Ból głowy w skroniach to jedna z najczęstszych dolegliwości, z jaką zmaga się wiele osób. Może mieć różne przyczyny, od chwilowego napięcia mięśni po poważniejsze schorzenia. Dla wielu osób ten rodzaj bólu bywa wyjątkowo uciążliwy, ponieważ często utrudnia codzienne funkcjonowanie. Przyjrzyjmy się, co może być jego powodem, jakie objawy mogą mu towarzyszyć i jakie metody – zarówno farmakologiczne, jak i domowe – mogą przynieść ulgę.
Przeczytaj również:
L4 online: opinie użytkowników o zdalnych zwolnieniach lekarskich
L4 na plecy: Wszystko, co musisz wiedzieć
Ból głowy w okolicy skroni może mieć wiele przyczyn. Jedną z nich jest migrena, która często objawia się jako silny, pulsujący ból głowy w skroniach. Migrenie mogą towarzyszyć inne symptomy, takie jak mdłości, nadwrażliwość na światło i dźwięki, a także bóle oczu. Innym częstym rodzajem bólu jest napięciowy ból głowy, który zazwyczaj obejmuje skronie i czoło, często opisywany jako uczucie zaciskania obręczy wokół głowy.
Niekiedy przyczyną bólu może być też nerwoból w skroni, wynikający z podrażnienia lub zapalenia nerwu. Taki ból zazwyczaj pojawia się po jednej stronie głowy i bywa ostry oraz przeszywający. Z kolei bóle skroni mogą być wynikiem przeciążenia mięśni twarzy, np. podczas stresu lub zaciskania zębów.
Pulsujący ból głowy w skroniach bywa szczególnie uciążliwy, ponieważ nasila się przy każdym ruchu, a nawet podczas spoczynku. W takim przypadku warto zastosować kilka metod, które mogą przynieść ulgę. W pierwszej kolejności można sięgnąć po leki przeciwbólowe, takie jak ibuprofen lub paracetamol, które często skutecznie łagodzą objawy. Warto jednak pamiętać, że częste stosowanie leków przeciwbólowych może prowadzić do uzależnienia organizmu i wywoływania tzw. bólów z odbicia.
Domowe sposoby na ból głowy w skroniach to m.in. techniki relaksacyjne, takie jak medytacja, głębokie oddychanie czy delikatny masaż skroni. Często pomocne bywa także przyłożenie zimnego kompresu do bolących miejsc lub zastosowanie olejków eterycznych, np. z lawendy czy mięty pieprzowej, które mogą działać rozluźniająco i kojąco.
Silny ból głowy w skroniach i mdłości – czy to migrena?
Kiedy ból głowy w skroniach towarzyszy mdłościom, możemy mieć do czynienia z migreną. Objawy migreny często pojawiają się stopniowo, zaczynając od delikatnego dyskomfortu, a kończąc na intensywnym, pulsującym bólu, który może trwać od kilku godzin do nawet kilku dni. W przypadku migreny ból głowy w skroniach i oczodołach jest częstym objawem, a dodatkowo pacjenci skarżą się na światłowstręt, dźwiękowstręt oraz zaburzenia widzenia, takie jak migające światła czy mroczki przed oczami.
W przypadku silnych bólów migrenowych najlepiej skonsultować się z lekarzem, który może zalecić odpowiednie leki zapobiegające napadom migreny lub łagodzące objawy już w początkowej fazie.
Ból skroni po jednej stronie głowy często budzi niepokój, zwłaszcza gdy towarzyszą mu inne nieprzyjemne dolegliwości. Może to być objaw migreny, ale również napięciowego bólu głowy. Warto zwrócić uwagę, czy ból ten występuje cyklicznie, czy jest jednorazowy. W przypadku migreny ból po jednej stronie głowy zazwyczaj powtarza się z pewną regularnością, podczas gdy napięciowy ból może być wynikiem chwilowego stresu lub zmęczenia.
Innym możliwym powodem bólu skroni po jednej stronie jest wspomniany wcześniej nerwoból, który często nasila się przy ruchach głowy lub dotykaniu bolącego miejsca.
Napięciowy ból głowy to jeden z najczęściej spotykanych rodzajów bólu, z którym zmaga się wielu dorosłych. Objawia się on uczuciem ucisku w okolicach skroni, czoła lub całej głowy, przypominającym zaciskającą się obręcz. Ten rodzaj bólu może być wynikiem stresu, długotrwałego przebywania w jednej pozycji, np. przed komputerem, lub braku snu.
Aby złagodzić napięciowy ból głowy, warto wprowadzić do codziennej rutyny kilka prostych nawyków. Przede wszystkim ważne jest regularne rozciąganie się, robienie przerw podczas pracy przy biurku, a także dbanie o higienę snu. Pomocne mogą okazać się również techniki relaksacyjne oraz masaż szyi i karku, które rozluźniają napięte mięśnie odpowiedzialne za bóle głowy.
