Co warto robić?
- robić badania przesiewowe szyjki macicy według zaleceń
- zgłaszać nawracające plamienia i zmianę wydzieliny
- leczyć rozpoznane infekcje
Nadżerka szyjki macicy
Nadżerka szyjki macicy to potoczne określenie ektopii lub ektropionu, czyli sytuacji, gdy delikatne komórki z kanału szyjki są widoczne na jej zewnętrznej powierzchni. Zmiana jest zwykle łagodna i często nie daje objawów, ale może powodować plamienia po stosunku, krwawienia między miesiączkami lub więcej wydzieliny.
Czym jest nadżerka szyjki macicy?
„Nadżerka szyjki macicy” to zwykle potoczna nazwa ektopii lub ektropionu. Komórki gruczołowe z kanału szyjki widać wtedy na jej powierzchni jako czerwony obszar.
Ektropion jest częsty i łagodny. Nie jest stanem przedrakowym i często nie daje dolegliwości.
Czym różnią się nadżerka, ektopia i ektropion szyjki macicy?
Nazwy bywają używane zamiennie. Najczęściej chodzi o łagodny ektropion.
| Rodzaj | Charakterystyka |
|---|---|
| Ektropion szyjki macicy | Czerwony obszar komórek gruczołowych na szyjce, który łatwiej krwawi przy dotyku. |
| Ektopia szyjki macicy | W praktyce to samo co ektropion. |
| Prawdziwa nadżerka | Ubytek nabłonka szyjki, np. po stanie zapalnym lub urazie. Wymaga ustalenia przyczyny. |
Jakie objawy daje nadżerka szyjki macicy?
Ektropion często nie daje objawów i wychodzi przypadkiem w badaniu. Jeśli objawy są, to:
- Plamienie lub krwawienie po stosunku
- Plamienia między miesiączkami
- Więcej wydzieliny, czasem z krwią
- Krwawienie przy badaniu ginekologicznym
- Dyskomfort przy współżyciu
Dają je też infekcje, polipy i inne zmiany szyjki, dlatego wymagają diagnostyki.
Od czego powstaje nadżerka szyjki macicy?
Ektropion wiąże się z działaniem estrogenów, dlatego jest częsty:
- u nastolatek i młodych kobiet,
- w ciąży i po porodzie,
- przy złożonej antykoncepcji hormonalnej.
Nie wynika ze złej higieny, zakażenia ani nowotworu.
Nadżerka szyjki macicy a hormony i ciąża
Nadżerka w ciąży
Jest częsta, a szyjka łatwiej krwawi. Każde krwawienie w ciąży omów jednak z lekarzem, bo może mieć inne przyczyny.
Antykoncepcja a ektropion
Estrogen może mu sprzyjać, a lekarz może zaproponować inną metodę. Nie odstawiaj antykoncepcji samodzielnie.
Ektropion u młodych kobiet
Bez objawów i przy prawidłowych badaniach zwykle nie wymaga leczenia.
Czy nadżerka szyjki macicy może zmienić się w raka?
Typowy ektropion nie jest zmianą przedrakową i nie zwiększa ryzyka raka szyjki macicy. Czerwony obszar może jednak mieć inne przyczyny, więc krwawień kontaktowych nie lekceważ.
Jak diagnozuje się nadżerkę szyjki macicy?
Przy nietypowym krwawieniu lub wydzielinie trzeba wykluczyć inne przyczyny.
Wywiad o krwawieniach i innych objawach
Lekarz pyta o plamienia, wydzielinę, ból i antykoncepcję.
Ocena szyjki macicy we wziernikach
Ektropion to czerwony obszar wokół ujścia kanału szyjki.
Badania w kierunku infekcji
Przy nieprawidłowej wydzielinie lub krwawieniu.
Badania przesiewowe: cytologia i HPV
Ektropion nie zmienia potrzeby ich wykonywania.
Kolposkopia: dokładniejsza ocena szyjki
Ogląd szyjki w powiększeniu, czasem z wycinkiem, gdy wygląd lub wyniki budzą wątpliwości.
Ważne: przed zabiegiem trzeba wykluczyć infekcję, stan zapalny i nieprawidłowe zmiany szyjki macicy.
Jak leczy się nadżerkę szyjki macicy?
Ektropion bez objawów zwykle nie wymaga leczenia. Rozważa się je przy uciążliwych krwawieniach lub wydzielinie.
