Co warto robić?
- leczyć infekcje zgodnie z zaleceniami
- szczepić się zgodnie z zaleceniami
- myć ręce i dbać o rany
Sepsa
Sepsa to stan zagrożenia życia, w którym nieprawidłowa reakcja organizmu na zakażenie uszkadza narządy. Może rozwinąć się po zakażeniu płuc, dróg moczowych, jamy brzusznej, skóry lub innych narządów. Objawy narastają szybko, dlatego podejrzenie sepsy wymaga pilnej pomocy i leczenia w szpitalu.
Co to jest sepsa?
Sepsa to stan zagrożenia życia, w którym nieprawidłowa reakcja organizmu na zakażenie bakteryjne, wirusowe lub grzybicze zaburza pracę narządów. Może rozwinąć się w ciągu godzin, dlatego liczy się czas rozpoczęcia leczenia.
Objawy sepsy
Objawy sepsy zależą od źródła zakażenia i wieku.
- Gorączka lub niska temperatura, dreszcze
- Szybkie tętno
- Szybki lub utrudniony oddech
- Silny ból, bardzo złe samopoczucie
- Splątanie lub zaburzenia świadomości
- Spadek ciśnienia
- Zimna i blada lub marmurkowa skóra
- Mało moczu
Nie każdy ma wysoką gorączkę. U seniorów, małych dzieci i osób z obniżoną odpornością objawy bywają nietypowe.
Najważniejsze sygnały alarmowe sepsy
Gdy w czasie infekcji pojawią się te objawy lub stan gwałtownie się pogarsza, dzwoń pod 112 lub 999.
Duszność i szybki oddech
Trudno wypowiedzieć pełne zdanie.
Splątanie i senność
Problemy z orientacją, trudny kontakt, zmiana zachowania.
Spadek ciśnienia, szybkie tętno
Zawroty głowy, zimne kończyny, omdlenie lub utrata przytomności.
Mało moczu
Może oznaczać, że nerki są źle ukrwione.
Od czego powstaje sepsa?
Sepsa jest powikłaniem zakażenia. Najczęstsze przyczyny sepsy to:
Zapalenie płuc: Bakteryjne lub wirusowe
Zakażenie układu moczowego: W tym odmiedniczkowe zapalenie nerek
Jama brzuszna i drogi żółciowe: Czasem trzeba opróżnić ropień lub operować
Skóra i tkanki miękkie
Cewniki i urządzenia medyczne: Drobnoustroje wnikają wzdłuż cewnika
Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: Wymaga pilnego leczenia
Zakażenia po operacji
Kto jest najbardziej narażony na sepsę?
Sepsa może dotyczyć każdego, ale w tych grupach ryzyko jest większe.
Starszy wiek
Zwłaszcza przy wielu chorobach przewlekłych.
Małe dzieci
Objawy bywają nietypowe, np. słabe karmienie, nadmierna senność, zmiana zachowania.
Osłabiona odporność
Np. leczenie immunosupresyjne, choroba nowotworowa, przeszczepienie, niektóre niedobory odporności.
Choroby przewlekłe
Np. choroby nerek, wątroby, płuc i cukrzyca.
Czy sepsa i posocznica to to samo?
„Posocznica” to dawne, nieprecyzyjne określenie. Sepsa to nie bakterie we krwi, tylko zagrażające życiu zaburzenie pracy narządów. Posiew krwi może być przy niej ujemny.
Jak diagnozuje się sepsę?
Nie ma jednego badania na sepsę. Lekarze szukają źródła zakażenia i oceniają pracę narządów.
| Badanie / ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|
| Badanie lekarskie | Podstawowe parametry Ciśnienie, tętno, temperatura, oddech, saturacja, świadomość, mocz. |
| Badania krwi | Morfologia i praca narządów Elektrolity, nerki, wątroba, krzepnięcie. |
| Mleczan | Ukrwienie tkanek Pokazuje ciężkość stanu. |
| Posiewy | Szukanie drobnoustroju Krew i np. mocz, plwocina lub rana, jeśli nie opóźnia to leczenia. |
| Badania obrazowe | Szukanie źródła zakażenia RTG, USG lub tomografia. |
| Ocena niewydolności narządów | Monitorowanie Lekarze stale obserwują pracę narządów. |
Ważne: przy podejrzeniu sepsy badania i leczenie prowadzi się równolegle. Nie czeka się na wszystkie wyniki, gdy stan chorego zagraża życiu.
