Pediatria

Co się stanie, jeśli dziecko zje surowego ziemniaka? Objawy i leczenie

Co się stanie, jeśli dziecko zje surowego ziemniaka? Objawy i leczenie

Każdy rodzic wie, że dzieci potrafią wkładać do ust różne rzeczy, nie zawsze bezpieczne. Surowy ziemniak jest jednym z tych produktów, które mogą wzbudzić niepokój, gdy dziecko go skonsumuje. Czy surowy ziemniak jest niebezpieczny? Jakie mogą być skutki jego spożycia i co zrobić, jeśli dziecko zjadło surowego ziemniaka?

Dlaczego nie wolno jeść surowych ziemniaków?

Surowe ziemniaki zawierają solaninę, naturalną toksynę, która chroni roślinę przed szkodnikami. Solanina może być szkodliwa dla ludzi, zwłaszcza w dużych ilościach. Spożycie surowego ziemniaka może prowadzić do zatrucia solaniną, objawiającego się nudnościami, wymiotami, bólami brzucha i biegunką. W skrajnych przypadkach bardzo duże ilości solaniny mogą powodować poważniejsze objawy, takie jak gorączka, problemy z oddychaniem, a nawet śpiączka.

Co się stanie po zjedzeniu surowego ziemniaka?

Zjedzenie niewielkiej ilości surowego ziemniaka zazwyczaj nie powoduje poważnych problemów zdrowotnych. W większości przypadków organizm sam poradzi sobie z niewielką dawką solaniny. Jednak większe ilości mogą prowadzić do objawów zatrucia. Po jakim czasie pojawiają się objawy po zjedzeniu surowego ziemniaka? Czas pojawienia się objawów zależy od ilości zjedzonej solaniny i wrażliwości dziecka, dlatego przez resztę dnia obserwuj, jak się czuje.

Jakie są skutki uboczne po zjedzeniu surowego ziemniaka?

Objawy zatrucia solaniną to przede wszystkim nudności, wymioty, bóle brzucha i biegunka. Rzadziej pojawiają się bóle i zawroty głowy, senność lub problemy z oddychaniem. Jeśli dziecko zjadło dużo surowego ziemniaka, zwłaszcza zielonego lub kiełkującego, i ma objawy zatrucia, skontaktuj się z lekarzem lub ośrodkiem toksykologicznym albo jedź na SOR. Przy problemach z oddychaniem, drgawkach lub utracie przytomności dzwoń pod 112.

Leczenie zatrucia ziemniakami polega głównie na łagodzeniu objawów. W przypadku łagodnych objawów, takich jak nudności i wymioty, podawaj dziecku często małe porcje płynów, aby zapobiec odwodnieniu. W przypadku poważniejszych objawów, takich jak silne bóle brzucha, biegunka czy problemy z oddychaniem, konieczna może być interwencja medyczna. Lekarz może zdecydować o podaniu leków przeciwbólowych, przeciwwymiotnych lub nawadniających.

Jak działa surowy ziemniak?

Surowe ziemniaki są trudne do strawienia i mogą powodować problemy żołądkowe nawet u zdrowych osób dorosłych. Zawarta w nich solanina działa jako trucizna, która może podrażniać błonę śluzową żołądka i jelit, prowadząc do wspomnianych wcześniej objawów zatrucia. Dlatego ważne jest, aby surowe ziemniaki były przechowywane z dala od dzieci i nie były spożywane na surowo.

Co po zjedzeniu niedogotowanych ziemniaków?

Solanina jest odporna na wysoką temperaturę, a gotowanie w wodzie zmniejsza jej ilość tylko częściowo. Niedogotowany ziemniak nie jest więc dużo groźniejszy od ugotowanego, choć bywa ciężkostrawny i może wywołać ból brzucha. O ryzyku decyduje głównie sam ziemniak. Zielone, kiełkujące lub gorzkie ziemniaki trzeba wyrzucić albo grubo obrać i usunąć kiełki, bo obieranie usuwa dużą część solaniny.

Czy można umrzeć po zjedzeniu surowego ziemniaka?

