Kiedy powinniśmy zwrócić uwagę na wypadanie włosów?

Wypadanie włosów to naturalny proces, w którym codziennie tracimy określoną ilość włosów. Jednak gdy utrata włosów staje się nadmierna i prowadzi do przerzedzenia włosów lub łysienia, może to być oznaką problemów zdrowotnych lub nieprawidłowej pielęgnacji włosów.

Dlaczego nasze włosy wypadają?

Nadmierne wypadanie włosów może prowadzić do osłabienia włosów, ich przerzedzenia lub łysienia. Problem ten może wpływać negatywnie na samoocenę i pewność siebie, szczególnie u osób z łysieniem typu męskiego czy żeńskiego. Wypadanie włosów może również wpływać na wygląd zewnętrzny i być przyczyną niezadowolenia z własnego wyglądu, co z kolei może prowadzić do zaburzeń emocjonalnych. Utrata włosów może mieć różne przyczyny, w tym:

• Czynniki genetyczne – łysienie typu męskiego i żeńskiego jest dziedziczne i wynika z nadwrażliwości mieszków włosowych na hormony.
• Choroby autoimmunologiczne – takie jak toczeń rumieniowaty układowy, łuszczyca czy toczeń trzewny
• Hormonalne zaburzenia – takie jak nadczynność tarczycy, zespół policystycznych jajników czy zaburzenia hormonalne związane z menopauzą
• Niedobór składników odżywczych – niedobór żelaza, witamin z grupy B, witaminy D, cynku i biotyny
• Stres – intensywny stres może wpływać na układ hormonalny
• Nieprawidłowa pielęgnacja – zbyt częste farbowanie, suszenie i prostowanie włosów, a także używanie agresywnych kosmetyków do stylizacji włosów
• Leki – niektóre leki mogą powodować wypadanie włosów jako skutek uboczny.
• Inne choroby – takie jak choroby autoimmunologiczne, choroby skóry, infekcje, choroby układu pokarmowego czy cukrzyca

Jeśli zauważysz, że Twoje włosy wypadają w sposób niepokojący, powinieneś zacząć od konsultacji z lekarzem dermatologiem. Lekarz będzie mógł ocenić przyczyny wypadania włosów i zlecić niezbędne badania, takie jak badanie krwi, w celu wykluczenia chorób układowych lub niedoborów składników odżywczych.

Kiedy należy skorzystać z pomocy dermatologa i trychologa?

Jeśli wypadanie włosów jest związane z zaburzeniami skórnymi, dermatolog może zlecić badanie skóry głowy lub przepisać leki na receptę, takie jak minoksydyl lub finasteryd. W przypadku, gdy wypadanie włosów jest związane z innymi chorobami, lekarz skieruje Cię do odpowiedniego specjalisty.

Jeśli dermatolog nie jest w stanie pomóc lub jeśli podejrzewasz, że wypadanie włosów jest związane z zaburzeniami trychologicznymi, możesz skonsultować się z trychologiem. Trycholog zajmuje się chorobami skóry głowy i włosów oraz diagnozowaniem i leczeniem zaburzeń włosów.

Jakie badania należy wykonać gdy wypadają nam włosy?

W przypadku nadmiernej utraty włosów, ważne jest wykonanie badań, aby ocenić przyczyny tego problemu. Oto niektóre z badań, które lekarz może zlecić w celu zdiagnozowania przyczyn wypadania włosów:

• Badania krwi: w tym badania poziomu ferrytyny, żelaza, witaminy B12, kwasu foliowego i innych składników odżywczych.
• Badanie hormonów tarczycy: niedoczynność tarczycy może być przyczyną wypadania włosów.
• Trichoskopia: badanie skóry głowy i włosów z użyciem specjalistycznego mikroskopu.
• Biopsja skóry głowy: pobranie małego fragmentu skóry głowy w celu oceny przyczyn wypadania włosów.
• Badania immunologiczne: w przypadku podejrzenia łysienia plackowatego, choroby autoimmunologicznej, lekarz może zlecić badania immunologiczne.
• Kultura grzybów: w przypadku podejrzenia grzybicy skóry głowy, lekarz może zlecić kulturę grzybów.
• Testy genetyczne: w przypadku łysienia androgenowego, genetyczne testy mogą pomóc w określeniu, czy wypadanie włosów jest dziedziczne.

Wszystkie te badania pomagają lekarzowi określić przyczyny wypadania włosów i dobrać odpowiednie leczenie.

Na czym opiera się leczenie wypadanie włosów?

