Jednostronny ból skroni to najczęściej migrena lub ból napięciowy, rzadziej zapalenie tętnicy skroniowej. Opisujemy przyczyny i objawy, przy których trzeba pilnie do lekarza.
Co powoduje ból głowy w skroniach?
Ból głowy w okolicy skroni może mieć wiele przyczyn. Jedną z nich jest migrena, która często objawia się jako silny, pulsujący ból głowy w skroniach. Migrenie mogą towarzyszyć inne symptomy, takie jak mdłości, nadwrażliwość na światło i dźwięki, a także bóle oczu. Innym częstym rodzajem bólu jest napięciowy ból głowy, który zazwyczaj obejmuje skronie i czoło, często opisywany jako uczucie zaciskania obręczy wokół głowy.
Niekiedy przyczyną bólu może być też nerwoból w skroni, wynikający z podrażnienia lub zapalenia nerwu. Taki ból zazwyczaj pojawia się po jednej stronie głowy i bywa ostry oraz przeszywający. Z kolei bóle skroni mogą być wynikiem przeciążenia mięśni twarzy, np. podczas stresu lub zaciskania zębów.
Pulsujący ból głowy. Co może pomóc?
Pulsujący ból głowy w skroniach bywa szczególnie uciążliwy, zwłaszcza gdy nasila się przy ruchu i wysiłku. W takim przypadku warto zastosować kilka metod, które mogą przynieść ulgę. W pierwszej kolejności można sięgnąć po leki przeciwbólowe, takie jak ibuprofen lub paracetamol, które często skutecznie łagodzą objawy. Warto jednak pamiętać, że zbyt częste stosowanie leków przeciwbólowych (zwykle przez 10–15 lub więcej dni w miesiącu, zależnie od rodzaju leku, dłużej niż 3 miesiące) może wywoływać tzw. polekowy ból głowy, nazywany też bólem z odbicia.
Domowe sposoby na ból głowy w skroniach to m.in. techniki relaksacyjne, takie jak medytacja, głębokie oddychanie czy delikatny masaż skroni. Często pomocne bywa także przyłożenie zimnego kompresu do bolących miejsc lub zastosowanie olejków eterycznych, np. z lawendy czy mięty pieprzowej, które mogą działać rozluźniająco i kojąco (z dala od oczu; olejku miętowego nie stosuje się u małych dzieci).
Silny ból głowy w skroniach i mdłości. Czy to migrena?
Kiedy ból głowy w skroniach towarzyszy mdłościom, możemy mieć do czynienia z migreną. Objawy migreny często pojawiają się stopniowo, zaczynając od delikatnego dyskomfortu, a kończąc na intensywnym, pulsującym bólu, który może trwać od kilku godzin do nawet kilku dni. W przypadku migreny ból głowy w skroniach i oczodołach jest częstym objawem. Często pojawia się też nadwrażliwość na światło i dźwięki. U części osób ból poprzedza aura, najczęściej zaburzenia widzenia, takie jak migające światła czy mroczki przed oczami.
W przypadku silnych bólów migrenowych najlepiej skonsultować się z lekarzem, który może zalecić odpowiednie leki zapobiegające napadom migreny lub łagodzące objawy już w początkowej fazie.
Ból skroni po jednej stronie. Co może oznaczać?
Ból skroni po jednej stronie głowy często budzi niepokój, zwłaszcza gdy towarzyszą mu inne nieprzyjemne dolegliwości. Najczęściej jest to migrena, w której ból typowo obejmuje jedną stronę głowy i powraca w napadach. Napięciowy ból głowy zwykle obejmuje obie strony głowy, choć bywa odczuwany mocniej po jednej stronie. Warto zwrócić uwagę, czy ból powtarza się w podobny sposób, czy pojawił się po raz pierwszy.
Innym możliwym powodem bólu skroni po jednej stronie jest wspomniany wcześniej nerwoból, który często nasila się przy ruchach głowy lub dotykaniu bolącego miejsca.
Napięciowy ból głowy. Jak sobie z nim radzić?
Napięciowy ból głowy to jeden z najczęściej spotykanych rodzajów bólu, z którym zmaga się wielu dorosłych. Objawia się on uczuciem ucisku w okolicach skroni, czoła lub całej głowy, przypominającym zaciskającą się obręcz. Ten rodzaj bólu może być wynikiem stresu, długotrwałego przebywania w jednej pozycji, np. przed komputerem, lub braku snu.
Aby złagodzić napięciowy ból głowy, warto wprowadzić do codziennej rutyny kilka prostych nawyków. Przede wszystkim ważne jest regularne rozciąganie się, robienie przerw podczas pracy przy biurku, a także dbanie o higienę snu. Pomocne mogą okazać się również techniki relaksacyjne oraz masaż szyi i karku, które rozluźniają napięte mięśnie odpowiedzialne za bóle głowy.
Ból głowy w skroniach. Kiedy zgłosić się do lekarza?
