Polidaktylia
Polidaktylia to wrodzona wada, w której dziecko ma dodatkowy palec dłoni lub stopy. Może to być niewielki fragment tkanek miękkich albo palec z kością, stawem i paznokciem. Leczenie zależy od budowy palca i jego wpływu na funkcję ręki lub stopy.
Co to jest polidaktylia?
Polidaktylia to wada wrodzona, w której dziecko ma dodatkowy palec dłoni lub stopy. Nie zawsze powoduje problemy. Liczy się budowa palca i jego wpływ na chwyt, chodzenie lub dobór obuwia.
Objawy polidaktylii
Głównym objawem polidaktylii jest dodatkowy palec. Może to być:
- Niewielkie uwypuklenie skóry
- Mały palec bez pełnego szkieletu
- Pełny palec z kością i paznokciem
- Częściowe zdwojenie palca
U części dzieci wada utrudnia chwytanie, chodzenie lub dobór obuwia.
Jakie są rodzaje polidaktylii?
Rodzaj polidaktylii zależy od tego, gdzie jest dodatkowy palec.
- Polidaktylia preaksjalna
Po stronie kciuka lub dużego palca stopy. Bywa częściowym lub pełnym zdwojeniem palca.
- Polidaktylia postaksjalna
Po stronie małego palca. Jedna z najczęstszych postaci.
- Polidaktylia centralna
W środku dłoni lub stopy. Rzadsza, częściej ze złożonymi zmianami budowy kończyny.
Czy polidaktylia jest dziedziczna?
Niektóre postacie polidaktylii są dziedziczne. Izolowane bywają dziedziczone autosomalnie dominująco, czyli może wystarczyć jedna zmieniona kopia genu. Wada może też pojawić się w rodzinie po raz pierwszy.
Gdy towarzyszą jej inne wady wrodzone lub zaburzenia rozwoju, lekarz może zalecić konsultację genetyczną.
Jak diagnozuje się polidaktylię?
Polidaktylię widać zwykle zaraz po urodzeniu.
| Badanie / ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|
| Badanie lekarskie | Ocena dodatkowego palca Położenie, wielkość, ruchomość i połączenie z dłonią lub stopą. |
| RTG | Ocena kości i stawów Czy palec ma kości i jak łączy się z resztą kończyny. |
| Badanie funkcji | Ruch i chwyt Chwyt i ruch sąsiednich palców dłoni albo ustawienie stopy i chodzenie. |
| Konsultacja genetyczna | Gdy występują inne wady Także przy podobnych przypadkach w rodzinie. |
Polidaktylia sama w sobie nie oznacza zespołu genetycznego.
Leczenie polidaktylii
Leczenie polidaktylii zależy od budowy palca i tego, czy przeszkadza.
Obserwacja
Nie każda postać wymaga szybkiego leczenia. Termin i zakres ustala się indywidualnie.
Operacja
Najczęściej usunięcie palca, a przy złożonych zmianach także odtworzenie więzadeł, ścięgien lub stawów.
Zdwojony kciuk
Chirurg zachowuje najlepsze elementy obu części, żeby kciuk był stabilny i sprawny.
Leczenie stopy
Operacja, gdy palec utrudnia noszenie butów, zaburza ustawienie innych palców albo boli.
Rehabilitacja
Po złożonych operacjach dłoni pomaga odzyskać ruch, siłę i sprawność ręki.
Nie podwiązuj palca samodzielnie. Gdy dodatkowy palec boli albo utrudnia chwyt lub chodzenie, idź do specjalisty osobiście.
Polidaktylia w badaniu prenatalnym
Dodatkowy palec bywa widoczny w rutynowym USG w ciąży. Gdy to jedyna nieprawidłowość, a w rodzinie były podobne przypadki, często jest wadą izolowaną.
Przy innych wadach lekarz może zaproponować szerszą diagnostykę prenatalną i konsultację genetyczną.
Czym różni się polidaktylia od syndaktylii?
Obie wady dotyczą dłoni i stóp, a czasem występują razem.
| Rodzaj | Charakterystyka |
|---|---|
| Polidaktylia | Palców jest więcej niż zwykle. |
| Syndaktylia | Liczba palców jest zwykle prawidłowa, ale część z nich jest zrośnięta. Czasem rozdziela się je chirurgicznie. |
Leczysz się już? Przedłuż e-receptę na swój lek
Wpisz jego nazwę. Lekarz na konsultacji online oceni, czy może wystawić e-receptę na kontynuację leczenia. Płacisz za konsultację: 55 zł, nie za receptę.
Konsultacja nie gwarantuje wystawienia recepty. Nowe objawy lub zmianę leczenia omów z lekarzem.
Najczęstsze pytania
Czy dodatkowy palec zawsze zawiera kość?
Nie. Może być jedynie fragmentem tkanek miękkich albo dobrze wykształconym palcem z kością, stawem i paznokciem.
Czy polidaktylia boli?
Zwykle sama wada nie powoduje bólu. Dolegliwości mogą pojawić się wtedy, gdy palec jest uciskany przez obuwie lub zaburza funkcję kończyny.
Czy można podwiązać dodatkowy palec nitką?
Nie należy robić tego samodzielnie. O sposobie usunięcia palca decyduje lekarz, a nieprawidłowe podwiązanie może skończyć się bolesnym nerwiakiem lub nieprawidłową blizną.
Czy polidaktylia wpływa na inteligencję?
Izolowana polidaktylia nie wpływa na rozwój intelektualny.
Źródła
- MedlinePlus Medical Encyclopedia. Polydactylyhttps://medlineplus.gov/ency/article/003176.htm (otwiera się w nowej karcie)
- Boston Children's Hospital. Polydactylyhttps://www.childrenshospital.org/conditions-treatments/polydactyly (otwiera się w nowej karcie)
- Wessel L.E. i wsp. Polydactyly: a review and update of a common congenital hand difference. Curr Opin Pediatr 2020https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31851054/ (otwiera się w nowej karcie)
