Interna

Dlaczego czasem boli nas serce? Co warto o tym wiedzieć, zanim wpadniemy w panikę

dlaczego czasem boli serce, dlaczego czasem kluje serce, ból w klatce piersiowej, przyczyny bólu serca, serce a stres, skurcz naczyń wieńcowych, bóle nerwowe w klatce piersiowej, refluks a serce, bóle serca po wysiłku, zdrowie sercowo-naczyniowe

Chyba każdy z nas zna to uczucie – nagły ból w klatce piersiowej, ukłucie gdzieś w okolicy serca. Zdarzyło się, prawda? Pierwsza myśl często brzmi: „Czy to coś poważnego?”. A potem w głowie pojawia się milion scenariuszy, od przetrenowania po coś znacznie groźniejszego. Ale spokojnie, zanim wpadniemy w panikę, warto zrozumieć, co może być przyczyną takich dolegliwości.

Ból w okolicy serca często ma przyczynę poza sercem, np. w mięśniach klatki piersiowej, przełyku lub nerwach. Na podstawie samego bólu nie da się jednak tego rozstrzygnąć. Jeśli ból lub ucisk w klatce piersiowej jest silny, nie mija po kilku minutach, promieniuje do ręki, szyi, żuchwy lub pleców albo towarzyszą mu duszność, zimny pot, nudności lub osłabienie, zadzwoń pod 112 lub 999.

Ból w okolicy serca często ma przyczynę poza sercem, np. w mięśniach klatki piersiowej, przełyku lub nerwach. Na podstawie samego bólu nie da się jednak tego rozstrzygnąć. Jeśli ból lub ucisk w klatce piersiowej jest silny, nie mija po kilku minutach, promieniuje do ręki, szyi, żuchwy lub pleców albo towarzyszą mu duszność, zimny pot, nudności lub osłabienie, zadzwoń pod 112 lub 999.

Kiedy ból serca nie dotyczy serca?

Ból odczuwany w okolicy serca często nie ma związku z sercem. Jedną z przyczyn są przeciążone mięśnie klatki piersiowej, np. po treningu lub urazie. Taki ból zwykle nasila się przy ruchu, kaszlu lub głębokim wdechu, a miejsce bywa bolesne przy ucisku. Inną częstą przyczyną jest refluks. Pieczenie za mostkiem po obfitym posiłku lub po położeniu się często wynika z cofania się kwasu żołądkowego, ale podobnie może objawiać się choroba serca. Jeśli to pierwszy taki epizod albo ból jest silny, potrzebna jest ocena lekarza.

Ukłucia w klatce piersiowej mogą też wynikać z podrażnienia nerwów, czyli nerwobólu. Dlaczego czasem kłuje serce? Często właśnie z tego powodu. Taki ból bywa ostry, jednostronny i nasila się przy dotyku wzdłuż przebiegu nerwu. Podobny ból z wysypką z pęcherzyków po jednej stronie ciała może oznaczać półpasiec.

Jak stres wpływa na serce?

Silny stres może wywołać uczucie ściskania w klatce piersiowej. Serce bije wtedy szybciej, a mięśnie się napinają, co może dawać ból lub dyskomfort.

Bólu w klatce piersiowej nie należy jednak z góry przypisywać stresowi. Stres i silne emocje mogą też wywołać napad dławicy piersiowej u osoby z chorobą wieńcową. Jeśli ból powtarza się w stresujących sytuacjach, skonsultuj go z lekarzem, a przy objawach alarmowych opisanych wyżej dzwoń pod 112 lub 999.

Dlaczego czasem kluje serce i co to oznacza?

Kłujący ból w klatce piersiowej często wiąże się z nagłą zmianą pozycji ciała, ruchem lub głębokim wdechem. Bywa jednak, że ból w klatce piersiowej ma przyczynę sercową. Ból związany z niedokrwieniem serca częściej przypomina ucisk, gniecenie lub pieczenie niż kłucie i może pojawiać się przy wysiłku, stresie, emocjach lub na zimnie. Taki ból zawsze wymaga oceny lekarza.

Czy ból serca po wysiłku to sygnał ostrzegawczy?

Ból, ucisk lub pieczenie w klatce piersiowej, które pojawiają się przy wysiłku i mijają po odpoczynku, mogą być objawem choroby wieńcowej (dławicy piersiowej). Trzeba je jak najszybciej omówić z lekarzem, nawet jeśli szybko ustępują. Ból przeciążonych mięśni po treningu zwykle nasila się przy ruchu lub ucisku konkretnego miejsca i słabnie, gdy mięsień odpoczywa. Jeśli ból nie mija po odpoczynku, promieniuje do ręki, szyi lub żuchwy albo towarzyszą mu duszność, zawroty głowy lub omdlenie, zadzwoń pod 112 lub 999. Nie jedź sam do szpitala.

Jak dbać o serce na co dzień?

Ryzyko chorób serca zmniejszają regularny ruch, dieta z małą ilością przetworzonej żywności, soli i tłuszczów nasyconych, niepalenie tytoniu oraz kontrola ciśnienia, cholesterolu i cukru we krwi. Pomaga też ograniczanie przewlekłego stresu i odpowiednia ilość snu.