Choć ból głowy w skroniach zazwyczaj nie jest groźny i można sobie z nim poradzić domowymi sposobami lub za pomocą leków przeciwbólowych, są sytuacje, w których warto skonsultować się z lekarzem. Jeżeli ból jest wyjątkowo silny, trwa długo lub towarzyszą mu inne objawy, takie jak gorączka, wymioty, zawroty głowy czy problemy ze wzrokiem, nie należy go lekceważyć.
Wizyta u specjalisty jest również wskazana w przypadku bólu, który pojawia się nagle i bez wyraźnej przyczyny, a także wtedy, gdy ból nie ustępuje mimo zastosowania leków. W niektórych przypadkach ból głowy może być sygnałem poważniejszych problemów zdrowotnych, takich jak zapalenie naczyń czy guzy mózgu, dlatego warto być czujnym.
Ból głowy w skroniach a poważne choroby, które trzeba wykluczyć
Choć najczęściej ból głowy w skroniach ma charakter pierwotny, czyli wynika z migreny lub napięciowego bólu głowy, w części przypadków może być objawem poważniejszej choroby. U osób po 50. roku życia jednym z najważniejszych rozpoznań do wykluczenia jest zapalenie tętnicy skroniowej, nazywane także olbrzymiokomórkowym zapaleniem tętnic. Dolegliwości mają zwykle charakter silnego, jednostronnego bólu w okolicy skroni, często pojawia się tkliwość przy dotyku, ból nasila się podczas żucia, a skóra nad tętnicą bywa zaczerwieniona lub pogrubiała. Nieleczone zapalenie tętnicy skroniowej może prowadzić do nagłej, nieodwracalnej utraty wzroku, dlatego ból skroni u seniora połączony z zaburzeniami widzenia, gorączką lub spadkiem masy ciała zawsze wymaga pilnej diagnostyki, najlepiej jeszcze tego samego dnia. Lekarz często włącza glikokortykosteroidy od razu, zanim będą znane wyniki wszystkich badań. Nagłe pogorszenie lub utrata widzenia wymaga natychmiastowej pomocy na SOR.
Silny, jednostronny ból w okolicy skroni i oczodołu, który pojawia się w napadach trwających od kilkunastu minut do kilku godzin, połączony z łzawieniem oka, zaczerwienieniem spojówki i zatkaniem nosa po tej samej stronie, może wskazywać na klasterowy ból głowy, jedną z najbardziej bolesnych postaci pierwotnych bólów głowy. Z kolei nagły, najsilniejszy w życiu ból, narastający w ciągu kilku sekund, bywa objawem krwawienia podpajęczynówkowego. W takiej sytuacji trzeba od razu zadzwonić pod numer 112 lub 999. Tak samo jest, gdy bólowi głowy towarzyszą zaburzenia świadomości, nagłe opadnięcie kącika ust, trudności z mówieniem albo sztywność karku z wysoką gorączką. Pilnej oceny lekarza wymaga też nowy, narastający ból głowy u osoby z chorobą nowotworową. W takich sytuacjach nie wolno ograniczać się do leków przeciwbólowych.
Jak wygląda diagnostyka bólu skroni w gabinecie neurologa
Podstawą oceny bólu głowy w skroniach jest bardzo szczegółowy wywiad. Neurolog dopytuje o wiek, czas trwania dolegliwości, charakter bólu, jego lokalizację, częstotliwość napadów oraz czynniki, które ból wyzwalają lub łagodzą. Istotne jest rozróżnienie bólu pulsującego i jednostronnego, który sugeruje migrenę, od uczucia ucisku obejmującego skronie i czoło, typowego dla napięciowego bólu głowy. Lekarz zwraca uwagę na objawy towarzyszące, takie jak nudności, nadwrażliwość na światło i dźwięk, łzawienie oka, katar, zaburzenia widzenia, szumy uszne czy zawroty głowy. Pomaga to odróżnić ból pierwotny od wtórnego, związanego na przykład z chorobą oczu, zatok, stawów skroniowo-żuchwowych lub struktur szyjnych.
W badaniu przedmiotowym ocenia się nie tylko głowę, ale także szyję, oczy, jamę ustną, a czasem również kręgosłup. Lekarz sprawdza napięcie mięśni karku i obręczy barkowej, palpacyjnie ocenia tkliwość skroni oraz bada tętno na tętnicy skroniowej. Badanie neurologiczne obejmuje ocenę odruchów, siły mięśniowej, czucia, koordynacji i chodu. Celem jest wychwycenie jakichkolwiek objawów ogniskowych, które mogłyby sugerować proces zajmujący ośrodkowy układ nerwowy. Na podstawie odpowiedzi z wywiadu i wyników badania fizykalnego lekarz decyduje, czy mamy do czynienia z pierwotnym bólem głowy, który można leczyć objawowo i profilaktycznie, czy też konieczna jest pogłębiona diagnostyka obrazowa i laboratoryjna w kierunku choroby wtórnej.
