
Ile wynosi chorobowe? Zasady wypłaty zasiłku
Zasiłek chorobowy wynosi zwykle 80% podstawy, a w określonych sytuacjach 100%. Wyjaśniamy, od czego zależy jego wysokość, kto go wypłaca i jak…

Według danych ZUS za 2025 rok najwięcej dni na zwolnieniach przypada na osoby w wieku 30–49 lat, a najczęstszymi przyczynami są choroby układu mięśniowo-szkieletowego i zaburzenia psychiczne. Podajemy dane z raportu i ich źródło.
Zwolnienia lekarskie w Polsce nie rozkładają się równomiernie. Najnowszy raport ZUS „Absencja chorobowa w 2025 r.” pokazuje, że najwięcej dni na L4 przypada na osoby w wieku 30–49 lat, a nie na najstarszych pracowników. Poniżej zebraliśmy najważniejsze dane z tego raportu: wiek, płeć, przyczyny, sezonowość i długość zwolnień. Dane o branżach pochodzą z raportu za 2024 rok.
W 2025 r. w rejestrze ZUS zarejestrowano 27,5 mln zaświadczeń lekarskich, prawie tyle samo co rok wcześniej (27,4 mln). Liczby w tym artykule dotyczą zwolnień z powodu własnej choroby osób ubezpieczonych w ZUS, chyba że zaznaczono inaczej.
Osoby w wieku 30–49 lat odpowiadały w 2025 r. za około połowę wszystkich dni absencji z powodu własnej choroby. Na grupę 30–39 lat przypadło 26,2% dni, a na grupę 40–49 lat 24,5% (ZUS, raport „Absencja chorobowa w 2025 r.”). Najwięcej zaświadczeń lekarskich, 26,3%, wystawiono osobom w wieku 30–39 lat.
W tej grupie wiekowej mieszczą się też zwolnienia związane z ciążą. U kobiet w wieku 20–39 lat blisko co piąte zaświadczenie lekarskie w 2025 r. wystawiono z powodu stanów związanych z ciążą (ZUS, 2025).
Na osoby po 60. roku życia przypadło w 2025 r. 10,4% dni absencji (ZUS, 2025). To udział w ogólnej liczbie dni, więc zależy także od tego, ile osób w danym wieku nadal pracuje.
Osoby w wieku 50–59 lat odpowiadały w 2025 r. za 22,7% dni absencji (ZUS, 2025), czyli niewiele mniej niż grupy 30–39 i 40–49 lat. U mężczyzn po 50. roku życia wśród przyczyn zwolnień obok infekcji górnych dróg oddechowych częściej pojawiały się choroby układu mięśniowo-szkieletowego i nadciśnienie tętnicze.
Raport za 2025 r. nie podaje podziału na branże, dlatego w tej części korzystamy z danych za 2024 rok. Największą liczbę dni absencji chorobowej odnotowano wtedy w przetwórstwie przemysłowym, które odpowiadało za 21,9 proc. wszystkich dni L4 (ZUS, 2024).
Na kolejnych miejscach znalazły się handel i naprawa pojazdów (16,4 proc.), edukacja (7,4 proc.), administracja publiczna i obrona narodowa (7 proc.) oraz budownictwo (6,9 proc.) (ZUS, 2024). Udział branży zależy też od tego, ile osób w niej pracuje.
Dominującą przyczyną absencji chorobowej pozostawały choroby układu mięśniowo-szkieletowego i tkanki łącznej, które odpowiadały w 2025 r. za 17,5 proc. dni na L4 (ZUS, 2025). W tej grupie najczęściej były to bóle grzbietu, choroby krążków międzykręgowych i korzeni nerwowych.
Na drugim miejscu znalazły się zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania (14,1 proc.), które w 2024 r. były dopiero piąte. Dalej były choroby układu oddechowego (13,6 proc.), urazy i zatrucia (13,1 proc.) oraz ciąża, poród i połóg (13,1 proc.). COVID-19 odpowiadał za 0,5 proc. dni absencji (ZUS, 2025).
Liczba dni to nie to samo co liczba zaświadczeń. Najwięcej zaświadczeń wystawiono z powodu ostrego zakażenia górnych dróg oddechowych (J06), czyli typowej infekcji. Dotyczyło ono 12,6% zaświadczeń wystawionych kobietom i 12,1% wystawionych mężczyznom (ZUS, 2025).
Największy wzrost odnotowano w kategorii zaburzeń psychicznych. W 2025 r., w porównaniu z 2019 rokiem, liczba wystawionych z tego powodu zwolnień wzrosła o 51,3 proc., a liczba dni absencji o 68,7 proc. (ZUS, 2025). Oznacza to, że zwolnienia te są nie tylko częstsze, ale również dłuższe.
