Ból i problemy ze zdrowiem po porodzie – fizjoterapia uroginekologiczna dla kobiet

Poród to mimo bólu i stresu piękna chwila w życiu kobiety, która oczekuje dziecka i lada chwila będzie je mogła pierwszy raz przytulić. Trzeba jednak pamiętać, że jest to ogromny wysiłek, zarówno dla matki, jak i dla dziecka. Mogą też wystąpić komplikacje, wymagające specjalistycznej konsultacji i działania już po porodzie. Kiedy trzeba udać się do fizjoterapeuty uroginekologicznego?

Fizjoterapia uroginekologiczna czym się zajmuje?

Z pomocy fizjoterapeuty uroginekologicznego korzystają głównie kobiety. Bolesne miesiączkowanie, nietrzymanie moczu czy bolesne dolegliwościami w czasie ciąży i w połogu, to tylko niektóre z przyczyn, które sprawiają, że panie zgłaszają się do specjalisty.

Mówiąc najogólniej, celem działania fizjoterapeuty uroginekologicznego jest poprawa komfortu życia pacjentki, dzięki redukcji dolegliwości bólowych. Dzięki odpowiednio dobranym ćwiczeniom możliwe jest przywrócenie równowagi mięśniowo-powięziowej, co wpływa bardzo korzystnie na właściwe funkcjonowanie narządów znajdujących się w miednicy mniejszej.

Z jakimi dolegliwościami należy udać się do specjalisty?

Specjalistyczną pomoc niezbędna jest u osób, u których:

• występują problemy obejmujące narządy miednicy mniejszej, w tym pęcherz moczowy,
• wykonane zostały operacje uroginekologiczne, a także cesarskie cięcie,
• występują problemy w obrębie odbytnicy, objawiające się nietrzymaniem stolca, gazów lub jej obniżeniem.

Właściwości terapeutyczne fizjoterapii uroginekologiczne sprawiają, że coraz więcej pań planujących lub będących w ciąży, a także przygotowujących się do porodu decyduje się na współpracę ze specjalistą w ramach szeroko rozumianej profilaktyki.

Poród i jego konsekwencje

Urodzenie dziecka wymaga od kobiety ogromnego wysiłku. To wyczerpujące, a jednocześnie radosne wydarzenie u niektórych może przez długi okres przypominać o sobie, powodując szereg dolegliwości, często wymagających kontroli.

Do gabinetu fizjoterapeuty uroginekologicznego trafiają panie, u których w efekcie porodu doszło do rozejścia spojenia łonowego, obniżenia narządów dna miednicy, nietrzymania moczu lub odczuwają one silne dolegliwości bólowe w obrębie podbrzusza i miednicy mniejszej. Wielu z nich można uniknąć lub zredukować ryzyko wystąpienia do minimum, jeżeli kobieta zdecyduje się na profilaktykę i wraz z fizjoterapeutą uroginekologicznego właściwie przygotuję się do porodu.

Fizjoterapia uroginekologiczna w połogu

Ćwiczenia wskazane przez fizjoterapeutę, jakie wykonywane są w czasie połogu przynoszą kobietom ogromną ulgę. Obserwuje się korzystne działanie fizjoterapii zarówno w kontekście porodu naturalnego, jak i cesarskiego cięcia. Panie, które zdecydowały się na pomoc specjalisty znacznie szybciej dochodzą do formy.

Wizyty u specjalisty powinny być standardem nawet wtedy, gdy pozornie nie dzieje się nic niepokojącego. Podczas konsultacji specjalista oceni mięśnie i powięzi zlokalizowane w obrębie dna miednicy oraz brzucha, a w przypadku pan po cesarce – dodatkowo oceni stan blizny pooperacyjnej. Dlatego nie warto zwlekać, lepiej umówić wizytę u specjalisty jak najszybciej, by cieszyć się pełnią zdrowia i macierzyństwem. Wizytę najlepiej jest umówić ok. 6 tygodni po urodzeniu dziecka.

Najlepszym rozwiązaniem jest zatem szeroko rozumiana profilaktyka. Odpowiednio dopasowane ćwiczenia wzmacniające mięśnie dna macicy są niezbędne, aby zapobiegać późniejszym komplikacjom.

Kiedy wizyta u fizjoterapeuty uroginekologicznego po porodzie jest szczególnie wskazana?