Choć ból głowy w skroniach zazwyczaj nie jest groźny i można sobie z nim poradzić domowymi sposobami lub za pomocą leków przeciwbólowych, są sytuacje, w których warto skonsultować się z lekarzem. Jeżeli ból jest wyjątkowo silny, trwa długo lub towarzyszą mu inne objawy, takie jak gorączka, wymioty, zawroty głowy czy problemy ze wzrokiem, nie należy go lekceważyć.
Wizyta u specjalisty jest również wskazana w przypadku bólu, który pojawia się nagle i bez wyraźnej przyczyny, a także wtedy, gdy ból nie ustępuje mimo zastosowania leków. W niektórych przypadkach ból głowy może być sygnałem poważniejszych problemów zdrowotnych, takich jak zapalenie naczyń czy guzy mózgu, dlatego warto być czujnym.
Choć najczęściej ból głowy w skroniach ma charakter pierwotny, czyli wynika z migreny lub napięciowego bólu głowy, w części przypadków może być objawem poważniejszej choroby. U osób po 50. roku życia jednym z najważniejszych rozpoznań do wykluczenia jest zapalenie tętnicy skroniowej, nazywane także olbrzymiokomórkowym zapaleniem tętnic. Dolegliwości mają zwykle charakter silnego, jednostronnego bólu w okolicy skroni, często pojawia się tkliwość przy dotyku, ból nasila się podczas żucia, a skóra nad tętnicą bywa zaczerwieniona lub pogrubiała. Nieleczone zapalenie tętnicy skroniowej może prowadzić do nagłej, nieodwracalnej utraty wzroku, dlatego ból skroni u seniora połączony z zaburzeniami widzenia, gorączką lub spadkiem masy ciała zawsze wymaga pilnej diagnostyki i często natychmiastowego włączenia steroidów ogólnych.
Silny, jednostronny ból w okolicy skroni i oczodołu, który pojawia się w napadach trwających od kilkunastu minut do kilku godzin, połączony z łzawieniem oka, zaczerwienieniem spojówki i zatkaniem nosa po tej samej stronie, może wskazywać na klasterowy ból głowy, jedną z najbardziej bolesnych postaci pierwotnych bólów głowy. Z kolei nagły, najsilniejszy w życiu ból, narastający w ciągu kilku sekund, bywa objawem krwawienia podpajęczynówkowego i wymaga natychmiastowego wezwania pogotowia. Czerwonymi flagami przy bólu skroni są również: sztywność karku, wysoka gorączka, zaburzenia świadomości, nagłe opadnięcie kącika ust, trudności z mówieniem, a także nowy, narastający ból u osoby z chorobą nowotworową. W takich sytuacjach nie wolno ograniczać się do samodzielnego leczenia przeciwbólowego, ponieważ opóźnienie rozpoznania może mieć poważne konsekwencje zdrowotne.
Podstawą profesjonalnej oceny bólu głowy w skroniach jest bardzo szczegółowy wywiad. Neurolog dopytuje o wiek, czas trwania dolegliwości, charakter bólu, jego lokalizację, częstotliwość napadów oraz czynniki, które ból wyzwalają lub łagodzą. Istotne jest rozróżnienie bólu pulsującego i jednostronnego, który sugeruje migrenę, od uczucia ucisku obejmującego skronie i czoło, typowego dla napięciowego bólu głowy. Lekarz zwraca uwagę na objawy towarzyszące, takie jak nudności, nadwrażliwość na światło i dźwięk, łzawienie oka, katar, zaburzenia widzenia, szumy uszne czy zawroty głowy. Pomaga to odróżnić ból pierwotny od wtórnego, związanego na przykład z chorobą oczu, zatok, stawów skroniowo żuchwowych lub struktur szyjnych.
W badaniu przedmiotowym ocenia się nie tylko głowę, ale także szyję, oczy, jamę ustną, a czasem również kręgosłup. Lekarz sprawdza napięcie mięśni karku i obręczy barkowej, palpacyjnie ocenia tkliwość skroni oraz bada tętno na tętnicy skroniowej. Badanie neurologiczne obejmuje ocenę odruchów, siły mięśniowej, czucia, koordynacji i chodu. Celem jest wychwycenie jakichkolwiek objawów ogniskowych, które mogłyby sugerować proces zajmujący ośrodkowy układ nerwowy. Na podstawie odpowiedzi z wywiadu i wyników badania fizykalnego lekarz decyduje, czy mamy do czynienia z pierwotnym bólem głowy, który można leczyć objawowo i profilaktycznie, czy też konieczna jest pogłębiona diagnostyka obrazowa i laboratoryjna w kierunku choroby wtórnej.
