Kofeina może przejściowo podnosić ciśnienie w oku, dlatego osobom z jaskrą zaleca się umiar. Wyjaśniamy, co mówią badania.
Jaskra jest jedną z najpoważniejszych chorób oczu, która może prowadzić do trwałej utraty wzroku, jeśli nie zostanie odpowiednio wcześnie zdiagnozowana i leczona. Na początku zwykle nie daje objawów, dlatego tak ważne są regularne badania u okulisty. Wyjaśniamy, czy kawa szkodzi przy jaskrze, jak rozpoznać pierwsze objawy jaskry, jak wygląda leczenie i czego unikać, jeśli masz jaskrę.
Czy kawa szkodzi przy jaskrze?
U osób z prawidłowym ciśnieniem w oku kofeina nie zmieniała go w badaniach. U osób z jaskrą lub nadciśnieniem ocznym ciśnienie w oku po kofeinie rosło, choć niewiele i przejściowo, w ciągu około półtorej godziny. W dużym badaniu UK Biobank picie kawy i herbaty nie wiązało się z częstszą jaskrą. Wyjątkiem były osoby z najsilniejszą genetyczną skłonnością do wysokiego ciśnienia w oku, u których duże spożycie kofeiny wiązało się z częstszą jaskrą.
Jeśli masz jaskrę lub podwyższone ciśnienie w oku, pij kawę z umiarem i zapytaj okulistę, czy w Twoim przypadku warto ją ograniczyć. Liczy się cała kofeina w diecie, także z herbaty i napojów energetycznych.
Pierwsze objawy jaskry. Na co zwrócić uwagę?
Jaskra często rozwija się bez objawów, szczególnie na początku. Dlatego wczesne wykrycie zależy głównie od badań u okulisty. Są jednak pierwsze objawy jaskry, które warto znać.
Utrata pola widzenia. Najbardziej typowym objawem jaskry jest stopniowe ograniczenie pola widzenia. Ubytki zaczynają się zwykle na obwodzie, czyli z boku, i długo pozostają niezauważone. Tak zwane widzenie tunelowe pojawia się dopiero w zaawansowanej chorobie.
Bóle głowy i oczu. W najczęstszej postaci jaskry (jaskrze otwartego kąta) zwykle nie występują. Nawracające bóle oka z zamgleniem widzenia mogą jednak towarzyszyć jaskrze zamkniętego kąta i wymagają konsultacji okulistycznej.
Zamglone widzenie. W najczęstszej postaci jaskry zwykle nie występuje. Okresowe zamglenie widzenia, zwłaszcza z bólem oka lub tęczowymi kołami wokół świateł, może towarzyszyć jaskrze zamkniętego kąta. Nawracające zamglenie widzenia warto skonsultować z okulistą.
Tęczowe koła wokół źródeł światła. Tęczowe koła wokół latarni czy reflektorów samochodowych mogą pojawić się, gdy ciśnienie w oku gwałtownie rośnie, co zdarza się w jaskrze zamkniętego kąta.
Nietypowe objawy jaskry
Niektóre dolegliwości bywają wymieniane jako nietypowe objawy jaskry. Nie są dla niej charakterystyczne i zwykle mają inne przyczyny, ale warto powiedzieć o nich okuliście.
Częste zmiany w okularach. Jeśli zauważysz, że potrzebujesz częstych zmian w receptach na okulary, mimo braku oczywistych zmian w ostrości wzroku, warto przy okazji badania wzroku zmierzyć ciśnienie w oku i ocenić nerw wzrokowy. Częste zmiany okularów zwykle mają inne przyczyny, ale bywają wymieniane jako możliwy sygnał jaskry.
Dyskomfort w ciemności. Osoby z jaskrą mogą doświadczać trudności z adaptacją do ciemności. Może to objawiać się zwiększonym dyskomfortem w nocy lub problemami z poruszaniem się w słabo oświetlonych miejscach.
Atak jaskry. Objawy wymagające pilnej pomocy
Jaskra zwykle rozwija się powoli, ale w jaskrze zamkniętego kąta może dojść do tzw. ataku jaskry. To stan nagły, który wymaga natychmiastowej pomocy. Objawy ataku jaskry to:
Nagły, silny ból oka. Jest to jeden z najbardziej alarmujących objawów ataku jaskry. Ból może być jednostronny i promieniować do głowy.
Szybka utrata wzroku. Nagłe pogorszenie widzenia, które nie ustępuje, może być oznaką ataku jaskry. Oko bywa przy tym zaczerwienione.
Nudności i wymioty. Atak jaskry często daje też objawy ogólne, takie jak nudności, wymioty czy złe samopoczucie.
Przy takich objawach trzeba od razu zgłosić się na SOR lub do szpitalnej izby przyjęć okulistycznej, bo szybkie leczenie chroni przed trwałą utratą wzroku. Jeśli nie możesz bezpiecznie tam dotrzeć, wezwij pomoc pod numerem 112 lub 999.
