Medycyna rodzinna

O ile dłużej trzeba czekać wykonując badania „na NFZ” zamiast prywatnie?

nfz

Czekanie na wyniki badań medycznych to dla wielu pacjentów moment pełen napięcia. Od szybkości uzyskania wyników zależy nie tylko komfort psychiczny, ale często także zdrowie i dalsze leczenie. W Polsce dostępne są dwie główne ścieżki diagnostyczne: badania realizowane w ramach publicznej opieki zdrowotnej finansowanej przez Narodowy Fundusz Zdrowia oraz usługi prywatnych placówek. Różnice między nimi bywają znaczące, szczególnie jeśli chodzi o czas oczekiwania na wyniki.

Badania diagnostyczne w ramach NFZ

Korzystanie z badań w ramach publicznego systemu zdrowia ma tę oczywistą zaletę, że pacjent nie ponosi kosztów bezpośrednich. Problem zaczyna się wtedy, gdy trzeba czekać. Na niektóre badania, np. rezonans magnetyczny czy tomografię komputerową, w części placówek czeka się wiele tygodni, a czasem miesięcy. Aktualne terminy w konkretnych placówkach można sprawdzić w Informatorze o terminach leczenia NFZ.

W publicznym systemie o kolejności przyjęcia decyduje przede wszystkim stan zdrowia. Przypadki pilne mają pierwszeństwo przed osobami, których stan jest stabilny. Jeśli stan zdrowia się pogarsza, lekarz może zmienić kategorię medyczną i wyznaczyć wcześniejszy termin. Kobiety w ciąży i osoby z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności mogą korzystać ze świadczeń poza kolejnością.

Przy podejrzeniu nowotworu lekarz z umową z NFZ może wystawić kartę DiLO. Pierwsza wizyta u specjalisty powinna się wtedy odbyć do 14 dni od jej wystawienia, a badania w jej ramach są nielimitowane.

Prywatne badania i diagnostyka

W prywatnych placówkach za badanie płaci pacjent, a termin zależy od dostępności w danej placówce. Wynik podstawowych badań krwi bywa gotowy tego samego lub następnego dnia. Czas oczekiwania na badanie obrazowe i jego opis warto sprawdzić w placówce przed zapisem.

Wybór prywatnego badania zależy od sytuacji i możliwości finansowych. Wynik trzeba potem omówić z lekarzem, a dalsze leczenie w ramach NFZ może wymagać skierowania.

Ile naprawdę czeka się na wyniki badań?

Warto odróżnić czas oczekiwania na termin badania od czasu oczekiwania na wynik. Czas przygotowania wyniku zależy od rodzaju badania i laboratorium. Największe różnice między ścieżką NFZ a prywatną dotyczą zwykle terminu wykonania badania, zwłaszcza badań obrazowych, takich jak rezonans magnetyczny czy tomografia komputerowa.

Objawy nagłe, np. ból w klatce piersiowej, duszność, objawy udaru czy silny ból brzucha, nie są sytuacją na planowe badanie, ani na NFZ, ani prywatnie. Wtedy dzwoń pod numer 112 lub 999 albo jedź na SOR.

Czynniki wpływające na czas oczekiwania

Na czas oczekiwania wpływa m.in. rodzaj badania, obłożenie placówki, liczba dostępnych aparatów i specjalistów oraz kategoria medyczna na skierowaniu. Przypadki pilne mają pierwszeństwo przed stabilnymi.

Czas oczekiwania różni się też między placówkami i regionami. W Informatorze o terminach leczenia NFZ można porównać terminy w różnych placówkach i zapisać się tam, gdzie termin jest bliższy.

Najczęstsze pytania

Jak długo czeka się na wyniki badań w ramach NFZ?

Czas oczekiwania zależy od rodzaju badania i placówki. Aktualne terminy w konkretnych placówkach można sprawdzić w Informatorze o terminach leczenia NFZ.

Ile trwa uzyskanie wyników badań prywatnych?

To zależy od laboratorium i rodzaju badania. Wyniki podstawowych badań krwi bywają gotowe tego samego lub następnego dnia, a czas oczekiwania na opis badania obrazowego warto sprawdzić w placówce przed badaniem.

Czy prywatne badania zawsze są szybsze od tych na NFZ?

Nie zawsze. Termin prywatny często bywa bliższy, ale zależy to od placówki i rodzaju badania. W stanie nagłym nie czekaj na planowe badanie, tylko dzwoń pod 112 lub 999 albo jedź na SOR.

Co wpływa na czas oczekiwania na badanie?

Na długość oczekiwania mają wpływ m.in. liczba dostępnych specjalistów, rodzaj badania, obłożenie placówki oraz kategoria medyczna na skierowaniu, czyli to, czy przypadek jest pilny, czy stabilny.

Czy wyniki badań można otrzymać online?

Tak, wiele placówek, zarówno publicznych, jak i prywatnych, udostępnia wyniki przez internet. Zasady zależą od konkretnej placówki.

Czy pacjenci w stanie nagłym mają pierwszeństwo?

Tak. O kolejności decyduje przede wszystkim stan zdrowia, a przypadki pilne mają pierwszeństwo przed stabilnymi. W stanie nagłym dzwoń pod 112 lub 999 albo jedź na SOR.

Źródła

  1. Narodowy Fundusz Zdrowia. Informator o terminach leczeniahttps://terminyleczenia.nfz.gov.pl/ (otwiera się w nowej karcie)
  2. pacjent.gov.pl. Lista oczekujących, czyli o co chodzi z kolejkamihttps://pacjent.gov.pl/system-opieki-zdrowotnej/lista-oczekujacych (otwiera się w nowej karcie)
  3. Narodowy Fundusz Zdrowia. Masz podejrzenie nowotworu? Sprawdź czym jest szybka ścieżka onkologiczna i karta DiLOhttps://www.nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-centrali/masz-podejrzenie-nowotworu-sprawdz-czym-jest-szybka-sciezka-onkologiczna-i-karta-dilo,8976.html (otwiera się w nowej karcie)
  4. pacjent.gov.pl. Uprawnienia szczególnehttps://pacjent.gov.pl/uprawnienia-szczegolne (otwiera się w nowej karcie)

Autor tekstu

Redaktorka medyczna i analityczka treści zdrowotnych.

Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej. Zasady redakcyjne