Obserwacja
Wystarczą badania profilaktyczne. U części kobiet zmiana sama się zmniejsza.
Zmiana antykoncepcji
Gdy objawy pojawiły się przy antykoncepcji złożonej.
Przyżeganie azotanem srebra
Prosty zabieg w gabinecie przy niewielkim obszarze.
Elektrokoagulacja
Prąd niszczy powierzchowne komórki, zwykle w znieczuleniu miejscowym.
Krioterapia
Zamrożenie zmienionych komórek. Szyjka pokrywa się bardziej odpornym nabłonkiem.
Czy nadżerkę szyjki macicy trzeba usuwać?
Nie, jeśli nie daje dolegliwości, a badania szyjki są prawidłowe. Zabieg rozważa się, gdy to ektropion powoduje nawracające krwawienia lub wydzielinę. Nieprawidłowa cytologia, test HPV lub wygląd szyjki wymagają najpierw diagnostyki.
Co robić przy nadżerce szyjki macicy?
Przy ektropionie zwykle nie trzeba niczego ograniczać.
Czego lepiej unikać?
- preparatów dopochwowych bez ustalenia przyczyny
- zakładania, że każde krwawienie to „nadżerka”
- zabiegu bez wykluczenia infekcji
- rezygnowania z badań profilaktycznych
Kiedy zgłosić się do lekarza?
Zgłoś się do ginekologa, nawet przy rozpoznanym wcześniej ektropionie, gdy:
Krwawienie po stosunku wraca
Plamienia między miesiączkami
Wydzielina się zmieniła: Jest jej wyraźnie więcej lub wygląda inaczej
Bolesne współżycie
Nieprawidłowa cytologia lub HPV: Potrzebna jest dalsza diagnostyka, np. kolposkopia
Objawy mimo leczenia: Nie mijają po leczeniu infekcji albo zabiegu
Pilnej konsultacji wymagają bardzo obfite krwawienie, silny ból podbrzusza, omdlenie, wysoka gorączka albo nasilona wydzielina o nieprzyjemnym zapachu. Przy bardzo obfitym krwawieniu, silnym bólu, omdleniu lub wysokiej gorączce dzwoń pod 112 lub jedź na SOR.
Leczysz się już? Przedłuż e-receptę na swój lek
Wpisz jego nazwę. Lekarz na konsultacji online oceni, czy może wystawić e-receptę na kontynuację leczenia. Płacisz za konsultację: 55 zł, nie za receptę.
Konsultacja nie gwarantuje wystawienia recepty. Nowe objawy lub zmianę leczenia omów z lekarzem.
Najczęstsze pytania
Czy nadżerka powoduje upławy?
Ektropion może zwiększać ilość śluzowej wydzieliny. Jeśli wydzielina ma nieprzyjemny zapach, nietypowy kolor albo towarzyszą jej świąd i ból, trzeba wykluczyć infekcję.
Czy nadżerka może sama zniknąć?
Tak. U części kobiet ektropion z czasem staje się mniej widoczny bez leczenia.
Czy nadżerka powoduje krwawienie po stosunku?
Może, bo delikatne komórki na powierzchni szyjki łatwo krwawią. Powtarzające się krwawienie po współżyciu powinien jednak ocenić ginekolog.
Czy nadżerka jest częsta w ciąży?
Tak, z powodu wysokiego stężenia estrogenów. Każde krwawienie w ciąży trzeba omówić z lekarzem.
Źródła
- Cambridge University Hospitals – Cervical Ectropionhttps://www.cuh.nhs.uk/patient-information/cervical-ectropion/ (otwiera się w nowej karcie)
- Royal Free London – Cervical ectropionhttps://www.royalfree.nhs.uk/patients-and-visitors/patient-information-leaflets/cervical-ectropion (otwiera się w nowej karcie)
- Cleveland Clinic – Cervical Ectropion: Causes, Symptoms & Treatmenthttps://my.clevelandclinic.org/health/diseases/23053-cervical-ectropion (otwiera się w nowej karcie)
- mp.pl/pacjent – Ektopia szyjki macicy. Przyczyny, objawy i leczeniehttps://www.mp.pl/pacjent/ginekologia/choroby/260738,ektopia-nadzerka-szyjki-macicy (otwiera się w nowej karcie)