Jak leczy się jaskrę?
Czy jaskra jest uleczalna? Jaskra jest chorobą przewlekłą, której nie da się całkowicie wyleczyć. Leczenie koncentruje się na kontrolowaniu ciśnienia wewnątrzgałkowego, aby zapobiec dalszemu uszkodzeniu nerwu wzrokowego i utracie wzroku. Leczenie jaskry obejmuje kilka metod:
Leczenie farmakologiczne. Najczęściej stosowane są krople do oczu, które mają za zadanie zmniejszenie ciśnienia wewnątrzgałkowego. Istnieją różne rodzaje kropli, które działają poprzez zmniejszenie produkcji cieczy wodnistej lub zwiększenie jej odpływu.
Laseroterapia. W niektórych przypadkach stosuje się zabiegi laserowe, które pomagają poprawić odpływ cieczy wodnistej z oka, co prowadzi do obniżenia ciśnienia.
Zabiegi chirurgiczne. W zaawansowanych stadiach jaskry, gdy inne metody leczenia zawodzą, konieczne może być przeprowadzenie operacji. Zabiegi te mają na celu stworzenie nowej drogi odpływu dla cieczy wodnistej.
Monitoring i regularne badania. Kluczowym elementem w leczeniu jaskry jest regularne monitorowanie stanu oczu przez okulistę. Regularne wizyty kontrolne pozwalają na bieżąco oceniać skuteczność leczenia i wprowadzać ewentualne zmiany.
Czego nie wolno robić przy jaskrze?
Przy jaskrze warto zmienić kilka codziennych nawyków. Oto, czego unikać:
Unikanie nadmiernego wysiłku fizycznego. Choć umiarkowana aktywność fizyczna jest zalecana, należy unikać ćwiczeń, które mogą prowadzić do nagłego wzrostu ciśnienia w oku, takich jak intensywne podnoszenie ciężarów czy ćwiczenia na głowie.
Ostrożność przy korzystaniu z sauny i gorących kąpieli. Dowody na ich szkodliwość przy jaskrze są słabe, ale przy zaawansowanej chorobie lub chorobach serca warto ustalić to z lekarzem.
Nadmiar kofeiny. Przy jaskrze lepiej pić kawę z umiarem i ustalić z okulistą, ile kofeiny jest w Twoim przypadku rozsądne. Więcej o tym piszemy na początku artykułu.
Samodzielne odstawianie kropli. Kropli przeciwjaskrowych nie wolno przerywać bez zgody okulisty. Warto też informować każdego lekarza o jaskrze, bo niektóre leki, np. glikokortykosteroidy czy część leków o działaniu antycholinergicznym, mogą podnosić ciśnienie w oku lub wywołać atak jaskry.
Objawy jaskry u dorosłych. Kto jest w grupie ryzyka?
Objawy jaskry u dorosłych łatwo przeoczyć, dlatego osoby z grupy ryzyka powinny regularnie badać oczy. Do grup ryzyka należą:
Osoby po 40. roku życia. Ryzyko rozwoju jaskry wzrasta z wiekiem, dlatego osoby po 40. roku życia powinny regularnie poddawać się badaniom okulistycznym.
Osoby z historią jaskry w rodzinie. Genetyka odgrywa ważną rolę w rozwoju jaskry. Jeśli w rodzinie występowały przypadki tej choroby, ryzyko jej rozwoju jest większe.
Osoby z cukrzycą lub nadciśnieniem. Choroby przewlekłe, takie jak cukrzyca czy nadciśnienie, mogą wiązać się z większym ryzykiem jaskry. Osoby z cukrzycą i tak potrzebują regularnych badań oczu.
Osoby z wysokim ciśnieniem wewnątrzgałkowym. Wysokie ciśnienie wewnątrzgałkowe jest jednym z głównych czynników ryzyka rozwoju jaskry. Regularne badania pozwalają na wczesne wykrycie problemu i wdrożenie odpowiedniego leczenia.
Artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie zastępuje porady lekarskiej ani konsultacji ze specjalistą. Treść została opracowana na podstawie aktualnej wiedzy medycznej oraz dostępnych wytycznych i publikacji naukowych.
Nietrzymanie moczu w nocy, określane także jako mimowolne moczenie nocne, jest dolegliwością, która dotyczy osób w różnym wieku. Problem ten obniża komfort…
Masaż dziąseł to delikatne masowanie dziąseł palcem lub miękką szczoteczką, które można dodać do codziennej higieny jamy ustnej. Wyjaśniamy, jak go wykonać,…
Niezbędne cookies zapewniają działanie serwisu. Za Twoją zgodą użyjemy też cookies analitycznych (statystyki odwiedzin) i marketingowych (skuteczność reklam). Nie łączymy ich z danymi o wizytach i zdrowiu. Polityka prywatności