Leczenie wypadania włosów zależy od przyczyny tego problemu. Oto kilka metod leczenia, które są stosowane w przypadku wypadania włosów:

• Leczenie farmakologiczne: lekarz może przepisać leki, które pomagają zahamować proces wypadania włosów lub stymulują ich wzrost. Do najczęściej stosowanych leków należą minoksydyl, finasteryd, dutasteryd i cyproteron.
• Leczenie dietetyczne: w przypadku wypadania włosów spowodowanego niedoborem składników odżywczych, lekarz może zalecić zmiany w diecie i suplementację niezbędnych składników odżywczych.
• Terapia hormonalna: w przypadku wypadania włosów spowodowanego zaburzeniami hormonalnymi, lekarz może zalecić terapię hormonalną.
• Leczenie przyczynowe: jeśli przyczyną wypadania włosów jest choroba lub zaburzenie zdrowotne, lekarz będzie dążył do wyleczenia podstawowej choroby, co często prowadzi do poprawy stanu włosów.
• Przeszczep włosów: w przypadku zaawansowanego łysienia, przeszczepienie włosów może być jedyną skuteczną metodą leczenia.*

W przypadku wypadania włosów ważne jest szybkie zdiagnozowanie przyczyny problemu i wdrożenie odpowiedniego leczenia. W niektórych przypadkach konieczne jest połączenie różnych metod leczenia, aby uzyskać najlepsze efekty.

*Czy przeszczep włosów jest skuteczną i trwałą metodą leczenia wypadania włosów?

Wbrew pozorom, przeszczep włosów jest uważany za skuteczną i trwałą metodę leczenia wypadania włosów w przypadku łysienia androgenowego oraz niektórych innych rodzajów łysienia. “Przeszczep włosów polega na pobraniu pojedynczych włosów z obszarów, gdzie włosy nadal rosną – najczęściej jest to potylica, i przeszczepieniu ich na obszary łysienia” – podkreśla specjalista w przeszczepach włosów i trycholog Dr Piotr Turkowski.

Techniki przeszczepu włosów zostały znacznie udoskonalone w ciągu ostatnich kilku dziesięcioleci, co przyczyniło się do poprawy skuteczności i naturalności wyników. Wiele osób, które przeszły przeszczep włosów, jest zadowolonych z efektów i uważa, że procedura przyczyniła się do poprawy ich jakości życia.

Jednak należy pamiętać, że przeszczep włosów nie zawsze jest skutecznym rozwiązaniem w przypadku wypadania włosów, a wyniki zabiegu mogą różnić się w zależności od indywidualnych czynników, takich jak stopień łysienia, jakość i ilość graftów (pobranych włosów) oraz umiejętności i doświadczenie chirurga przeprowadzającego zabieg. Przeszczep włosów wymaga także czasu i nakładów finansowych, a jego koszt zależy od wielu czynników, w tym od liczby przeszczepianych włosów. Warto również zaznaczyć, iż po przeszczepie włosów często konieczna jest dodatkowa farmakoterapia, która utrzymuje efekty, i zapobiega dalszemu łysieniu.

Jakie rodzaje wypadania włosów diagnozuje się najczęściej?

Nadmierna utrata włosów nie jest jednorodnym problemem i w praktyce klinicznej wyróżnia się kilka podstawowych typów łysienia, które różnią się mechanizmem powstawania, dynamiką oraz rokowaniem. Najczęściej diagnozowane jest łysienie androgenowe, występujące zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet. Jego podłoże stanowi nadwrażliwość mieszków włosowych na dihydrotestosteron, co prowadzi do ich stopniowej miniaturyzacji i skrócenia fazy wzrostu włosa. Szacuje się, że objawy tego typu łysienia dotyczą nawet 70% mężczyzn i około 40% kobiet w ciągu życia.

Drugim częstym problemem jest łysienie telogenowe, które charakteryzuje się nagłym, rozlanym wypadaniem włosów kilka tygodni lub miesięcy po zadziałaniu czynnika wyzwalającego. Może nim być silny stres, infekcja, poród, zabieg chirurgiczny, restrykcyjna dieta lub gwałtowne zaburzenia hormonalne. W tym przypadku mieszki włosowe nie ulegają trwałemu uszkodzeniu, a po usunięciu przyczyny możliwy jest samoistny odrost włosów.

W praktyce dermatologicznej spotyka się również łysienie plackowate, uznawane za chorobę autoimmunologiczną. Objawia się ono nagłym pojawieniem się ognisk całkowitej utraty włosów na skórze głowy lub innych częściach ciała. Przebieg choroby bywa nieprzewidywalny, a skuteczność leczenia zależy od szybkości rozpoznania oraz indywidualnej reakcji organizmu.

Jak styl życia i codzienne nawyki wpływają na kondycję włosów?

Stan włosów jest w dużej mierze odzwierciedleniem ogólnej kondycji organizmu. Przewlekły stres prowadzi do wzrostu poziomu kortyzolu, który zaburza cykl wzrostu włosa i sprzyja przechodzeniu większej liczby mieszków do fazy spoczynku. Badania wskazują, że długotrwałe napięcie psychiczne może istotnie nasilać wypadanie włosów, zwłaszcza u osób predysponowanych genetycznie.