W 2025 r. z powodu zaburzeń psychicznych wystawiono 1,8 mln zaświadczeń, czyli 7,9% wszystkich. W rankingu najczęstszych przyczyn zwolnień znalazła się reakcja na ciężki stres i zaburzenia adaptacyjne (F43). ZUS odnotował też wzrost zwolnień z powodu problemów związanych z trudnościami życiowymi, w tym wypalenia (Z73), oraz zaburzeń snu. Zaświadczenia z powodu zaburzeń psychicznych częściej otrzymywały kobiety (62,0%).
Sezonowość zwolnień lekarskich i momenty największej absencji.
Dane ZUS pokazują wyraźną sezonowość zwolnień lekarskich. W 2025 r. najwięcej L4 wystawiono w styczniu (2,5 mln) oraz w lutym i marcu (po 2,4 mln). Wysoko było też w październiku (2,3 mln). Rekordowym dniem był 3 marca 2025 roku, kiedy wystawiono 185,9 tys. zwolnień z powodu własnej choroby. Najmniej zwolnień było od maja do sierpnia, około 1,5–1,8 mln miesięcznie (ZUS, 2025).
Dowiedz się: Dlaczego wciąż mówimy L4? To więcej niż tylko skrót od zwolnienia lekarskiego
Kobiety otrzymały w 2025 r. 55,9% wszystkich zaświadczeń lekarskich i stanowiły 54,0% osób, które przynajmniej raz były na zwolnieniu. Przeciętna łączna absencja kobiet wyniosła 35,2 dnia, a mężczyzn 31,95 dnia (ZUS, 2025). Największa różnica dotyczy wieku 20–39 lat, w którym kobiety miały blisko dwa razy więcej dni absencji niż mężczyźni. ZUS wiąże to przede wszystkim ze zwolnieniami w ciąży.
U mężczyzn najwięcej dni absencji przypadło na wiek 40–49 lat (25,3%) i 50–59 lat (23,4%). Mężczyźni poniżej 50. roku życia najczęściej chorowali z powodu infekcji górnych dróg oddechowych, bólów grzbietu i niezakaźnych zapaleń żołądka i jelit, a starsi także z powodu chorób układu mięśniowo-szkieletowego i nadciśnienia (ZUS, 2025).
W 2025 r. przeważały krótkie zwolnienia. 43,9% zaświadczeń wystawiono na 1–5 dni (w tym 8,1% na jeden dzień), 21,5% na 6–10 dni, a 29,2% na 11–30 dni (ZUS, 2025). Krótkie zwolnienia najczęściej wynikały z infekcji górnych dróg oddechowych i przeziębienia.
Najwięcej zaświadczeń na 1–5 dni otrzymały osoby w wieku 30–39 lat (28,0%), a na 6–10 dni osoby w wieku 40–49 lat (27,6%). Wśród zwolnień na 11–30 dni u kobiet do 39. roku życia dominowały zwolnienia związane z ciążą, a u starszych kobiet reakcja na ciężki stres i choroby korzeni nerwowych kręgosłupa (ZUS, 2025).
Artykuł ma charakter informacyjny. Dane pochodzą z raportu ZUS „Absencja chorobowa w 2025 r.”, a dane o branżach z raportu „Absencja chorobowa w 2024 roku”.
Jeśli choroba utrudnia Ci pracę, możesz skonsultować się z lekarzem także podczas e-wizyty. Lekarz wystawi zwolnienie, jeśli uzna, że jest to medycznie uzasadnione, a gdy potrzebne jest badanie, skieruje na wizytę osobistą.
Nie. Zwolnienie lekarskie (e-ZLA), które trafia do pracodawcy, nie zawiera numeru statystycznego choroby, czyli rozpoznania.
Nie zawsze. Takie zwolnienie może wystawić psychiatra lub inny lekarz, np. rodzinny, po ocenie stanu psychicznego.
Przy obowiązkowym ubezpieczeniu chorobowym, np. na umowie o pracę, prawo do zasiłku chorobowego przysługuje po 30 dniach nieprzerwanego ubezpieczenia. Przy dobrowolnym ubezpieczeniu chorobowym trzeba odczekać 90 dni. Wlicza się poprzednie okresy ubezpieczenia, jeśli przerwa nie przekroczyła 30 dni.
Tak. Lekarz orzecznik ZUS może skrócić zwolnienie, jeśli uzna, że niezdolność do pracy skończyła się wcześniej. Kontrola może też sprawdzić, jak chory wykorzystuje zwolnienie. Kto w tym czasie pracuje zarobkowo albo wykorzystuje zwolnienie niezgodnie z jego celem, traci prawo do zasiłku za okres tego zwolnienia.