Badania profilaktyczne dla dorosłych pacjentów. Nowy program „Moje Zdrowie” już od maja

Wraz z nadejściem maja Ministerstwo Zdrowia wprowadza nowy program profilaktyczny „Moje Zdrowie” skierowany do osób pełnoletnich. Jest to odpowiedź na potrzeby pacjentów oraz wyzwania związane z chorobami cywilizacyjnymi. Jakie zmiany przyniesie program i kto może z niego skorzystać?

Sprawdź również:

L4 online: opinie użytkowników o zdalnych zwolnieniach lekarskich

Potrzebujesz recepty online? Omów się u jednego z naszych lekarzy już teraz!

Czym jest program „Moje Zdrowie”?

„Moje Zdrowie” to nowa inicjatywa profilaktyczna Ministerstwa Zdrowia, która zastąpi dotychczasowy program „Profilaktyka 40 Plus”. W przeciwieństwie do poprzednika, który skupiał się na osobach powyżej 40. roku życia, nowy projekt jest dostępny dla wszystkich pełnoletnich pacjentów. Jego celem jest wcześniejsze wykrywanie chorób cywilizacyjnych, takich jak cukrzyca, nadciśnienie czy choroby serca, które dotykają coraz młodsze pokolenia.

Jakie badania będą dostępne w ramach programu „Moje Zdrowie”?

Program zakłada szeroki zakres badań profilaktycznych, w tym:

• Badania krwi i moczu, umożliwiające ocenę ogólnego stanu zdrowia,
• Pomiar ciśnienia tętniczego,
• Badania poziomu cukru i cholesterolu,
• Profilaktykę nowotworową, obejmującą np. badania przesiewowe w kierunku raka jelita grubego,
• Konsultacje z lekarzem rodzinnym, który pomoże zinterpretować wyniki badań i zaproponuje dalsze kroki diagnostyczne lub terapeutyczne.

Ministerstwo Zdrowia podkreśla, że jednym z głównych założeń programu jest to, aby pacjenci nie pozostawali sami z wynikami badań. Lekarze rodzinni odegrają kluczową rolę w analizie wyników i kierowaniu pacjentów na dodatkowe badania, jeśli zajdzie taka potrzeba.

Czy lekarze rodzinni będą mieli więcej możliwości diagnostycznych?

Nowy program zwiększa kompetencje lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej, którzy będą mogli kierować pacjentów na dodatkowe badania diagnostyczne. To istotna zmiana, która ma na celu przyspieszenie procesu wykrywania chorób. W planach jest również rozszerzenie zakresu badań medycyny pracy, co pozwoli na lepsze monitorowanie zdrowia pracowników.

Dlaczego program „Profilaktyka 40 Plus” nie spełnił oczekiwań?

Poprzedni program, uruchomiony w lipcu 2021 roku, miał na celu zwiększenie świadomości zdrowotnej wśród osób po 40. roku życia. Mimo ambitnych założeń, program nie odniósł spektakularnego sukcesu. Początkowo zakładano, że w ciągu pół roku skorzysta z niego 2 miliony pacjentów, jednak cel ten osiągnięto dopiero po dwóch latach.

Jednym z głównych problemów była niewystarczająca informacja na temat programu oraz brak kompleksowego wsparcia dla pacjentów w interpretacji wyników badań. „Moje Zdrowie” ma to zmienić, oferując bardziej kompleksowe podejście oraz szeroki zakres usług dostępnych w podstawowej opiece zdrowotnej.

Etapy wprowadzania programu

Minister Zdrowia Izabela Leszczyna zapowiedziała, że „Moje Zdrowie” będzie wdrażane etapami. Oznacza to, że dostępność poszczególnych badań i usług może różnić się w zależności od regionu. Z czasem program ma objąć całą Polskę, a jego pełna realizacja przewidziana jest na najbliższe lata.

Dlaczego warto korzystać z badań profilaktycznych?

Regularne badania profilaktyczne to klucz do wczesnego wykrywania chorób. Wielu schorzeń można uniknąć lub skutecznie je leczyć, jeśli zostaną zdiagnozowane na wczesnym etapie. Program „Moje Zdrowie” daje możliwość monitorowania stanu zdrowia w sposób kompleksowy, bez ponoszenia dodatkowych kosztów.

Wprowadzenie nowego programu profilaktycznego to krok w stronę poprawy jakości życia Polaków i zmniejszenia liczby osób cierpiących na przewlekłe choroby. Regularne badania, wspierane przez lekarzy rodzinnych, mogą znacząco wpłynąć na zdrowie całego społeczeństwa.