Okres poporodowy to czas intensywnych zmian w organizmie kobiety, które nie zawsze przebiegają bezobjawowo. Niepokojące symptomy mogą pojawić się nawet kilka tygodni lub miesięcy po porodzie, dlatego wiele pacjentek bagatelizuje je, uznając za naturalny element połogu. Tymczasem do fizjoterapeuty uroginekologicznego warto zgłosić się nie tylko w przypadku nasilonych dolegliwości, lecz także wtedy, gdy objawy są dyskretne, ale utrzymują się dłużej niż kilka tygodni.

Sygnałami alarmowymi są między innymi nietrzymanie moczu podczas kaszlu, śmiechu lub aktywności fizycznej, uczucie ciężkości w podbrzuszu, ból krocza, kości łonowej lub dolnego odcinka kręgosłupa, a także trudności z powrotem do aktywności sprzed ciąży. Wczesna interwencja fizjoterapeutyczna pozwala ograniczyć ryzyko utrwalenia zaburzeń dna miednicy i znacząco poprawia komfort codziennego funkcjonowania.

Jak poród naturalny i cesarskie cięcie wpływają na dno miednicy?

Zarówno poród siłami natury, jak i cesarskie cięcie stanowią duże obciążenie dla struktur miednicy mniejszej. Podczas porodu naturalnego mięśnie dna miednicy ulegają znacznemu rozciągnięciu, a w niektórych przypadkach również mikrourazom lub nacięciu krocza. Może to prowadzić do osłabienia ich funkcji podporowej, czego konsekwencją są zaburzenia trzymania moczu, gazów lub obniżenie narządów rodnych.

Cesarskie cięcie, choć często postrzegane jako alternatywa chroniąca dno miednicy, również niesie określone konsekwencje. Przecięcie powłok brzusznych i macicy zaburza ciągłość tkanek oraz prawidłową pracę mięśni głębokich. Blizna pooperacyjna może powodować ograniczenia ruchomości powięzi, dolegliwości bólowe oraz zaburzenia postawy. Fizjoterapia uroginekologiczna pomaga przywrócić prawidłową pracę mięśni i zapobiega przewlekłym problemom.

Fizjoterapia uroginekologiczna jako element profilaktyki powikłań poporodowych

Coraz więcej badań podkreśla znaczenie fizjoterapii uroginekologicznej nie tylko w leczeniu, ale również w profilaktyce powikłań poporodowych. Indywidualnie dobrane ćwiczenia oraz praca manualna z tkankami pozwalają na stopniową normalizację napięcia mięśni dna miednicy i poprawę ich funkcji podporowej. Regularna terapia zmniejsza ryzyko nietrzymania moczu, obniżenia narządów rodnych oraz przewlekłego bólu miednicy.

Profilaktyczna wizyta u specjalisty około sześciu tygodni po porodzie umożliwia ocenę stanu mięśni, powięzi oraz blizn, nawet jeśli pacjentka nie zgłasza wyraźnych dolegliwości. Wczesne wykrycie nieprawidłowości pozwala wdrożyć działania zapobiegawcze, które mają kluczowe znaczenie dla zdrowia uroginekologicznego w kolejnych latach życia kobiety.

Dlaczego fizjoterapia uroginekologiczna poprawia jakość życia młodych mam?

Skuteczna rehabilitacja po porodzie wpływa nie tylko na zdrowie fizyczne, ale również na dobrostan psychiczny kobiety. Ustąpienie dolegliwości bólowych oraz odzyskanie kontroli nad funkcjami dna miednicy zwiększa poczucie bezpieczeństwa i pewności siebie, co ma ogromne znaczenie w okresie adaptacji do nowej roli życiowej. Kobiety, które korzystają z fizjoterapii, częściej wracają do aktywności fizycznej i zawodowej bez obaw o pogorszenie stanu zdrowia.

Poprawa funkcjonowania mięśni dna miednicy wpływa także na komfort życia intymnego oraz jakość relacji partnerskich. Z tego względu fizjoterapia uroginekologiczna powinna być traktowana jako istotny element kompleksowej opieki poporodowej, a nie wyłącznie jako forma leczenia już istniejących problemów.

Źródła:

1. National Health Service. Pelvic floor exercises after pregnancy. 
2. World Health Organization. WHO recommendations on postnatal care of the mother and newborn.
3. American College of Obstetricians and Gynecologists. Physical activity and exercise after pregnancy. [https://www.acog.org/womens-health/faqs/exercise-after-pregnancy]

Artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie zastępuje porady lekarskiej ani konsultacji ze specjalistą. Treść została opracowana na podstawie aktualnej wiedzy medycznej oraz dostępnych wytycznych i publikacji naukowych.