Śmiertelne zatrucia solaniną są niezwykle rzadkie i zazwyczaj wymagają spożycia bardzo dużych ilości surowych ziemniaków. W praktyce większość przypadków zatrucia solaniną jest łagodna i dobrze reaguje na leczenie. Niemniej jednak, zawsze warto zachować ostrożność i unikać spożywania surowych lub niedogotowanych ziemniaków, szczególnie w przypadku dzieci, które są bardziej wrażliwe na toksyny.

Jakie ilości solaniny są realnie toksyczne dla dziecka?

W ocenie ryzyka liczy się dawka solaniny w przeliczeniu na masę ciała. Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) przyjął, że działania niepożądane mogą pojawić się już od 1 mg glikoalkaloidów, czyli m.in. solaniny, na kilogram masy ciała. EFSA uznała też, że największe ryzyko dotyczy niemowląt i małych dzieci.

W praktyce oznacza to, że kilka kęsów surowego ziemniaka zwykle nie stanowi zagrożenia życia, jednak zjedzenie większej ilości, zwłaszcza ziemniaków zielonych, kiełkujących lub gorzkich w smaku, znacząco zwiększa ryzyko wystąpienia objawów. Solaniny nie ma w ziemniaku po równo. Najwięcej jest w skórce, w kiełkach i w miejscach, które zzieleniały od światła.

Dlaczego dzieci reagują silniej niż dorośli?

Dziecko waży mniej niż dorosły, więc ta sama ilość ziemniaka oznacza dla niego większą dawkę solaniny w przeliczeniu na kilogram masy ciała. Dlatego u małych dzieci objawy mogą pojawić się po zjedzeniu mniejszej ilości.

Kiedy objawy wymagają pilnej konsultacji lekarskiej?

Choć większość przypadków kończy się łagodnymi dolegliwościami, istnieją sytuacje, w których kontakt z lekarzem powinien być natychmiastowy. Należą do nich uporczywe wymioty trwające dłużej niż kilka godzin, nasilająca się biegunka, objawy odwodnienia, takie jak suchość w ustach czy zmniejszona ilość oddawanego moczu, a także wszelkie objawy neurologiczne.

Szczególną czujność należy zachować, gdy dziecko skarży się na zaburzenia widzenia, trudności z oddychaniem, silne osłabienie lub gdy pojawia się gorączka. Wtedy jedź z dzieckiem na SOR. Przy trudnościach z oddychaniem, drgawkach lub utracie przytomności dzwoń pod 112.

Jak skutecznie zapobiegać podobnym sytuacjom w przyszłości?

Profilaktyka opiera się przede wszystkim na bezpiecznym przechowywaniu żywności oraz edukacji dziecka adekwatnej do jego wieku. Ziemniaki powinny być trzymane w ciemnym, chłodnym miejscu, z dala od światła, które sprzyja wzrostowi stężenia solaniny. Należy unikać podawania dzieciom ziemniaków zielonych, z kiełkami lub o gorzkim posmaku, nawet po obróbce termicznej.

Warto także uczyć dzieci, że nie wszystkie warzywa nadają się do jedzenia na surowo. W codziennym funkcjonowaniu pomocne jest wprowadzenie zasady, że produkty spożywcze można jeść tylko po zgodzie osoby dorosłej.

Źródła

  1. World Health Organization. Natural toxins in foodhttps://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/natural-toxins-in-food (otwiera się w nowej karcie)
  2. European Food Safety Authority. Glycoalkaloids in potatoes: public health risks assessedhttps://www.efsa.europa.eu/en/news/glycoalkaloids-potatoes-public-health-risks-assessed (otwiera się w nowej karcie)
  3. Badowski P, Urbanek-Karłowska B. Solanina i chakonina – występowanie, właściwości, metody oznaczania. Roczniki Państwowego Zakładu Higieny 1999https://roczniki.pzh.gov.pl/Solanina-i-chakonina-wystepowanie-wlasciwosci-metody-oznaczania,181472,0,1.html (otwiera się w nowej karcie)
  4. A challenging case of suspected solanine toxicity in an eleven-year-old Saudi boy. J Family Med Prim Care 2022https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9648270/ (otwiera się w nowej karcie)

Autor tekstu

Redaktorka medyczna i analityczka treści zdrowotnych.

Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej. Zasady redakcyjne