Jak lekarz odróżnia groźne przyczyny bólu w klatce piersiowej od niegroźnych?

W praktyce klinicznej ból w klatce piersiowej zawsze traktowany jest jako objaw wymagający uważnej analizy. Lekarz nie skupia się wyłącznie na samym bólu, ale ocenia jego charakter, czas trwania, okoliczności występowania oraz objawy towarzyszące. Lekarz pyta, czy ból narasta przy wysiłku, czy pojawia się w spoczynku, czy promieniuje do ramienia, szyi lub pleców oraz czy towarzyszą mu duszność, nudności albo zimne poty.

Przyczyną mogą być nie tylko choroby serca, ale też płuc, przełyku, mięśni i kości klatki piersiowej, a także zaburzenia lękowe. Wiele bólów w klatce piersiowej nie ma podłoża sercowego, ale nie da się tego ustalić bez badania. Lekarz najpierw wyklucza stany zagrożenia życia, często na podstawie EKG i badań krwi.

Kiedy ból w klatce piersiowej wymaga pilnej pomocy medycznej?

Szczególnie niepokojący jest ból o charakterze ucisku, gniecenia lub pieczenia za mostkiem, który pojawia się w spoczynku albo nie mija po kilku minutach odpoczynku. Może promieniować do szyi, żuchwy, barku, ręki lub nadbrzusza. Takie objawy mogą wskazywać na niedokrwienie mięśnia sercowego lub zawał.

Sygnałem alarmowym jest także ból połączony z dusznością, zimnym potem, nudnościami, nagłym osłabieniem lub omdleniem. W takiej sytuacji zadzwoń pod 112 lub 999 i nie jedź sam do szpitala. Przy zawale liczy się czas, dlatego lepiej wezwać pomoc „na wyrost” niż zbyt późno.

Dlaczego czynniki ryzyka mają znaczenie?

Nie każdy ból w klatce piersiowej oznacza chorobę serca, ale u osób z określonymi czynnikami ryzyka prawdopodobieństwo, że ból ma przyczynę sercową, jest większe. Do najważniejszych należą nadciśnienie tętnicze, palenie papierosów, cukrzyca, otyłość brzuszna oraz dodatni wywiad rodzinny w kierunku chorób serca.

Dlatego lekarz zawsze pyta o choroby przewlekłe, przyjmowane leki, palenie i choroby serca w rodzinie. Ten sam objaw może mieć zupełnie inne znaczenie u młodej, zdrowej osoby niż u kogoś z nadciśnieniem, cukrzycą lub chorobą serca. Regularne badania kontrolne pomagają wcześnie wykryć te czynniki ryzyka.

Najczęstsze pytania

Czy ból serca może być spowodowany dietą?

Pośrednio tak. Dieta bogata w tłuszcze nasycone i sól sprzyja miażdżycy i nadciśnieniu, a te zwiększają ryzyko choroby wieńcowej. Pieczenie za mostkiem po obfitym posiłku bywa też objawem refluksu.

Czy zimna pogoda wpływa na ból serca?

Tak, zimno może wywołać ból u osób z chorobą wieńcową. Ból w klatce piersiowej, który pojawia się na mrozie lub przy wysiłku na zimnie, trzeba skonsultować z lekarzem.

Czy ból w klatce piersiowej zawsze wymaga wizyty u lekarza?

Krótki ból, który wyraźnie wiąże się z ruchem, uciskiem lub oddechem, często ma przyczynę mięśniową. Ból nowy, nawracający albo pojawiający się przy wysiłku trzeba skonsultować z lekarzem. Ból silny, trwający dłużej niż kilka minut lub z dusznością, zimnym potem albo promieniowaniem do ręki czy żuchwy to powód, by zadzwonić pod 112 lub 999.

Źródła

  1. European Society of Cardiology. 2023 ESC Guidelines for the management of acute coronary syndromeshttps://www.escardio.org/guidelines/clinical-practice-guidelines/all-esc-practice-guidelines/acute-coronary-syndromes-acs-guidelines/ (otwiera się w nowej karcie)
  2. mp.pl/pacjent. Ból i kłucie w klatce piersiowej - rodzaje i najczęstsze przyczynyhttps://www.mp.pl/pacjent/objawy/175306,bol-i-klucie-w-klatce-piersiowej-rodzaje-i-najczestsze-przyczyny (otwiera się w nowej karcie)
  3. NHS. Chest painhttps://www.nhs.uk/conditions/chest-pain/ (otwiera się w nowej karcie)
  4. NHS. Anginahttps://www.nhs.uk/conditions/angina/ (otwiera się w nowej karcie)
  5. NHS. Heart attack – symptomshttps://www.nhs.uk/conditions/heart-attack/symptoms/ (otwiera się w nowej karcie)

Autor tekstu

Redaktorka medyczna i analityczka treści zdrowotnych.

Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej. Zasady redakcyjne