Nie bez znaczenia pozostaje także dieta. Niedostateczna podaż białka, żelaza, cynku oraz witamin z grupy B prowadzi do osłabienia struktury włosa i spowolnienia jego wzrostu. Włosy należą do tkanek o wysokim zapotrzebowaniu metabolicznym, dlatego w okresach niedożywienia organizm w pierwszej kolejności ogranicza ich odżywienie. Równie istotne jest nawodnienie, ponieważ odwodnienie sprzyja przesuszeniu skóry głowy i łamliwości włosów.

Codzienne nawyki pielęgnacyjne również mają znaczenie. Agresywna stylizacja, częste używanie wysokiej temperatury, ciasne upięcia oraz zabiegi chemiczne mogą prowadzić do uszkodzeń łodygi włosa i wtórnego wypadania. Choć nie wpływają bezpośrednio na mieszki włosowe, pogarszają ogólny wygląd fryzury i mogą potęgować wrażenie przerzedzenia.

Jakie znaczenie ma diagnostyka laboratoryjna w ocenie wypadania włosów?

Dokładna diagnostyka jest jednym z kluczowych elementów skutecznego leczenia wypadania włosów. Badania laboratoryjne pozwalają wykryć ukryte niedobory i zaburzenia metaboliczne, które często przebiegają bez wyraźnych objawów ogólnych. Szczególne znaczenie ma oznaczenie poziomu ferrytyny, ponieważ nawet jej wartości mieszczące się w dolnej granicy normy mogą być niewystarczające dla prawidłowego wzrostu włosów.

Ocena funkcji tarczycy poprzez oznaczenie TSH, FT3 i FT4 jest niezbędna, ponieważ zarówno niedoczynność, jak i nadczynność tarczycy wpływają na cykl wzrostu włosa. U kobiet z objawami hiperandrogenizmu wykonuje się również badania hormonalne, obejmujące m.in. testosteron, DHEA-S oraz prolaktynę. Wczesne wykrycie zaburzeń hormonalnych umożliwia wdrożenie leczenia przyczynowego, które często przynosi poprawę stanu włosów.

W przypadkach trudnych diagnostycznie uzupełnieniem badań jest trichoskopia, czyli nieinwazyjna ocena skóry głowy i mieszków włosowych w dużym powiększeniu. Badanie to pozwala odróżnić różne typy łysienia oraz ocenić aktywność procesu chorobowego, co ma istotne znaczenie dla wyboru dalszej terapii.

Jakie są realne cele leczenia wypadania włosów i czego można się spodziewać?

Leczenie wypadania włosów wymaga realistycznego podejścia i cierpliwości. Celem terapii nie zawsze jest pełne odtworzenie pierwotnej gęstości włosów, lecz zahamowanie postępu utraty oraz poprawa jakości istniejących włosów. W wielu przypadkach już stabilizacja procesu chorobowego stanowi istotny sukces terapeutyczny.

Efekty leczenia farmakologicznego i dietetycznego pojawiają się stopniowo, zwykle po kilku miesiącach systematycznego stosowania zaleceń. Włosy rosną wolno, średnio około 1 centymetra miesięcznie, dlatego pierwsze widoczne zmiany wymagają czasu. Należy również pamiętać, że odrastające włosy początkowo są cieńsze i delikatniejsze, a ich pogrubienie następuje wraz z kolejnymi cyklami wzrostu.

W przypadkach zaawansowanego łysienia androgenowego, gdy mieszki włosowe uległy trwałemu zanikowi, metody zachowawcze mogą okazać się niewystarczające. Wówczas rozważa się zabiegi chirurgiczne, takie jak przeszczep włosów, które pozwalają na trwałą poprawę wyglądu. Nawet po skutecznym przeszczepie konieczne jest jednak dalsze leczenie podtrzymujące, aby zapobiegać postępowi łysienia w pozostałych obszarach skóry głowy.

Indywidualne podejście, rzetelna diagnostyka oraz długofalowa współpraca z lekarzem lub trychologiem znacząco zwiększają szanse na uzyskanie satysfakcjonujących efektów i poprawę komfortu psychicznego pacjenta.

Źródło:

1. American Academy of Dermatology Association. 16 causes of hair loss, and what you can do about them. 
2. National Institute of Arthritis and Musculoskeletal and Skin Diseases (NIAMS). Alopecia areata.
3. Mayo Clinic. Hair loss, symptoms and causes. 

Artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie zastępuje porady lekarskiej ani konsultacji ze specjalistą. Treść została opracowana na podstawie aktualnej wiedzy medycznej oraz dostępnych wytycznych i publikacji naukowych.