Zakres badań zależy od obrazu klinicznego. U osoby z typową migreną lub napięciowym bólem głowy, bez niepokojących objawów neurologicznych, często wystarcza dokładny wywiad i badanie przedmiotowe, a diagnostyka obrazowa nie jest konieczna. Jeżeli jednak ból jest nowy, nietypowo silny, pojawia się u pacjenta po 50. roku życia lub towarzyszą mu objawy ogniskowe, lekarz może zlecić rezonans magnetyczny lub tomografię komputerową głowy. Badania te pozwalają wykluczyć zmiany strukturalne, takie jak guzy, malformacje naczyniowe, następstwa urazów czy powikłania infekcji. W podejrzeniu zapalenia tętnicy skroniowej włącza się badania laboratoryjne, w tym odczyn Biernackiego oraz stężenie białka C reaktywnego, a niekiedy także USG tętnic skroniowych lub biopsję.
W zależności od towarzyszących objawów mogą zostać wykonane także inne badania, na przykład ocena pola widzenia i ciśnienia wewnątrzgałkowego u okulisty, zdjęcia rentgenowskie zatok przy podejrzeniu ich przewlekłego zapalenia, badania krwi w kierunku zaburzeń gospodarki hormonalnej lub glikemii, a także ocena stawu skroniowo żuchwowego u stomatologa. U osób z częstymi bólami skroni i dolegliwościami szyjnymi przydatne bywa badanie kręgosłupa szyjnego oraz konsultacja fizjoterapeutyczna. Takie wielokierunkowe podejście pozwala odróżnić bóle pierwotne od wtórnych i opracować skuteczny, indywidualny plan postępowania, zamiast ograniczać się wyłącznie do kolejnych dawek leków przeciwbólowych.
Leczenie bólu głowy w skroniach powinno zawsze uwzględniać jego przyczynę. W przypadku migreny stosuje się zarówno leki doraźne, przyjmowane na początku napadu, jak i terapie profilaktyczne. W pierwszej grupie znajdują się niesteroidowe leki przeciwzapalne oraz preparaty specyficzne, takie jak tryptany, które działają na receptory serotoninowe w naczyniach mózgowych i zakończeniach nerwowych. U osób z częstymi napadami neurolog może zaproponować leki zapobiegające, między innymi niektóre beta blokery, leki przeciwpadaczkowe, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne lub przeciwciała monoklonalne przeciwko CGRP. W przypadku napięciowego bólu głowy kluczową rolę odgrywa modyfikacja stylu życia, ćwiczenia rozluźniające mięśnie karku i obręczy barkowej, praca nad stresem oraz czasem krótkie kursy leków przeciwbólowych lub przeciwdepresyjnych w niskich dawkach.
Coraz większe znaczenie mają także niefarmakologiczne metody leczenia, których skuteczność potwierdzają badania. Należą do nich techniki relaksacyjne, terapia poznawczo behawioralna, regularna aktywność fizyczna, trening uważności, a w wybranych przypadkach także neuromodulacja przezczaszkowa. U pacjentów z bólami głowy, którzy często sięgają po leki bez recepty, bardzo ważna jest edukacja na temat bólów z nadużycia leków, które pojawiają się przy zbyt częstym stosowaniu preparatów przeciwbólowych i same utrwalają problem. Skuteczny plan leczenia bólu skroni zwykle łączy farmakoterapię, pracę nad stylem życia oraz w razie potrzeby rehabilitację i wsparcie psychologiczne, co pozwala ograniczyć liczbę napadów i poprawić jakość codziennego funkcjonowania.
Źródła:
Ameer M.A., Peterfy R.J. Giant Cell Arteritis. StatPearls Publishing. 2024.
Artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie zastępuje porady lekarskiej ani konsultacji ze specjalistą. Treść została opracowana na podstawie aktualnej wiedzy medycznej oraz dostępnych wytycznych i publikacji naukowych.
Czy ból w skroniach może być objawem problemów z sercem?
Tak, choć rzadko. Jeśli bólom towarzyszy uczucie ucisku w klatce piersiowej, warto skonsultować się z lekarzem.
Czy częste bóle w skroniach mogą być związane z dietą?
Tak, pewne produkty, takie jak alkohol, sery pleśniowe czy kofeina, mogą wywoływać migreny i bóle głowy.
Czy można zapobiec bólom w skroniach poprzez codzienne nawyki?
Tak, regularne ćwiczenia, techniki relaksacyjne i unikanie stresu mogą pomóc w zapobieganiu bólom głowy.
Prosty formularz! Wybierz godzinę konsultacji i oczekuj na kontakt z lekarzem online
