego przyjmowania leku, a aby zmniejszyć jej ryzyko, lekarz zaczyna leczenie od małej dawki. Jeśli niepokój jest silny, skontaktuj się z lekarzem.
Leczenie escitalopramem zwykle trwa wiele miesięcy. Według ChPL w depresji po ustąpieniu objawów leczenie kontynuuje się jeszcze przez co najmniej 6 miesięcy, aby utrwalić poprawę. Długość leczenia lekarz ustala indywidualnie, zależnie od przebiegu choroby i reakcji na lek.
Leku nie należy odstawiać nagle ani samodzielnie. Po przerwaniu leczenia, zwłaszcza nagłym, często pojawiają się objawy odstawienne, np. zawroty głowy, zaburzenia czucia (mrowienie, wrażenie „porażenia prądem”), zaburzenia snu, niepokój, nudności, drżenie, pocenie się, ból głowy lub kołatanie serca. Zwykle są łagodne lub umiarkowane i mijają w ciągu około 2 tygodni, ale u niektórych osób trwają dłużej. Dawkę zmniejsza się stopniowo, pod kontrolą lekarza.
W ciąży escitalopram stosuje się tylko wtedy, gdy jest to bezwzględnie konieczne. Jeśli zajdziesz w ciążę w trakcie leczenia, nie przerywaj go nagle, tylko skontaktuj się z lekarzem.
Wiele osób obawia się, że escitalopram wpłynie na pracę, koncentrację lub prowadzenie samochodu. Według ChPL lek nie wpływa na sprawność intelektualną ani psychofizyczną, ale każdy lek działający na psychikę może u niektórych osób osłabiać zdolność oceny sytuacji lub sprawność. Na początku leczenia mogą też wystąpić senność, zawroty głowy lub zmęczenie.
Dlatego zachowaj ostrożność przy prowadzeniu pojazdów i obsłudze maszyn na początku leczenia i po każdej zmianie dawki, dopóki nie wiesz, jak reagujesz na lek. W razie wątpliwości zapytaj lekarza.