NRBC – co to jest i dlaczego pojawia się w wynikach morfologii krwi?

Co to znaczy NRBC%?

NRBC% oznacza procentową zawartość erytroblastów wśród wszystkich białych krwinek we krwi obwodowej. W warunkach prawidłowych NRBC nie powinny być obecne w krwi dorosłego człowieka, ponieważ dojrzewające erytrocyty tracą jądro jeszcze w szpiku kostnym.

Jednak w pewnych sytuacjach organizm może uwalniać niedojrzałe czerwone krwinki do krwiobiegu, co może wskazywać na:

• Niedotlenienie organizmu,
• Choroby hematologiczne,
• Intensywną regenerację układu krwiotwórczego,
• Uszkodzenie szpiku kostnego.

Jaki wynik NRBC powinien niepokoić?

Wartość NRBC = 0/100 jest uznawana za prawidłową u dorosłych i starszych dzieci. Każde wykrycie erytroblastów w krwi obwodowej wymaga analizy przyczyny, szczególnie jeśli wynik jest podwyższony.

Wysoki poziom NRBC może świadczyć o:

• Niedokrwistości hemolitycznej, w której organizm próbuje szybko uzupełnić zniszczone czerwone krwinki,
• Ciężkich infekcjach, które stymulują szpik kostny do nadprodukcji erytrocytów,
• Nowotworach krwi, takich jak białaczki czy chłoniaki,
• Przewlekłej hipoksji, np. w chorobach płuc lub serca,
• Sepsie, w której organizm wytwarza zwiększoną ilość krwinek w odpowiedzi na zakażenie.

Jeśli wynik NRBC utrzymuje się na wysokim poziomie, lekarz może zlecić dodatkowe badania, takie jak biopsja szpiku kostnego, poziom erytropoetyny czy szczegółowe badania morfologiczne.

Czy wynik NRBC 0/100 u dziecka jest nieprawidłowy?

Nie, u zdrowego dziecka wynik NRBC 0/100 jest zupełnie normalny. Jednak u noworodków i wcześniaków obecność NRBC w niewielkich ilościach jest fizjologiczna, ponieważ ich szpik kostny dopiero się stabilizuje i dojrzewa.

Podwyższony poziom NRBC u starszych dzieci może jednak wskazywać na:

• Anemię, zwłaszcza niedokrwistość hemolityczną lub sierpowatokrwinkową,
• Choroby szpiku, takie jak mielofibroza,
• Ciężkie niedotlenienie, np. w przebiegu chorób serca.

Co powinno niepokoić w morfologii?

Morfologia krwi dostarcza wielu istotnych informacji o funkcjonowaniu organizmu. Oprócz podwyższonego poziomu NRBC, warto zwrócić uwagę na:

• Wysoką liczbę białych krwinek (leukocytoza) – może świadczyć o infekcji, chorobach zapalnych lub nowotworowych,
• Obniżoną liczbę białych krwinek (leukopenia) – może wskazywać na osłabienie układu odpornościowego,
• Zbyt niski poziom hemoglobiny – może sugerować anemię, niedobory żelaza lub krwawienia,
• Podwyższoną liczbę płytek krwi (trombocytoza) – może wiązać się z ryzykiem zakrzepicy,
• Zbyt niski poziom płytek krwi (trombocytopenia) – zwiększa ryzyko krwawień i może świadczyć o chorobach szpiku.

Jeśli wyniki badań budzą wątpliwości, warto skonsultować je z lekarzem i ewentualnie wykonać dodatkowe badania.

NRBC a rokowanie w ciężkich stanach klinicznych

Obecność NRBC we krwi obwodowej ma istotne znaczenie prognostyczne, zwłaszcza u pacjentów hospitalizowanych w ciężkim stanie. Badania kliniczne pokazują, że pojawienie się erytroblastów u dorosłych koreluje ze zwiększonym ryzykiem powikłań i śmiertelności, szczególnie w przebiegu sepsy, niewydolności oddechowej oraz masywnych urazów. Wynika to z faktu, że organizm uruchamia mechanizmy awaryjne produkcji krwinek w odpowiedzi na skrajny stres fizjologiczny i niedotlenienie.