Jakie badania przy bólu głowy w skroniach może zlecić lekarz
Zakres badań zależy od obrazu klinicznego. U osoby z typową migreną lub napięciowym bólem głowy, bez niepokojących objawów neurologicznych, często wystarcza dokładny wywiad i badanie przedmiotowe, a diagnostyka obrazowa nie jest konieczna. Jeżeli jednak ból jest nowy, nietypowo silny, pojawia się u pacjenta po 50. roku życia lub towarzyszą mu objawy ogniskowe, lekarz może zlecić rezonans magnetyczny lub tomografię komputerową głowy. Badania te pozwalają wykluczyć zmiany strukturalne, takie jak guzy, malformacje naczyniowe, następstwa urazów czy powikłania infekcji. W podejrzeniu zapalenia tętnicy skroniowej włącza się badania laboratoryjne, w tym odczyn Biernackiego oraz stężenie białka C-reaktywnego, a niekiedy także USG tętnic skroniowych lub biopsję.
W zależności od towarzyszących objawów mogą zostać wykonane także inne badania, na przykład ocena pola widzenia i ciśnienia wewnątrzgałkowego u okulisty, konsultacja laryngologiczna, a czasem tomografia komputerowa zatok przy podejrzeniu ich przewlekłego zapalenia, badania krwi w kierunku zaburzeń gospodarki hormonalnej lub glikemii, a także ocena stawu skroniowo-żuchwowego u stomatologa. U osób z częstymi bólami skroni i dolegliwościami szyjnymi przydatne bywa badanie kręgosłupa szyjnego oraz konsultacja fizjoterapeutyczna. Takie podejście pomaga odróżnić bóle pierwotne od wtórnych i dobrać leczenie do przyczyny, zamiast ograniczać się do kolejnych dawek leków przeciwbólowych.
Leczenie bólu głowy w skroniach i zapobieganie nawrotom
Leczenie bólu głowy w skroniach powinno zawsze uwzględniać jego przyczynę. W przypadku migreny stosuje się zarówno leki doraźne, przyjmowane na początku napadu, jak i terapie profilaktyczne. W pierwszej grupie znajdują się niesteroidowe leki przeciwzapalne oraz preparaty specyficzne, takie jak tryptany, które działają na receptory serotoninowe w naczyniach mózgowych i zakończeniach nerwowych. U osób z częstymi napadami neurolog może zaproponować leki zapobiegające, między innymi niektóre beta-blokery, leki przeciwpadaczkowe, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne lub przeciwciała monoklonalne przeciwko CGRP. W przypadku napięciowego bólu głowy ważne są zmiany stylu życia, ćwiczenia rozluźniające mięśnie karku i obręczy barkowej oraz radzenie sobie ze stresem. Doraźnie stosuje się leki przeciwbólowe, a przy częstych bólach lekarz może zalecić leczenie zapobiegawcze, np. amitryptyliną w małej dawce.
Ważną rolę odgrywają też metody niefarmakologiczne. Należą do nich techniki relaksacyjne, terapia poznawczo-behawioralna, regularna aktywność fizyczna, trening uważności, a w wybranych przypadkach także neuromodulacja przezczaszkowa. U pacjentów z bólami głowy, którzy często sięgają po leki bez recepty, bardzo ważna jest edukacja na temat bólów z nadużycia leków, które pojawiają się przy zbyt częstym stosowaniu preparatów przeciwbólowych i same utrwalają problem. Plan leczenia często łączy leki, zmiany stylu życia oraz w razie potrzeby rehabilitację i wsparcie psychologiczne. Jego celem jest zmniejszenie liczby i nasilenia napadów.
Artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie zastępuje porady lekarskiej ani konsultacji ze specjalistą.
Najczęstsze pytania
Czy ból w skroniach może być objawem problemów z sercem?
Tak, choć rzadko. Jeśli bólowi głowy towarzyszy ucisk lub ból w klatce piersiowej, duszność albo kołatanie serca, trzeba niezwłocznie wezwać pomoc pod numerem 112.
Czy częste bóle w skroniach mogą być związane z dietą?
U części osób napady bólu głowy, zwłaszcza migreny, mogą wywoływać niektóre pokarmy i napoje, na przykład alkohol. Czynniki wyzwalające są różne u różnych osób, dlatego pomaga dzienniczek bólu głowy.
Czy można zapobiec bólom w skroniach poprzez codzienne nawyki?
Mogą pomóc. Regularny sen i posiłki, ruch, techniki relaksacyjne i ograniczanie stresu zmniejszają u części osób częstość bólów głowy, zwłaszcza napięciowych i migrenowych.
Czkawka to nieprzyjemny, mimowolny skurcz przepony, który wywołuje nagły wdech zakończony gwałtownym zamknięciem głośni. Efekt? Krótkie, charakterystyczne dźwięki. Czkawka najczęściej pojawia się…
Wysypka, pokrzywka lub swędzenie skóry po mleku częściej wskazują na alergię na białka mleka krowiego niż na nietolerancję laktozy. Nietolerancja laktozy daje…
Niezbędne cookies zapewniają działanie serwisu. Za Twoją zgodą użyjemy też cookies analitycznych (statystyki odwiedzin) i marketingowych (skuteczność reklam). Nie łączymy ich z danymi o wizytach i zdrowiu. Polityka prywatności