Zwolnienia lekarskie

L4 na dziecko 2025 – komu przysługuje, ile dni i jak je uzyskać krok po kroku?

Dłoń niemowlęcia położona na otwartej dłoni dorosłego – symbol troski i opieki nad dzieckiem

Komu przysługuje L4 na dziecko i jakie warunki trzeba spełnić? Gdy dziecko choruje i wymaga osobistej opieki, rodzic objęty ubezpieczeniem chorobowym może dostać zwolnienie lekarskie na opiekę i zasiłek opiekuńczy. Wyjaśniamy, komu przysługuje L4 na dziecko, ile dni można z niego skorzystać w roku i jak je uzyskać.

Kto może skorzystać ze zwolnienia lekarskiego na opiekę nad dzieckiem?

L4 na dziecko przysługuje osobom objętym ubezpieczeniem chorobowym, zarówno obowiązkowym, jak i dobrowolnym. W praktyce oznacza to, że ze zwolnienia mogą skorzystać pracownicy zatrudnieni na umowę o pracę, a także osoby prowadzące działalność gospodarczą, pod warunkiem że opłacają składkę chorobową. Zasiłek przysługuje na dziecko własne, dziecko małżonka, dziecko przysposobione oraz dziecko przyjęte na wychowanie i utrzymanie, np. w rodzinie zastępczej.

Kluczowym warunkiem jest konieczność osobistej opieki nad dzieckiem. Lekarz ocenia stan zdrowia dziecka i to, czy wymaga ono opieki. Zasiłek przysługuje, gdy nie ma innego członka rodziny, który może zapewnić dziecku opiekę. Ten warunek nie dotyczy opieki nad chorym dzieckiem do 2 lat. Za osobę, która może się opiekować, nie uznaje się m.in. kogoś, kto sam jest chory, jest całkowicie niezdolny do pracy albo odpoczywa po pracy na nocnej zmianie.

Istotną zasadą jest także to, że w tym samym czasie tylko jeden z rodziców może korzystać z L4 na to samo dziecko. System nie dopuszcza jednoczesnego pobierania zasiłku opiekuńczego przez oboje rodziców, nawet jeśli oboje są ubezpieczeni.

Ile dni L4 na dziecko przysługuje w 2025 roku?

Wymiar zwolnienia lekarskiego na dziecko jest ściśle określony w przepisach i zależy od wieku dziecka oraz jego stanu zdrowia. Limity obowiązują w skali roku kalendarzowego i nie zwiększają się wraz z liczbą dzieci.

  • Przy chorym dziecku do 14. roku życia przysługuje do 60 dni w roku.
  • Przy zdrowym dziecku do 8. roku życia, np. gdy żłobek, przedszkole lub szkoła zostaną nieprzewidzianie zamknięte albo zachoruje niania, obowiązuje ten sam limit 60 dni.
  • Przy chorym dziecku powyżej 14. roku życia przysługuje do 14 dni w roku.
  • Przy chorym dziecku niepełnosprawnym w wieku 14–18 lat, z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności lub orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniem konieczności stałej opieki, przysługuje do 30 dni w roku.

Łącznie, na wszystkie dzieci i innych chorych członków rodziny, zasiłek opiekuńczy przysługuje najwyżej przez 60 dni w roku kalendarzowym. Limit jest wspólny dla obojga rodziców, więc jeśli jedno z nich wykorzysta część dni, drugiemu zostaje tylko reszta.

Jak wygląda procedura uzyskania L4 na dziecko krok po kroku?

Zwolnienie na opiekę nad dzieckiem lekarz wystawia elektronicznie. Procedura przebiega w kilku krokach.

Najpierw rodzic kontaktuje się z lekarzem, najczęściej pediatrą lub lekarzem rodzinnym. Może to być wizyta stacjonarna albo teleporada. Lekarz przeprowadza wywiad i ocenia stan zdrowia dziecka. Jeśli dziecko wymaga osobistej opieki, lekarz może podczas konsultacji ocenić zasadność wystawienia L4 online na opiekę nad dzieckiem. Jeśli stan dziecka wymaga zbadania, zaleci wizytę osobistą.