U pacjentów oddziałów intensywnej terapii nawet niewielki wzrost NRBC może świadczyć o postępującej hipoksji tkankowej lub głębokiej reakcji zapalnej. W praktyce klinicznej parametr ten bywa traktowany jako sygnał ostrzegawczy wymagający intensyfikacji monitorowania, zwłaszcza gdy towarzyszą mu zaburzenia gazometrii, spadek saturacji lub narastająca kwasica metaboliczna.

NRBC a niedotlenienie przewlekłe i choroby płuc

Przewlekła hipoksja jest jedną z kluczowych przyczyn pojawienia się NRBC w krwi obwodowej. U osób z zaawansowanymi chorobami płuc, takimi jak POChP, włóknienie płuc czy obturacyjny bezdech senny, dochodzi do długotrwałego niedoboru tlenu. W odpowiedzi szpik kostny zwiększa produkcję erytrocytów pod wpływem erytropoetyny, co może skutkować przedostawaniem się niedojrzałych form do krwi.

W takich przypadkach NRBC nie są jedynie odchyleniem laboratoryjnym, lecz odzwierciedleniem stopnia adaptacji organizmu do przewlekłego stresu tlenowego. Im wyższe i bardziej utrwalone wartości NRBC, tym większe ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych, w tym przerostu prawej komory serca oraz rozwoju nadciśnienia płucnego.

NRBC w ciąży i okresie okołoporodowym

U kobiet w ciąży obecność NRBC we krwi obwodowej jest zjawiskiem rzadkim, ale klinicznie istotnym. Może wskazywać na ciężką anemię, powikłania łożyskowe lub przewlekłe niedotlenienie matki. W takich sytuacjach dochodzi do wzmożonej erytropoezy, która ma na celu zabezpieczenie dostaw tlenu zarówno dla organizmu kobiety, jak i rozwijającego się płodu.

W okresie okołoporodowym NRBC są natomiast częściej obserwowane u noworodków, zwłaszcza urodzonych przedwcześnie lub po porodach przebiegających z niedotlenieniem. Wysoki poziom NRBC u noworodka bywa markerem stresu wewnątrzmacicznego i może korelować z niższą punktacją w skali Apgar oraz zwiększonym ryzykiem powikłań neurologicznych.

Czy NRBC mogą pojawić się przejściowo?

Tak, w niektórych sytuacjach NRBC mogą mieć charakter przejściowy i nie zawsze oznaczają chorobę przewlekłą. Krótkotrwałe pojawienie się erytroblastów bywa obserwowane po masywnych krwotokach, dużych zabiegach chirurgicznych, ciężkich urazach lub intensywnym leczeniu onkologicznym. W takich przypadkach jest to wyraz dynamicznej regeneracji układu krwiotwórczego.

Kluczowe znaczenie ma obserwacja trendu. Jeśli NRBC znikają w kolejnych badaniach, a pozostałe parametry morfologii ulegają normalizacji, zwykle nie ma powodów do niepokoju. Natomiast utrzymywanie się NRBC przez wiele tygodni lub ich narastanie wymaga pogłębionej diagnostyki hematologicznej, niezależnie od nasilenia objawów klinicznych.

Źródła:

• National Institutes of Health. Nucleated red blood cells in adult peripheral blood and clinical significance.
• Cleveland Clinic. Complete blood count and interpretation of abnormal results.
• Hoffbrand A.V., Higgs D.R., Keeling D.M., Mehta A.B. Postgraduate Haematology. Disorders of erythropoiesis.

Artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie zastępuje porady lekarskiej ani konsultacji ze specjalistą. Treść została opracowana na podstawie aktualnej wiedzy medycznej oraz dostępnych wytycznych i publikacji naukowych.