Świerzb to zakaźna choroba skóry wywoływana przez pasożyta, świerzbowca ludzkiego. Typowe są silny świąd nasilający się nocą, drobne grudki i cienkie nory, zwłaszcza między palcami i na nadgarstkach. Leczy się go lekiem przeciwświerzbowcowym, jednocześnie u chorego i jego bliskich.
Świerzb to pasożytnicza choroba skóry wywoływana przez świerzbowca ludzkiego. Samica drąży drobne tunele w powierzchownej warstwie skóry i składa w nich jaja.
Świerzb może dotknąć każdego, niezależnie od wieku i higieny.
Typowy jest silny świąd, nasilony wieczorem i w nocy. Możliwe objawy świerzbu to:
Przy pierwszym zakażeniu nawet po kilku tygodniach, a już wtedy można zarażać. Przy kolejnym po kilku dniach.
Rozmieszczenie zmian zależy też od wieku.
Najbardziej typowe miejsce grudek i nor.
Także brzuch.
U kobiet okolica piersi, u mężczyzn skóra narządów płciowych, gdzie mogą utrzymywać się swędzące guzki.
Zmiany mogą być też na głowie, twarzy, szyi, dłoniach i podeszwach, podobnie u części osób starszych.
Świerzb przenosi się głównie przez dłuższy kontakt skóry ze skórą osoby zakażonej:
Krótki uścisk dłoni zwykle nie wystarcza. Inaczej jest przy świerzbie norweskim.
Rzadki świerzb norweski (strupiejący) ma ogromną liczbę pasożytów i jest dużo bardziej zakaźny niż klasyczny.
Przesuń tabelę w bok
| Klasyczny świerzb | Świerzb norweski | |
|---|---|---|
| Częstość | Większość przypadków | Znacznie rzadszy |
| Zmiany na skórze | Drobne grudki i nory | Grube, łuszczące się lub strupiejące zmiany |
| Świąd | Nasila się w nocy | Może być paradoksalnie słabszy |
| Liczba pasożytów | Stosunkowo niewielka | Ogromna liczba |
| Zakażenie | Zwykle przez dłuższy bezpośredni kontakt skóry | Także przez odzież, pościel czy meble |
| Kogo dotyczy | Każdego, niezależnie od wieku i higieny | Częściej osób starszych, z obniżoną odpornością oraz tych, które nie czują lub nie zgłaszają świądu |
| Postępowanie | Lek przeciwświerzbowcowy, równocześnie u domowników | Szybka konsultacja lekarska i intensywne leczenie |
Często wystarczą objawy, miejsce zmian i podobny świąd u bliskich.
Czy świąd nasila się w nocy i czy mają go domownicy lub partner.
Grudki, przeczosy i nory w typowych miejscach.
Ułatwia dostrzeżenie świerzbowca lub końca nory.
Przy wątpliwościach szuka się w materiale ze zmiany pasożytów lub jaj.
Brak świerzbowca w jednej próbce nie zawsze wyklucza chorobę. W klasycznym świerzbie na całym ciele może być tylko kilka pasożytów.
Potrzebny jest lek na świerzbowce, jednoczesne leczenie bliskich i pranie ubrań oraz pościeli.
Lek miejscowy w stężeniu 5%, stosowany według zaleceń lekarza i ulotki. Często trzeba go powtórzyć.
Lek doustny, m.in. przy świerzbie strupiejącym. WHO nie zaleca jej w ciąży ani u dzieci ważących poniżej 15 kg.
Domownicy i bliskie osoby leczą się jednocześnie, nawet bez świądu.
Przy ropnych zmianach lub bólu od drapania lekarz może zalecić dodatkowe leczenie.
Może trwać kilka tygodni i nie musi oznaczać nieudanego leczenia. Zgłoś się ponownie przy nowych norach lub grudkach albo gdy świąd narasta.
Gdy zmiany dotyczą niemowlęcia, kobiety w ciąży lub są grube i strupiejące, potrzebna jest wizyta osobiście.
Lek u jednej osoby nie wystarczy, jeśli pasożyt krąży w domu.
Porządki nie zastępują leku.
Nie zastępują leczenia, a mogą podrażnić swędzącą, uszkodzoną skórę.
Przy zwykłym świerzbie nie. Ważniejsze jest leczenie bliskich i pranie.
U dzieci zmiany bywają rozleglejsze, a świąd zaburza sen. Nie wszystkie leki są bezpieczne dla niemowląt, więc leczenie małego dziecka ustala lekarz.
Świerzbowce zwierzęce mogą przejściowo wywołać swędzenie, ale nie rozmnażają się na człowieku. Chore zwierzę powinien zbadać weterynarz.
Skonsultuj się z lekarzem przy podejrzeniu świerzbu, zwłaszcza w tych sytuacjach.
Szybszej konsultacji wymagają objawy zakażenia bakteryjnego skóry, czyli narastający ból, ropna wydzielina, nasilone zaczerwienienie, obrzęk lub gorączka.
Wpisz jego nazwę. Lekarz na konsultacji online oceni, czy może wystawić e-receptę na kontynuację leczenia. Płacisz za konsultację: 55 zł, nie za receptę.
Konsultacja nie gwarantuje wystawienia recepty. Nowe objawy lub zmianę leczenia omów z lekarzem.
Typowe miejsca to przestrzenie między palcami, nadgarstki, pachy, okolica pasa, pośladki, okolice piersi i narządów płciowych. U małych dzieci także głowa, dłonie i stopy.
Świąd może występować przez cały dzień, ale charakterystyczne jest jego wyraźne nasilenie nocą.
Tak, ale przy klasycznej postaci to rzadsza droga niż bezpośredni kontakt skóry. Przez przedmioty znacznie łatwiej przenosi się świerzb strupiejący (norweski).
Świerzb wymaga leczenia preparatem zabijającym pasożyta. Samo łagodzenie świądu nie usuwa przyczyny choroby.
CDC podaje, że temperatura powyżej ok. 50°C przez 10 minut zabija świerzbowce i ich jaja. Pierz i susz rzeczy w najwyższej temperaturze, na jaką pozwala tkanina. Rzeczy, których nie można wyprać, zamknij szczelnie w worku na kilka dni.