Jeśli uzna, że konieczna jest osobista opieka, wystawia e-ZLA, czyli elektroniczne zwolnienie lekarskie.

Zwolnienie trafia automatycznie do systemu i jest widoczne dla pracodawcy oraz ZUS-u. Rodzic nie musi dostarczać żadnych papierowych dokumentów do firmy. Dodatkowo trzeba złożyć wniosek o zasiłek opiekuńczy na druku Z-15. Można to zrobić elektronicznie przez PUE/eZUS.

Zwolnienie wystawione podczas teleporady jest ważne tak samo jak zwolnienie wystawione w gabinecie. O jego wystawieniu decyduje lekarz po ocenie stanu dziecka.

L4 na dziecko a praca i obowiązki rodzica

Zwolnienie lekarskie z tytułu opieki nad dzieckiem wiąże się nie tylko z prawami, ale także z konkretnymi obowiązkami. Podstawowym z nich jest zakaz wykonywania pracy zarobkowej w czasie trwania zwolnienia. Dotyczy to zarówno pracy na etacie, jak i działalności gospodarczej czy umów cywilnoprawnych.

Rodzic przebywający na L4 powinien faktycznie sprawować opiekę nad dzieckiem. Podejmowanie aktywności sprzecznych z celem zwolnienia, takich jak intensywne prace fizyczne czy wyjazdy niezwiązane z opieką, może skutkować zakwestionowaniem prawa do zasiłku. W przypadku kontroli trzeba być dostępny pod adresem wskazanym w zwolnieniu.

Zasiłek opiekuńczy wynosi 80 procent podstawy wymiaru i przysługuje za każdy dzień zwolnienia.

O czym warto pamiętać, zanim złożysz wniosek o L4 na dziecko?

Przed złożeniem wniosku sprawdź, czy spełniasz warunki, zwłaszcza czy w domu nie ma innego członka rodziny, który może zapewnić dziecku opiekę. Jeśli warunki nie są spełnione, ZUS lub pracodawca może odmówić wypłaty zasiłku.

Najczęstsze pytania

Czy mogę wziąć L4 na dziecko, jeśli prowadzę działalność gospodarczą?

Tak, jeśli opłacasz dobrowolne ubezpieczenie chorobowe w ZUS.

Czy L4 na dziecko obejmuje również opiekę nad dzieckiem po operacji?

Tak, jeśli po zabiegu dziecko jest chore i lekarz uzna, że wymaga osobistej opieki.

Czy L4 na dziecko można przerwać i wrócić do pracy wcześniej?

Tak. Powiedz pracodawcy, że wracasz wcześniej. Zasiłek opiekuńczy należy się tylko za dni, w których nie pracujesz i opiekujesz się dzieckiem, więc za dni po powrocie do pracy już go nie dostaniesz.

Czy można jednocześnie mieć L4 na siebie i na dziecko?

Jeśli sam jesteś chory i nie możesz opiekować się dzieckiem, podstawą nieobecności jest zwolnienie z powodu Twojej choroby. Jeśli nie wiesz, który zasiłek przysługuje za dany okres, zapytaj w ZUS lub u pracodawcy.

Źródła

  1. ZUS. Komu przysługuje zasiłek opiekuńczyhttps://www.zus.pl/swiadczenia/zasilki/zasilek-opiekunczy/komu-przysluguje (otwiera się w nowej karcie)
  2. ZUS. Prawo do zasiłku opiekuńczego i okres przysługiwaniahttps://www.zus.pl/swiadczenia/zasilki/zasilek-opiekunczy/prawo-do-zasilku-i-okres-przyslugiwania (otwiera się w nowej karcie)
  3. ZUS. Zasiłek opiekuńczy. Niezbędne dokumentyhttps://www.zus.pl/swiadczenia/zasilki/zasilek-opiekunczy/niezbedne-dokumenty (otwiera się w nowej karcie)
  4. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Zasiłek opiekuńczyhttps://www.gov.pl/web/rodzina/zasilek-opiekunczy (otwiera się w nowej karcie)

Autor tekstu

Redaktorka medyczna i analityczka treści zdrowotnych.

Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej. Zasady redakcyjne