Program „Moje Zdrowie” a realna profilaktyka chorób cywilizacyjnych

Jednym z kluczowych atutów programu „Moje Zdrowie” jest jego ukierunkowanie na wczesne wykrywanie czynników ryzyka, zanim dojdzie do rozwoju pełnoobjawowych chorób przewlekłych. Dane epidemiologiczne pokazują, że w Polsce ponad 30 procent dorosłych nie ma rozpoznanego nadciśnienia, mimo że już spełnia kryteria diagnostyczne. Podobnie wygląda sytuacja z zaburzeniami gospodarki węglowodanowej, gdzie stan przedcukrzycowy dotyczy nawet 20 procent populacji, a większość osób nie jest tego świadoma.

Program „Moje Zdrowie” wpisuje się w nowoczesne podejście do medycyny prewencyjnej, w którym celem nie jest jedynie wykrycie choroby, ale także identyfikacja pacjentów zagrożonych jej rozwojem. Dzięki regularnym badaniom laboratoryjnym i ocenie parametrów metabolicznych możliwe jest wdrożenie interwencji na etapie odwracalnym, co znacząco zmniejsza ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych i obniża koszty leczenia w skali całego systemu ochrony zdrowia.

Rola lekarza POZ w nowym modelu opieki profilaktycznej

W programie „Moje Zdrowie” lekarz podstawowej opieki zdrowotnej przestaje pełnić wyłącznie funkcję kierującą, a staje się koordynatorem procesu diagnostycznego i profilaktycznego. To istotna zmiana organizacyjna, która wzmacnia znaczenie POZ jako pierwszego i kluczowego punktu kontaktu pacjenta z systemem ochrony zdrowia.

Interpretacja wyników badań w kontekście wieku, stylu życia i obciążeń rodzinnych pozwala na bardziej indywidualne podejście do pacjenta. Lekarz może zaproponować modyfikację diety, zwiększenie aktywności fizycznej lub dalszą diagnostykę jeszcze przed pojawieniem się objawów klinicznych. Badania wskazują, że taka strategia może obniżyć ryzyko hospitalizacji z powodu chorób serca nawet o 25 procent w perspektywie kilku lat.

Dostępność programu „Moje Zdrowie” a nierówności zdrowotne

Jednym z wyzwań, z którymi mierzy się polski system ochrony zdrowia, są nierówności w dostępie do profilaktyki, szczególnie pomiędzy regionami oraz grupami społeczno-ekonomicznymi. Program „Moje Zdrowie” ma potencjał, aby częściowo zniwelować te różnice, ponieważ opiera się na świadczeniach realizowanych w ramach podstawowej opieki zdrowotnej, dostępnej w każdej gminie.

Eksperci zdrowia publicznego podkreślają, że obniżenie progu wejścia do badań profilaktycznych, zarówno pod względem wieku, jak i formalności, zwiększa zgłaszalność pacjentów młodszych, którzy dotychczas rzadko korzystali z badań kontrolnych. W dłuższej perspektywie może to przełożyć się na zmniejszenie liczby przedwczesnych zgonów z powodu chorób serca i udarów, które w Polsce nadal należą do najczęstszych przyczyn śmierci.

Profilaktyka jako inwestycja w system ochrony zdrowia

Z ekonomicznego punktu widzenia program „Moje Zdrowie” należy postrzegać jako długoterminową inwestycję, a nie koszt. Analizy Narodowego Funduszu Zdrowia wskazują, że leczenie powikłań chorób przewlekłych pochłania wielokrotnie większe środki niż ich wczesna diagnostyka i zapobieganie. Przykładowo, koszty leczenia powikłań cukrzycy są nawet pięciokrotnie wyższe niż wydatki na profilaktykę i edukację zdrowotną.

Wdrożenie programu obejmującego całe dorosłe społeczeństwo może w dłuższej perspektywie zmniejszyć obciążenie szpitali, skrócić kolejki do specjalistów i poprawić efektywność pracy lekarzy. To szczególnie istotne w kontekście starzejącego się społeczeństwa oraz rosnącej liczby pacjentów z wielochorobowością.

Źródła

• Ministerstwo Zdrowia. Programy profilaktyczne i zdrowie publiczne
• World Health Organization. Noncommunicable diseases: prevention and control
• OECD. Health at a Glance: Europe

Artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie zastępuje porady lekarskiej ani konsultacji ze specjalistą. Treść została opracowana na podstawie aktualnej wiedzy medycznej oraz dostępnych wytycznych i publikacji naukowych.