Leczenie sepsy
Sepsę leczy się w szpitalu, często na oddziale intensywnej terapii.
Antybiotyki
Przy podejrzeniu zakażenia bakteryjnego jak najszybciej. Po wynikach posiewów leczenie można zmienić.
Płyny dożylne
Poprawiają przepływ krwi przez narządy.
Leki podnoszące ciśnienie
Gdy mimo płynów ciśnienie jest za niskie, pod ścisłą kontrolą.
Usunięcie źródła zakażenia
Np. opróżnienie ropnia, usunięcie cewnika, oczyszczenie rany lub operacja.
Wsparcie narządów
Tlen, wentylacja mechaniczna, dializa lub inne metody.
Sepsa a wstrząs septyczny
Większość zakażeń nie prowadzi do sepsy. Sepsa i wstrząs septyczny wymagają pilnego leczenia w szpitalu.
Sepsa
Zagrażające życiu zaburzenie pracy narządów spowodowane nieprawidłową reakcją organizmu na zakażenie.
Wstrząs septyczny
Najcięższa postać z głębokimi zaburzeniami krążenia. Wymaga leków podnoszących ciśnienie i intensywnej terapii.
„Ciężka sepsa” to dawny termin, dziś zbędny, bo każda sepsa zaburza pracę narządów.
Jakie mogą być powikłania sepsy?
Możliwe powikłania sepsy to niewydolność nerek lub oddechowa, zaburzenia krzepnięcia, uszkodzenie serca, zaburzenia świadomości, wstrząs septyczny i niewydolność wielu narządów. Ryzyko rośnie, gdy leczenie zaczyna się późno. Część problemów trwa po wyjściu ze szpitala.
Jak zmniejszyć ryzyko sepsy?
Nie każdej sepsie da się zapobiec, ale można zmniejszyć ryzyko.
Czego lepiej unikać?
- czekania w domu przy splątaniu, narastającej duszności lub omdleniu
- przypadkowych antybiotyków
- przerywania zaleconego leczenia bez konsultacji
- lekceważenia pogorszenia u dziecka lub seniora
Jaki lekarz zajmuje się sepsą?
Podejrzenie sepsy wymaga pilnej oceny w szpitalu. Leczą ją m.in. lekarz medycyny ratunkowej, internista, anestezjolog, specjalista chorób zakaźnych, a gdy trzeba usunąć źródło zakażenia, chirurg.
Leczysz się już? Przedłuż e-receptę na swój lek
Wpisz jego nazwę. Lekarz na konsultacji online oceni, czy może wystawić e-receptę na kontynuację leczenia. Płacisz za konsultację: 55 zł, nie za receptę.
Konsultacja nie gwarantuje wystawienia recepty. Nowe objawy lub zmianę leczenia omów z lekarzem.
Lekarze, którzy mogą pomóc
Zobacz wszystkich
Najczęstsze pytania
Czy sepsa zawsze powoduje gorączkę?
Nie. Temperatura może być wysoka, prawidłowa, a nawet obniżona.
Czy sepsa jest zaraźliwa?
Sama sepsa nie jest zaraźliwa. Zaraźliwy może być drobnoustrój, który wywołał zakażenie.
Czy sepsę można przeżyć?
Tak. Wielu chorych wraca do zdrowia, zwłaszcza gdy leczenie zaczyna się szybko. Sepsa może jednak prowadzić do poważnych powikłań i zgonu.
Czy sepsa u dziecka wygląda inaczej?
Może. U małych dzieci częste są objawy nietypowe: senność, słabe karmienie, zmiana zachowania, szybki oddech lub mniej moczu.
Źródła
- World Health Organization – Sepsishttps://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/sepsis (otwiera się w nowej karcie)
- NICE – Suspected sepsis: recognition, diagnosis and early management (NG51)https://www.nice.org.uk/guidance/ng51 (otwiera się w nowej karcie)
- SCCM – Surviving Sepsis Campaign Guidelines 2021https://sccm.org/clinical-resources/guidelines/guidelines/surviving-sepsis-guidelines-2021 (otwiera się w nowej karcie)
- pacjent.gov.pl – Skąd się bierze sepsa?https://pacjent.gov.pl/archiwum/2019/skad-sie-bierze-sepsa (otwiera się w nowej karcie)
